«Ηπαλιά τάξη πραγμάτων πέθανε» τόνισε ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, σε μια ομιλία που χαρακτηρίστηκε από διεθνή μέσα ως ιστορική, αναφέροντας παράλληλα ότι κόσμος εισέρχεται σε μια επικίνδυνη νέα φάση έντονης αντιπαλότητας μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, με τις μεσαίες χώρες να καλούνται να ενώσουν τις δυνάμεις τους αν θέλουν να επιβιώσουν.

Με φόντο την άφιξη του Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός και τις πιέσεις των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία, ο Κάρνεϊ προειδοποίησε ότι η υποχώρηση στον οικονομικό και πολιτικό εξαναγκασμό δεν προσφέρει καμία πραγματική ασφάλεια.

«Η οικονομία έγινε όπλο»

Ο Καναδός πρωθυπουργός τόνισε ότι οι μεγάλες δυνάμεις χρησιμοποιούν πλέον την οικονομική ολοκλήρωση ως εργαλείο πίεσης, μετατρέποντας τους δασμούς, τις χρηματοοικονομικές υποδομές και τις αλυσίδες εφοδιασμού σε μοχλούς εξαναγκασμού.

«Δεν μπορείς να ζεις στο ψέμα του αμοιβαίου οφέλους, όταν η ίδια η ολοκλήρωση γίνεται η πηγή της υποταγής σου», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο Κάρνεϊ υπογράμμισε ότι οι μεσαίες χώρες δεν έχουν την πολυτέλεια της αυτάρκειας που διαθέτουν οι μεγάλες δυνάμεις. Όπως είπε, όταν διαπραγματεύονται μόνες τους απέναντι σε μια ηγεμονία, βρίσκονται εξ ορισμού σε μειονεκτική θέση.

«Αν δεν είσαι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, είσαι στο μενού», ανέφερε, απευθύνοντας σαφές κάλεσμα συνεργασίας προς την Ευρώπη. Η διμερής διαπραγμάτευση, πρόσθεσε, δεν είναι κυριαρχία αλλά αποδοχή υποταγής.

«Βρισκόμαστε στη μέση μιας ρήξης, όχι μιας μετάβασης», είπε.

Τέλος οι ψευδαισθήσεις της παλιάς τάξης

Μια νέα πραγματικότητα έχει διαμορφωθεί, υπογράμμισε ο Κάρνεϊ. «Πείτε το με το όνομά του: Είναι ένα σύστημα που οδεύει σε όλο και πιο εντατική αντιπαλότητα μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων όπου οι ισχυροί χρησιμοποιούν οικονομικά όπλα. Χώρες σαν τον Καναδά δεν μπορούν να ελπίζουν πως η συμμόρφωση θα αγοράσει ασφάλεια. Δεν πρόκειται να γίνει αυτό» επεσήμανε.

Και πρότεινε: «Το ερώτημα για τις μεσαίες δυνάμεις, όπως ο Καναδάς, δεν είναι αν θα προσαρμοστούν σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Το ερώτημα είναι αν θα προσαρμοστούμε απλώς χτίζοντας ψηλότερα τείχη – ή αν μπορούμε να κάνουμε κάτι πιο φιλόδοξο. Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού».

Κάνοντας δε, αναφορά στον Θουκυδίδη, είπε:

«Κάθε μέρα μας υπενθυμίζεται ότι ζούμε σε μια εποχή ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων. Ότι η τάξη που βασίζεται σε κανόνες ξεθωριάζει. Ότι οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει. Αυτό το ρητό του Θουκυδίδη παρουσιάζεται ως αναπόφευκτο, ως η φυσική λογική των διεθνών σχέσεων που επανεμφανίζεται».

«Η δύναμη του συστήματος δεν προέρχεται από την αλήθεια του, αλλά από την προθυμία όλων να συμπεριφέρονται σαν να είναι αληθινό» είπε ακόμη επικαλούμενος τον Βάτσλαβ Χάβελ. «Η κλασική διαχείριση κινδύνου έχει κόστος, αλλά αυτό το κόστος της στρατηγικής αυτονομίας, της κυριαρχίας, μπορεί επίσης να μοιραστεί. Οι συλλογικές επενδύσεις στην ανθεκτικότητα είναι φθηνότερες από το να χτίζει ο καθένας το δικό του φρούριο. Τα κοινά πρότυπα μειώνουν τον κατακερματισμό. Οι συμπληρωματικότητες είναι θετικού αθροίσματος», υπογράμμισε ακόμη.

Ο Κάρνεϊ παρουσίασε τη νέα στρατηγική του Καναδά ως έναν «ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες», που περιλαμβάνει:

• διπλασιασμό των αμυντικών δαπανών έως το 2030,
• στρατηγική συνεργασία με την ΕΕ, την Κίνα, το Κατάρ και άλλες χώρες,
• διαπραγματεύσεις ελεύθερου εμπορίου με Ινδία, ASEAN και Mercosur,
• ενεργή στήριξη της Ουκρανίας και του ΝΑΤΟ,
• ενίσχυση της παρουσίας στην Αρκτική και τη Γροιλανδία.

«Η παλιά τάξη δεν επιστρέφει»

«Κατεβάζουμε τις πινακίδες που είχαμε. Η παλιά τάξη δεν θα επιστρέψει. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική», δήλωσε κατηγορηματικά.

Ο Καναδός πρωθυπουργός ανέδειξε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας του — ενεργειακή ισχύ, κρίσιμα ορυκτά, υψηλά μορφωμένο πληθυσμό, ισχυρά συνταξιοδοτικά ταμεία και δημοσιονομική ικανότητα — τονίζοντας ότι ο Καναδάς είναι ένας σταθερός και αξιόπιστος εταίρος σε έναν ασταθή κόσμο.

«Οι ισχυροί έχουν τη δύναμή τους. Εμείς έχουμε την ικανότητα να σταματήσουμε να προσποιούμαστε και να δράσουμε από κοινού», κατέληξε.

Σκιά Τραμπ και στρατιωτικές ανησυχίες

Η ομιλία του Κάρνεϊ πραγματοποιήθηκε ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έφτανε στο Νταβός, επιμένοντας ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίστηκαν συσπειρωμένοι απέναντι στην επιθετική στάση της Ουάσινγκτον, με τον Εμανουέλ Μακρόν να δηλώνει ότι «προτιμούμε τον σεβασμό από τους νταήδες».

Την ίδια ώρα, καναδικά μέσα αποκάλυπταν ότι ο στρατός έχει εκπονήσει θεωρητικό μοντέλο αντίδρασης σε ενδεχόμενη αμερικανική εισβολή, αν και η κυβέρνηση του Καναδά επισήμως θεωρεί ένα τέτοιο σενάριο «εντελώς απίθανο».

Παρά τις διαβεβαιώσεις, η Οτάβα ενισχύει τις αμυντικές της δυνατότητες και δηλώνει ξεκάθαρα ότι «στέκεται σθεναρά στο πλευρό της Γροιλανδίας και της Δανίας».