Ο αναλυτής Σέιγκαρ Εντζέτι στην εκπομπή Κάρλσον: Η δήλωση Ρούμπιο ότι «το Ισραήλ μάς ανάγκασε» αποτελεί ιστορική αποκάλυψη — Πετρέλαιο προς τα 200$/βαρέλι, 92.000 απώλειες θέσεων εργασίας, ένα εκατομμύριο Αμερικανοί εγκλωβισμένοι στη Μέση Ανατολή — Αντίφαση στρατηγικής: οι ΗΠΑ εγγυώνται τα Στενά του Ορμούζ για κινεζικό πετρέλαιο

Μια από τις πιο εκτενείς και σκληρές αναλύσεις για τον πόλεμο στο Ιράν και τις επιπτώσεις του στην ίδια την αμερικανική δημοκρατία ήρθε από τον Σέιγκαρ Εντζέτι — πολιτικό αναλυτή, πρώην συνεργάτη του Tucker Carlson και ιδρυτή της εκπομπής «Breaking Points» — σε συζήτηση που κάλυψε τα πάντα: από τη δήλωση-βόμβα του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ότι οι ΗΠΑ εισήλθαν στον πόλεμο λόγω Ισραήλ, μέχρι τον κίνδυνο φίμωσης αντιπολεμικών φωνών εντός ΗΠΑ.

Ο Εντζέτι, 33 ετών, γιος Ινδών μεταναστών από το Τέξας, αυτοπροσδιορίζεται ως κάποιος που «ριζοσπαστικοποιήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράκ» και αφιέρωσε τη σταδιοδρομία του στην αποτροπή επανάληψής του. Η ανάλυσή του είναι εξαιρετικά λεπτομερής σε οικονομικά, στρατιωτικά και πολιτικά δεδομένα.

«Η κυριαρχία μας τέθηκε υπό αμφισβήτηση»

Ο Εντζέτι ξεκινά από τη δήλωση του Υπουργού Εξωτερικών Ρούμπιο, την οποία χαρακτηρίζει «ίσως τη σημαντικότερη δήλωση στη σύγχρονη ιστορία»: ότι οι ΗΠΑ εμπλέκονται στον πόλεμο επειδή δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να αποτρέψουν ένα ισραηλινό χτύπημα στην Τεχεράνη. «Είτε δεν μπορέσαμε να ασκήσουμε πίεση στο Ισραήλ, είτε συναινέσαμε. Και τα δύο είναι τρομακτικά, δεδομένου ότι είμαστε η υπερδύναμη και το Ισραήλ είναι κράτος-πελάτης», λέει.

Ο Κάρλσον επιβεβαιώνει ότι συναντήθηκε τρεις φορές με τον Τραμπ τον τελευταίο μήνα και «ήταν προφανές ότι δεν ήθελε να το κάνει, αλλά δεν μπορούσε να το αποφύγει». Αποκαλύπτει ότι, όταν προσπάθησε να πετάξει ξανά στην Ουάσιγκτον για να πείσει τον Τραμπ να κηρύξει νίκη και να αποσυρθεί, του είπαν να μην μπει στον κόπο — «του δείχνουν δημοσκοπήσεις που λένε ότι ο πόλεμος είναι 90-10 υπέρ του». Ο Κάρλσον σχολιάζει: «Δεν ξέρω από πού έρχονται αυτές οι δημοσκοπήσεις. Μάλλον δημοσκοπούν μόνο τους τηλεθεατές του Σον Χάνιτι».

Οικονομική καταιγίδα: Πετρέλαιο, ανεργία, ενεργειακό σοκ

Ο Εντζέτι παρουσιάζει μια σειρά αριθμών: εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, αναλυτές προβλέπουν τιμή πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι. Οι τιμές βενζίνης βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο σημείο της προεδρίας Τραμπ. Αρνητική έκθεση εργασίας με 92.000 απώλειες θέσεων. Η ανεργία μεταξύ γηγενών Αμερικανών αυξήθηκε — «ακριβώς το αντίθετο από αυτό που ήθελε ο Τραμπ στην προεκλογική εκστρατεία».

Ο πόλεμος κοστίζει, σύμφωνα με εσωτερικές εκτιμήσεις Πενταγώνου, 1 δισεκατομμύριο δολάρια ημερησίως. Τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων εξαντλούνται. Οι ΗΠΑ εξετάζουν ήδη τη μεταφορά αναχαιτιστικών από τη Νότια Κορέα — «μια χώρα με την οποία κάνουμε 400% περισσότερο εμπόριο από ό,τι με το Ισραήλ».

