Σε μία εις βάθος αποδόμηση των προσδοκιών για ουσιαστική μεταβολή της ισραηλινής στρατηγικής σε περίπτωση εκλογικής ήττας του Μπενιαμίν Νετανιάχου προχώρησε ο πρώην Ισραηλινός διαπραγματευτής ειρήνης και πρόεδρος του οργανισμού U.S./Middle East Project, Ντάνιελ Λέβι (Daniel Levy).
Μιλώντας στην εκπομπή «Clash Report» και τον δημοσιογράφο Άιζακ Κισχάτ (Isaac Kishhat) με φόντο την πρώτη εκλογική αναμέτρηση στο Ισραήλ μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, ο κ. Λέβι προειδοποιεί ότι η προβολή του πρώην αρχηγού του στρατού (IDF) Γκάντι Άιζενκοτ (Gadi Eisenkot) ως «μετριοπαθούς εναλλακτικής» συνιστά οφθαλμαπάτη για τη Δύση.
Όπως εξηγεί, ο Άιζενκοτ δεν εκπροσωπεί καμία προοδευτική ή φιλειρηνική στροφή, αλλά ηγείται ενός σκληροπυρηνικού μετώπου που παραμένει προσηλωμένο στη διατήρηση της κατοχής και την κατηγορηματική άρνηση ίδρυσης παλαιστινιακού κράτους. Παράλληλα, αναλύει τους λόγους για τους οποίους το ισραηλινό κατεστημένο δεν πρόκειται ποτέ να παραδώσει τον Νετανιάχου στη διεθνή δικαιοσύνη για τα εγκλήματα πολέμου στη Γάζα, καθώς μία τέτοια κίνηση θα συνιστούσε παραδοχή της συλλογικής ενοχής ολόκληρου του κρατικού μηχανισμού.
Η «σκληρή γραμμή» του Γκάντι Άιζενκοτ και ο συνασπισμός με Λίμπερμαν και Μπένετ
Αναλύοντας τη φυσιογνωμία της ισραηλινής αντιπολίτευσης, ο Ντάνιελ Λέβι αποσαφηνίζει ότι η εσωτερική πολιτική σύγκρουση δεν διεξάγεται στη βάση μίας παραδοσιακής διάκρισης μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς, αλλά αποκλειστικά γύρω από το πρόσωπο του νυν πρωθυπουργού:
«Ο στρατηγός Άιζενκοτ έχει αναδειχθεί σε ηγέτη αυτού που θα έπρεπε να κατανοήσουμε ως στρατόπεδο κατά του Νετανιάχου. Δεν είναι ο ηγέτης μίας εναλλακτικής Δεξιάς-Αριστεράς στο Ισραήλ. Ο ίδιος ο Άιζενκοτ δεν θα περιέγραφε τον εαυτό του ως αριστερό, ούτε ως κεντροαριστερό, ούτε ως προοδευτικό, ούτε ως υποστηρικτή της ειρήνης. Ο ίδιος ο Άιζενκοτ υιοθετεί μία σκληροπυρηνική θέση. Και αν σχηματίσει κυβέρνηση, αυτή είναι πιθανό να αποτελεί έναν εύθραυστο συνασπισμό, ο οποίος θα περιλαμβάνει ανθρώπους που βρίσκονται σημαντικά δεξιότερα ακόμη και από τον ίδιο, οι οποίοι δηλώνουν με σαφήνεια ότι σκοπεύουν να συνεχίσουν τους εποικισμούς και τη μεταχείριση που έχουμε δει απέναντι στους Παλαιστίνιους».
Όπως υπογραμμίζει ο αναλυτής, η βάση υποστήριξης του κόμματος του Άιζενκοτ υπολείπεται του 20% των ψηφοφόρων (λιγότερο από ένας στους πέντε), γεγονός που καθιστά μονόδρομο τη συμπερίληψη ακραίων συντηρητικών δυνάμεων σε ένα ενδεχόμενο κυβερνητικό σχήμα:
«Είναι σχεδόν δεδομένο ότι αν ο Άιζενκοτ σχηματίσει κυβέρνηση, θα περιλαμβάνει τον ρατσιστή δημαγωγό Άβιγκντορ Λίμπερμαν και το κόμμα του. Θα περιλαμβάνει τον πρώην ηγέτη των εποίκων Ναφτάλι Μπένετ και το κόμμα του… Έτσι, δεν χρειάζεσαι τον Μπεν-Γκβιρ, τον Σμότριτς ή ακόμη και τον Νετανιάχου για να έχεις πολύ σκληροπυρηνικές πολιτικές συνέχειας μηδενικού αθροίσματος απέναντι στους Παλαιστίνιους».
