Η διαχείριση των στρατηγικών ενεργειακών αποθεμάτων της χώρας και η πορεία προς την απολιγνιτοποίηση αναδεικνύονται εκ νέου σε πεδίο έντονης πολιτικής και θεσμικής αντιπαράθεσης, με φόντο τις καταγγελίες της αξιωματικής αντιπολίτευσης για την υλοποίηση νέων ενεργειακών υποδομών στη Δυτική Μακεδονία.

Ο βουλευτής Χανίων και επικεφαλής του Τομέα Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Παύλος Πολάκης, επανέφερε με δημόσια παρέμβασή του την κατεπείγουσα αναφορά-καταγγελία που είχε κατατεθεί στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές τον Μάιο του 2026. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η δραστηριότητα της Διοίκησης της ΔΕΗ στην ευρύτερη περιοχή της Κοζάνης, με τον εκπρόσωπο της αξιωματικής αντιπολίτευσης να κάνει λόγο για συστηματική απαξίωση και καταστροφή εγχώριων ενεργειακών υποδομών και κοιτασμάτων, ζητώντας την άμεση παρέμβαση της Επιθεώρησης Μεταλλείων και των δικαστικών αρχών.

Το χρονικό της καταγγελίας και οι αιτιάσεις για καθυστέρηση των ελέγχων

Η νομική και πολιτική διαδικασία εκκίνησε στις 11 Μαΐου 2026, όταν ο Τομέας και το Τμήμα Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ απέστειλαν επίσημο έγγραφο προς το Τμήμα Επιθεώρησης Μεταλλείων του Σώματος Επιθεώρησης Βορείου Ελλάδος, το οποίο εδρεύει στη Θεσσαλονίκη. Η αναφορά κοινοποιήθηκε παράλληλα στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Κοζάνης και στην Αστυνομική Διεύθυνση του Νομού Κοζάνης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ενημέρωση όλων των εμπλεκόμενων πλευρών. Ενάμισι μήνα μετά την αρχική κατάθεση, ο κ. Πολάκης εγκαλεί δημόσια τους αρμόδιους κρατικούς λειτουργούς για κωλυσιεργία, ζητώντας τη λήψη άμεσων μέτρων προστασίας της δημόσιας περιουσίας.

Στην τοποθέτησή του, ο βουλευτής Χανίων χρησιμοποιεί σκληρή γλώσσα απέναντι στους υπευθύνους και προειδοποιεί με προσφυγή στη Δικαιοσύνη:

«Από 11/5/2026 ως Τομέας και Τμήμα Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ έχουμε στείλει την παρακάτω αναφορά-καταγγελία στην Επιθεώρηση Μεταλλείων. Τι κάνετε κύριοι εδώ και 1,5 μήνα; […] Πάρτε μέτρα για να παραμείνουν τα λιγνιτικά εργοστάσια και τα κοιτάσματα σε κατάσταση που να μπορούν να χρησιμοποιηθούν! Αλλιώς θα ακολουθήσετε τους υπεύθυνους Στασσή-Τσάφο-Παπασταύρου στη Δικαιοσύνη!»

Το νομικό πλαίσιο και τα κριτήρια ορθολογικής δραστηριότητας

Η επιχειρηματολογία της καταγγελίας του ΣΥΡΙΖΑ εδράζεται στις προβλέψεις της Υπουργικής Απόφασης Δ7/Α/οικ. 12050/2223/2011, η οποία καθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας του Κανονισμού Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (ΚΜΛΕ). Σύμφωνα με το Άρθρο 6 του εν λόγω κανονισμού, το οποίο αφορά τα γενικά κριτήρια της ορθολογικής δραστηριότητας, οι σχετικές εργασίες πρέπει να εκτελούνται με τρόπο που να αποτρέπει την καταστροφή εμπορεύσιμων τμημάτων ενός κοιτάσματος και την υποβάθμιση του εξορυσσόμενου προϊόντος, διασφαλίζοντας παράλληλα τη δυνατότητα μελλοντικής απόληψης.

Το κείμενο της αναφοράς εστιάζει στον Τομέα 7 του ορυχείου Νοτίου Πεδίου στην Κοζάνη, υποστηρίζοντας ότι το εκεί λιγνιτικό κοίτασμα δεν έχει εξοφληθεί, παραμένει άμεσα απολήψιμο και διαθέτει υψηλή θερμογόνο δύναμη. Η συγκεκριμένη έκταση συνδέεται άμεσα με την τροφοδοσία του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού (ΑΗΣ) Αγίου Δημητρίου και έχει διασύνδεση με τη νέα μονάδα Πτολεμαΐδα 5. Κατά τον ΣΥΡΙΖΑ, τα αποθέματα αυτά αποτελούν δημόσια περιουσία αξίας πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, η οποία πλήττεται από τις τρέχουσες αποφάσεις της επιχείρησης.

Οι δύο άξονες της καταγγελίας: Αντλησιοταμίευση και καθαίρεση εξοπλισμού

Η αναφορά-καταγγελία εξειδικεύει τις κατηγορίες εις βάρος της ΔΕΗ σε δύο συγκεκριμένες πρακτικές, οι οποίες, κατά την αξιωματική αντιπολίτευση, συνιστούν πλήγμα για την ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια της χώρας. Ο πρώτος άξονας αφορά τη χωροθέτηση του έργου της αντλησιοταμίευσης και ειδικότερα του κάτω ταμιευτήρα, ο οποίος, βάσει των σχεδίων, τοποθετείται επάνω στο αποκαλυμμένο λιγνιτικό κοίτασμα του Ορυχείου Νοτίου Πεδίου.

Όπως επισημαίνεται στο επίσημο κείμενο της καταγγελίας, με βάση τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της ίδιας της εταιρείας, ο ταμιευτήρας αυτός θα έχει χωρητικότητα 10.000.000 κυβικών μέτρων νερού:

«Αυτό πρακτικά σημαίνει ολοκληρωτική καταστροφή του άμεσα απολήψιμου κοιτάσματος, αξίας πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, χωρίς δυνατότητα μελλοντικής απόληψης.»

Ο δεύτερος άξονας της καταγγελίας αφορά τις εργασίες που σχετίζονται με τις υποδομές του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υποστηρίζει ότι προωθείται η καταστροφή και η καθαίρεση των αυλών λιγνίτη, των αποληπτών και του συνόλου του εξοπλισμού που συνδέεται με την αξιοποίηση του καυσίμου, γεγονός που, κατά την άποψή τους, αντίκειται ρητά στις διατάξεις του Άρθρου 6 του ΚΜΛΕ και γεννά ποινικές ευθύνες για την οριστική απώλεια ενεργειακών υποδομών.