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημεία: το 80% του πετρελαίου που περνά από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνεται στην Ασία, και το 50% στην Κίνα. «Πληρώνουμε με αμερικανικό αίμα για να εγγυηθούμε τη ροή κινεζικού πετρελαίου», λέει ο Εντζέτι.

«Άνευ όρων παράδοση» — Τι σημαίνει πραγματικά

Ο Εντζέτι αναλύει τη δήλωση Τραμπ για «άνευ όρων παράδοση» (unconditional surrender) του Ιράν, την οποία χαρακτηρίζει εξαιρετικά επικίνδυνη. Υπενθυμίζει τα ιστορικά παράλληλα: η άνευ όρων παράδοση στη Γερμανία απαίτησε τη Μάχη του Βερολίνου, στην Ιαπωνία απαίτησε ατομικές βόμβες, ο Γκραντ θυσίασε εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες σε έναν χρόνο.

Στην περίπτωση του Ιράν — μια χώρα 92 εκατομμυρίων κατοίκων, στο μέγεθος της Δυτικής Ευρώπης — η άνευ όρων παράδοση μπορεί να επιβληθεί μόνο με χερσαία εισβολή μαζικής κλίμακας ή με πυρηνικά όπλα. Και οι δύο αναλυτές παραδέχονται ότι η πορεία οδηγεί προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο Εντζέτι σημειώνει επίσης ότι η απαίτηση άνευ όρων παράδοσης ιστορικά ενώνει τον πληθυσμό του στόχου πίσω από το καθεστώς — ακριβώς αυτό που συνέβη στη Γερμανία και την Ιαπωνία.

Λίβανος, σύμμαχοι σε πανικό, ένα εκατομμύριο Αμερικανοί

Ο Εντζέτι εφιστά την προσοχή σε αυτό που θεωρεί αθέατο: ενώ ο πόλεμος μαίνεται με το Ιράν, το Ισραήλ ταυτόχρονα επεκτείνεται στον νότιο Λίβανο, κλιμακώνει στη Δυτική Όχθη και κάνει κινήσεις στη Συρία. Αναφέρει δήλωση Ισραηλινού υπουργού ότι «θα μετατρέψουμε τη Ντάχια σε Γάζα» — δηλαδή θα ισοπεδώσουν συνοικία της Βηρυτού.

Πάνω από ένα εκατομμύριο Αμερικανοί πολίτες βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη Μέση Ανατολή. Ο Εντζέτι αναφέρει ότι οι ειδοποιήσεις εκκένωσης ήταν ελάχιστες, ο πρέσβης Χάκαμπι στο Ισραήλ συμβουλεύει Αμερικανούς «να πάρουν λεωφορείο για το Σινά και να βρουν πτήση από εκεί». Ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι «αιφνιδιαστήκαμε» από τις επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις — κάτι που ο Εντζέτι θεωρεί ακατανόητο, αφού οι Ιρανοί είχαν ανακοινώσει δημόσια τα σχέδιά τους.

Οι σύμμαχοι του Κόλπου, σύμφωνα με τον αναλυτή, εξετάζουν απόσυρση τρισεκατομμυρίων δολαρίων επενδύσεων από αμερικανικές εταιρείες. Η παραγωγή LNG του Κατάρ έχει μειωθεί σημαντικά. Ο πρώην Ισραηλινός πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ χαρακτηρίζει ήδη και την Τουρκία ως «απειλή» — κάτι που, κατά τον Εντζέτι, θα μπορούσε να οδηγήσει σε διάλυση του ΝΑΤΟ.

Πυρηνική διασπορά: Πολωνία, Γαλλία, Νότια Κορέα

Ο Εντζέτι αναφέρει μια ειρωνεία: ένας πόλεμος που ξεκίνησε δήθεν για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων έχει πυροδοτήσει κύμα πυρηνικής διασποράς. Η Πολωνία δήλωσε πρόθεση να αποκτήσει πυρηνικά, η Γαλλία ανακοίνωσε αύξηση παραγωγής χωρίς δημοσιοποίηση αριθμών, Νότια Κορέα και Ιαπωνία ξεκινούν σοβαρές συζητήσεις.

Υπενθυμίζει επίσης ότι ο Κιμ Γιονγκ Ουν, σε διμερείς συναντήσεις, ρωτήθηκε γιατί δεν εγκαταλείπει τα πυρηνικά του. Η απάντησή του ήταν: «Κοιτάξτε τι έγινε στον Καντάφι». Η πολιτική αυτή, σημειώνει ο Εντζέτι, έχει πλέον δικαιωθεί πλήρως.

