Ρίγη συγκίνησης έχει προκαλέσει από το Σάββατο η δημοσιοποίηση των ιστορικών ντοκουμέντων από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, με την αμφιλεγόμενη δημοπρασία στο eBay να διακόπτεται σήμερα το πρωί.

Ο Βέλγος συλλέκτης που έχει στην κατοχή του τις συγκλονιστικές φωτογραφίες στην Καισαριανή.με σημείωμα που έστειλε στην Εφημερίδα των Συντακτών δηλώνει ανοιχτός για εποικοδομητικό διάλογο με τις ελληνικές αρχές

Στο σημείωμα του ο Τιμ Ντε Κρένε από τη Γάνδη, αναφέρει πως «κατανοεί πλήρως ότι αυτές οι φωτογραφίες είναι ευαίσθητης ιστορικής φύσης».

Επίσης, δηλώνει σοκαρισμένος βαθιά «από τη ζημιά που προκλήθηκε στο μνημείο της Καισαριανής χθες».

«Γνωρίζω ότι τα συναισθήματα γύρω από αυτό το θέμα μπορεί να είναι σημαντικά και λυπάμαι που το θέμα εργαλειοποείται και πολιτικά», υπογραμμίζει. Πριν από λίγο, οι φωτογραφίες «κατέβηκαν» από το E bay.

«Σήμερα το πρωί, αποφάσισα προσωπικά να κλείσω τις δημοπρασίες του eBay σχετικά με τις ιστορικές φωτογραφίες της Καισαριανής», εξηγεί.

«Δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για πώληση και παραμένω ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού», τονίζει.

Πάντως ξεκαθαρίζει ότι «τελικά, η απόφαση σχετικά με το σε ποιον και υπό ποιες συνθήκες αυτές οι φωτογραφίες μπορούν να βρουν νέο φύλακα εναπόκειται σε εμένα και σκοπεύω να λάβω τέτοιες αποφάσεις προσεκτικά, υπεύθυνα και με πλήρη επίγνωση της ιστορικής τους σημασίας».

Όπως αποκαλύπτει, μετά την έντονη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης χθες, επικοινώνησε μαζί του μεγάλος αριθμός ιδιωτών συλλεκτών που εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση των φωτογραφιών.

«Ταυτόχρονα, ζητώ με σεβασμό να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί με τον δέοντα σεβασμό η νόμιμη ιδιοκτησία μου επί των φωτογραφιών. Τεχνητά τροποποιημένες εικόνες που αφαιρούν την προστασία των πνευματικών μου δικαιωμάτων έχουν διαδοθεί ευρέως, παραμορφώνοντας ακόμη και ορισμένα πρόσωπα των θυμάτων και προκαλώντας άσκοπη συζήτηση σχετικά με την αυθεντικότητα των φωτογραφιών», σημειώνει.

«Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας, για τον σεβασμό της ιδιωτικότητάς μου και για την τιμή που επιθυμούσα να μην παρέχω περαιτέρω σχόλια ή συνεντεύξεις στα μέσα ενημέρωσης», καταλήγει.

Οι πρώτες ταυτοποιήσεις

Σημειώνεται πως εδώ και λίγες ώρες γίνονται αναφορές για μία πρώτη ταυτοποίηση ενός εκ των 200 που θυσιάστηκαν στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Πρόκειται για τον άνθρωπο με το λευκό πουκάμισο, όπου σύμφωνα με αναφορές στο Facebook ήταν ο Βασίλης Παπαδήμας, αδελφός του εκδότη και αντιστασιακού Δημήτρη Παπαδήμα.

Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο.

Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στους κατακτητές. Αρχικά μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και κατόπιν στη Λάρισα, πριν οδηγηθεί τελικά στην εκτέλεση στην Καισαριανή.

Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», η τραγωδία δεν σταμάτησε εκεί για την οικογένειά του: Η μητέρα του υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε σαράντα ημέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας, γνωστός εκδότης και αντιστασιακός που έφυγε από τη ζωή το 2016, είχε ενταχθεί στην Αντίσταση από νεαρή ηλικία. Όπως έχει καταγραφεί, βρέθηκε και ο ίδιος κοντά στο ενδεχόμενο εκτέλεσης στην Καισαριανή, ενώ αργότερα εξορίστηκε στη Μακρόνησο.