Η καθολική απόρριψη του παλαιστινιακού κράτους και η εστίαση στα επιχειρησιακά λάθη
Σύμφωνα με τον κ. Λέβι, οι κάλπες διεξάγονται εντός μίας κοινωνίας η οποία συγκατατέθηκε και κινητοποιήθηκε ενεργά γύρω από πράξεις μαζικής καταστροφής και εγκλήματα πολέμου που έτυχαν ευρείας λαϊκής αποδοχής.
Στο πλαίσιο αυτό, κανένα σιωνιστικό κόμμα δεν διαφοροποιείται ως προς το βασικότερο γεωπολιτικό διακύβευμα:
«Υπάρχει ένα βίντεο που έχει γίνει viral, όπου εκπρόσωποι όλων των κομμάτων ρωτήθηκαν στα αγγλικά: “Ποια είναι η θέση σας για ένα παλαιστινιακό κράτος; Ναι ή όχι;”. Και κάθε σιωνιστικό κόμμα σε αυτές τις εκλογές τάσσεται κατά της ίδρυσης παλαιστινιακού κράτους… Δεν πρέπει να περιμένουμε καμία θεμελιώδη αλλαγή στην εποικιστική πολιτική του Ισραήλ, στην πολιτική κατοχής, στον συνεχιζόμενο έλεγχο της Γάζας, στην επέκταση πέρα από τα σύνορά του στην περιοχή ή στον πολεμικό προσανατολισμό του απέναντι στο Ιράν».
Παράλληλα, ο πρώην διαπραγματευτής επισημαίνει ότι η δημόσια κριτική των Ισραηλινών πολιτών απέναντι στον Νετανιάχου δεν αφορά το ανθρωπιστικό κόστος στη Γάζα, αλλά περιορίζεται σε αυστηρά επιχειρησιακές και τακτικές ανεπάρκειες:
«Το ερώτημα που θέτουν οι Ισραηλινοί και η πρόκληση για τον Νετανιάχου δεν είναι “γιατί διέπραξες αυτά τα εγκλήματα στη Γάζα;”. Αυτά τα ερωτήματα δεν βρίσκονται στο τραπέζι στο Ισραήλ. Το ερώτημα που τίθεται είναι: “Γιατί δεν ήσουν προετοιμασμένος για κάτι σαν την 7η Οκτωβρίου; Τι γνώριζες; Γιατί ο στρατός δεν ήταν έτοιμος; Πώς αντέδρασες εκείνο το πρωί;”. Πρόκειται για καθαρά τακτικά ερωτήματα, και αυτού του είδους η εξεταστική επιτροπή μπορεί να τον κρίνει υπεύθυνο, οδηγώντας ενδεχομένως στον αποκλεισμό του από τα δημόσια αξιώματα, αλλά όχι σε ποινική καταδίκη για εγκλήματα πολέμου».
Το σύστημα, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και ο ρόλος του Άιζενκοτ στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο
Απαντώντας στο κατά πόσο η επόμενη κυβέρνηση θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον Νετανιάχου ως «αποδιοπομπαίο τράγο» παραδίδοντάς τον στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), όπου εκκρεμούν εντάλματα σύλληψης, ο Ντάνιελ Λέβι εξηγεί ότι μία τέτοια επιλογή αποκλείεται κατηγορηματικά από τους ίδιους τους μηχανισμούς του κράτους:
«Εάν παραδώσεις τον Νετανιάχου στη διεθνή δικαιοσύνη, τότε αποδέχεσαι το διεθνές δίκαιο, το οποίο το Ισραήλ απορρίπτει. Αποδέχεσαι το διεθνές δικαστικό σύστημα, το οποίο το Ισραήλ απορρίπτει. Και αποδέχεσαι ότι όχι μόνο ο Νετανιάχου, αλλά ένα ολόκληρο σύστημα εδώ είναι ένοχο και υπόλογο για εγκλήματα πολέμου. Δεν επρόκειτο για τις ενέργειες ενός μόνο ανθρώπου. Ο Νετανιάχου δεν διέπραξε μόνος του μία γενοκτονία τα τελευταία τρία χρόνια, ούτε διατήρησε μόνος του την παράνομη κατοχή και τον αποκλεισμό της Γάζας. Αυτό ήταν μία κρατική επιχείρηση σε επίπεδο συστήματος: στρατηγοί, στρατιώτες, δικαστές. Ο ίδιος ο Άιζενκοτ ήταν μέλος του έκτακτου υπουργικού συμβουλίου ασφαλείας κατά τη διάρκεια αυτών των επιχειρήσεων μετά την 7η Οκτωβρίου».
Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ότι ο Νετανιάχου διατηρεί ανοιχτή τη δικαστική του μάχη για τις υποθέσεις διαφθοράς και απιστίας που εκδικάζονται εδώ και επτά χρόνια στο εσωτερικό. Ακόμη και σε περίπτωση ήττας, εκτιμάται ότι μπορεί να παραμείνει αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ποντάροντας στην αστάθεια ενός ετερόκλητου κυβερνητικού σχήματος και στη σκληρή δεξιά του βάση —όπως εκφράζεται και από τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, ο οποίος διακήρυξε πρόσφατα ότι «ο Νετανιάχου πρέπει να σταθεί μαζί μου στα δεξιά και να επιδιώξει μία πλήρως δεξιά κυβέρνηση, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουμε να σώσουμε το κράτος του Ισραήλ».
Η δυτική αναζήτηση ενός «ευπρεπούς προσώπου» και η πίεση από τα κάτω
Στο διεθνές πεδίο, η φθορά της ισραηλινής αξιοπιστίας έχει φτάσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Όπως παρατήρησε ο πρώην Αμερικανός διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή, Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ (Aaron David Miller):
«Δεν έχω δει ποτέ τη σχέση ΗΠΑ-Ισραήλ, και συγκεκριμένα την εικόνα και την αξιοπιστία του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες και πέραν αυτών, υπό μεγαλύτερη πίεση».
Μπροστά σε αυτή την αυξανόμενη απομόνωση —όπου χώρες όπως η Βρετανία και η Γαλλία σκληραίνουν τη στάση τους επανεξετάζοντας τις εξαγωγές όπλων και συζητώντας την αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους—, ο Ντάνιελ Λέβι υποστηρίζει ότι πολλές δυτικές κυβερνήσεις και κύκλοι του φιλοϊσραηλινού λόμπι αναζητούν απλώς ένα «ευπρεπές προσωπείο» για να επαναφέρουν τις διμερείς σχέσεις στην πρότερη κανονικότητα:
«Πολλοί στη Δύση, συμπεριλαμβανομένων κυβερνήσεων και του φιλοϊσραηλινού λόμπι —όπως βλέπουμε με πρόσωπα όπως η Χίλαρι Κλίντον—, θα ήταν πολύ ευτυχείς να ορίσουν ότι το πρόβλημα είναι ο Νετανιάχου, ο Σμότριτς και ο Μπεν-Γκβιρ. Και ότι αν αυτοί φύγουν, μπορούμε να προσποιηθούμε ότι όλα θα πάνε καλά, χωρίς να απαιτηθεί πραγματική αλλαγή πολιτικής… Όμως το πρόβλημα δεν είναι ο Νετανιάχου. Το πρόβλημα είναι η παράνομη κατοχή, η εθνοκάθαρση, το καθεστώς απαρτχάιντ και η διαρκής άρνηση των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων».
Κλείνοντας την ανάλυσή του, ο κ. Λέβι υπογράμμισε ότι οι όποιες διπλωματικές αναδιπλώσεις στη Δύση δεν προέκυψαν αυτόβουλα από πολιτικές ηγεσίες, αλλά επιβλήθηκαν από τη μαζική λαϊκή κινητοποίηση των πολιτών στους δρόμους. Εάν η κοινωνική πίεση δεν συνεχιστεί με επίκεντρο τον τερματισμό της κατοχής και την αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας, οποιαδήποτε κυβερνητική αλλαγή στην Ιερουσαλήμ θα περιοριστεί σε μία επικοινωνιακή αναδιαμόρφωση του ίδιου καθεστώτος.