Η πολιτική σεισμική μετατόπιση στις ΗΠΑ

Στο πολιτικό σκέλος, ο Εντζέτι περιγράφει ένα φράγμα που σπάει. Δημοκρατικοί πολιτικοί — ο Ρούμπεν Γκαλέγκο, ο Μαρκ Γουόρνερ, ο Γκάβιν Νιούσομ — λένε πλέον δημόσια πράγματα που μία εβδομάδα πριν θα χαρακτηρίζονταν «αντισημιτικές θεωρίες συνωμοσίας». Ο Νιούσομ δήλωσε ότι κατανοεί γιατί κάποιοι αποκαλούν το Ισραήλ «κράτος απαρτχάιντ» — κάτι αδιανόητο μήνες πριν.

Ο Εντζέτι παραλληλίζει την κατάσταση με τις εκλογές του 2006, όταν οι Δημοκρατικοί κατέστρεψαν το Ρεπουμπλικανικό κόμμα του Μπους μέσω του πολέμου στο Ιράκ. Τονίζει ότι ο Τραμπ κέρδισε με ευρύ συνασπισμό — νέοι, Λατίνοι, ανεξάρτητοι — που «έχουν ήδη στραφεί εναντίον του» λόγω αυτού του πολέμου.

Λογοκρισία και αντιπολεμικές φωνές υπό διωγμό

Το πιο ανησυχητικό τμήμα αφορά τις ελευθερίες εντός ΗΠΑ. Ο Κάρλσον αποκαλύπτει ότι δέχθηκε κλήσεις επίθεσης μετά την εκπομπή του για τον Τρίτο Ναό — κατηγορίες ότι υποκινεί βία κατά της Χαμπάντ — και ότι σχολεία έκλεισαν επικαλούμενα «τις δηλώσεις του». Ο Μπιλ Άκμαν τον κατηγόρησε ότι «έχει αίμα στα χέρια του».

Ο Εντζέτι ανέφερε ότι υπήρξαν κλήσεις να υποβληθεί ο Κάρλσον σε κλήτευση (subpoena), ακόμα και πρόταση για «στρατόπεδα εγκλεισμού». Παραλληλίζει την κατάσταση με τα στρατόπεδα εγκλεισμού Ιαπώνων Αμερικανών μετά το Περλ Χάρμπορ — «χρειάστηκε λιγότερο από ένα χρόνο».

Περιγράφει μια κλιμάκωση: πρώτα σε χαρακτηρίζουν αντισημίτη, μετά υποκινητή βίας, μετά φιλοϊρανό, μετά προδότη — «και από εκεί στην προδοσία». Αναφέρει τη σύγκρουση Πενταγώνου-Anthropic για τη χρήση AI σε πολεμικές επιχειρήσεις, τον διορισμό της Μπάρι Γουάις στο CBS News, τις απελάσεις ατόμων για κριτική στο Ισραήλ, και την εμπλοκή του Υπουργείου Δικαιοσύνης σε πανεπιστημιακά περιστατικά «αντισημιτισμού».

«Η τελευταία κληρονομιά των boomers»

Ο Κάρλσον χαρακτηρίζει τον πόλεμο «την τελευταία κληρονομιά της γενιάς των boomers». Ο Εντζέτι απαντά ότι ως 33χρονος, η Ιρανική Επανάσταση του 1979 είναι για εκείνον «ένα βιβλίο ιστορίας — η ταινία Argo». Αυτό που ζει η γενιά του είναι η αδυναμία αγοράς σπιτιού, η ανεργία, η παρακμή πόλεων όπως η Ουάσιγκτον.

«Πηγαίνω στο Τόκιο, στο Σιγκαπούρη, στην Μπανγκαλόρ — μέρη που είχαν προβλήματα αλλά βελτιώθηκαν. Εκεί που ζω, η κατάσταση χειροτερεύει κάθε χρόνο», λέει. Ζητά από τη γενιά του 1979 να δείξει αντίστοιχη κατανόηση: «Αυτός ο πόλεμος δεν ωφελεί κανέναν από εμάς».

Μετά τον Τραμπ, τι;

Η συζήτηση κλείνει με μια υπαρξιακή ερώτηση. Ο Κάρλσον σημειώνει: «Οι ψηφοφόροι πήραν κάποιον εντελώς εκτός συστήματος για να αλλάξει το σύστημα. Και τώρα το σύστημα κάνει ακριβώς αυτό που έκανε πάντα. Αν ο Τραμπ δεν μπορεί να μας σώσει από ένα σύστημα που μας μισεί, τότε ποια είναι η επιλογή;»

Ο Εντζέτι δεν έχει απάντηση — μόνο μια προειδοποίηση: «Αν αυτή η κυβέρνηση δεν αλλάξει ριζικά πορεία, πολύ γρήγορα, οι ενδιάμεσες εκλογές θα είναι μια βάναυση υπενθύμιση. Το 2006 μπορεί να μοιάζει ήπιο σε σύγκριση».