Σε άλλη φωτογραφία διακρίνεται ένα νεαρό πρόσωπο που κάνει έναν μορφασμό σα να χαμογελά. Πρόκειται, κατά το ίδιο δημοσίευμα, για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, νέο παιδί, που δούλευε σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών, κουλουριών και ψωμιού στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα). Όταν οι ιταλικές δυνάμεις εισέβαλαν στην πόλη, Έλληνες συνεργάτες τον συνέλαβαν και τον παρέδωσαν. Κρατήθηκε αρχικά στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και προσέκειντο στο ΚΚΕ.

Η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών, που αποτυπώνουν μία από τις πλέον εμβληματικές και σκοτεινές στιγμές της περιόδου της ναζιστικής Κατοχής, έχει πυροδοτήσει πολιτικές αντιδράσεις.

Πολιτικές παρεμβάσεις

Μετά τη δημοσιοποίηση υπήρξαν πολιτικές παρεμβάσεις προκειμένου η Πολιτεία να αναλάβει πρωτοβυλίες ώστε οι φωτογραφίες να μην καταλήξουν σε κάποια ιδιωτική συλλογή στο εξωτερικό και αλλά να περιέλθουν στην κατοχή του ελληνικού κράτους.

Ο Αλέξης Τσίπρας με παρέμβασή του ζήτησε για να διασφαλιστεί η απόκτηση των ιστορικών φωτογραφιών από την εκτέλεση των κομμουνιστών στην Καισαριανή τον Μάιο του 1944.

Ο πρώην πρωθυπουργός με επιστολή του προς τον Νικήτα Κακλαμάνη ζητά να ληφθούν οι απαραίτητες πρωτοβουλίες προκειμένου να αγοράσει το Ίδρυμα της Βουλής της συγκεκριμένες φωτογραφίες ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της.

«Αν είναι αυθεντικές, αποτελούν τεκμήρια μιας εμβληματικής στιγμής της ελληνικής ιστορίας. Είναι αποδείξεις του ηρωισμού και του πατριωτισμού όσων θυσιάστηκαν για την ελευθερία , την ανεξαρτησία και τη δημοκρατία. Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό.

Η πολιτεία έχει ευθύνη να τις αναδείξει και να τις προστατεύσει», δήλωσε στην ίδια γραμμή και ο εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας σε σημερινή του ανάρτηση ανέφερε πως είναι, «χρέος απέναντι στην ιστορική μνήμη του τόπου, είναι η Ελληνική πολιτεία να αποκτήσει την κυριότητα αυτών των πολύτιμων ιστορικών ντοκουμέντων. Είναι χρέος τιμής στο αντιστασιακό έπος του ελληνικού λαού, είναι δέσμευση μνήμης ότι η ελευθερία και η δημοκρατία δεν είναι αυτοσυντηρούμενες, αλλά απαιτούν αέναη, ενεργή επαγρύπνηση» καταλήγοντας πως: «Ο Δήμος της Αθήνας, είναι έτοιμος να συμβάλει με όποιον τρόπο χρειαστεί».

Ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας ανέφερε πως «πρόκειται για ήρωες, μέλη, στελέχη του ΚΚΕ και αυτές οι φωτογραφίες δεν μπορεί να βρίσκονται σε εμπόρους, σε ιδιώτες. Πρέπει να αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το ΚΚΕ θα πάρει τις απαραίτητες πολιτικές και άλλες πρωτοβουλίες».

Την ίδια άποψη εξέφρασε και ο ΣΥΡΙΖΑ με τον εκπρόσωπο τύπου, Κ. Ζαχαριάδη να δηλώνει: «Αυτές οι εικόνες είναι τα πρώτα φωτογραφικά ντοκουμέντα από τη δολοφονία των 200 αγωνιστών του λαού μας πριν 82 χρόνια και πρέπει να περιέλθουν στο ελληνικό κράτος και να αξιοποιηθούν για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης».

Παράλληλα και Νέα Αριστερά ζήτησε: «Να διεκδικηθούν θεσμικά ως κομμάτι της εθνικής μας Ιστορίας και να περιέλθουν στην κυριότητα του Ελληνικού Κράτους αφού ελεγχθεί η αυθεντικότητά τους και να υπάρξει σοβαρή μουσειακή πλαισίωση, ώστε να ενταχθούν σε δημόσιο χώρο μνήμης και γνώσης».