Σε μια περίοδο που η Μέση Ανατολή ισορροπεί σε τεντωμένο σχοινί, η ηγεσία της ημιαυτόνομης περιοχής του Κουρδιστάν στο Ιράκ επιχειρεί να χαράξει μια πορεία επιβίωσης μακριά από τη δίνη της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στον ανταποκριτή του Channel 4, Paraic O’Brien, ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης του Κουρδιστάν, Κουμπάντ Ταλαμπανί, ξεκαθαρίζει ότι η περιοχή του δεν προτίθεται να εμπλακεί σε έναν πόλεμο που «δεν της ανήκει», προτάσσοντας την ανάγκη για περιφερειακή σταθερότητα έναντι των γεωπολιτικών τυχοδιωκτισμών.

Διπλωματική αποστασιοποίηση και απουσία αμερικανικών πιέσεων

Η στάση του Ερμπίλ απέναντι στη σύρραξη είναι κατηγορηματική. Ερωτηθείς για τους λόγους της μη εμπλοκής, ο κ. Ταλαμπανί ήταν σαφής: «Έχουμε βρεθεί σε πάρα πολλούς πολέμους στο παρελθόν». Παρά τη στρατηγική σχέση με την Ουάσιγκτον, ο ίδιος διέψευσε κατηγορηματικά οποιαδήποτε φήμη περί αμερικανικών πιέσεων ή αιτημάτων —ακόμη και μέσω ανεπίσημων διαύλων— για τη χρήση του κουρδικού εδάφους ως ορμητηρίου.

Σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο, οι ΗΠΑ δεν ζήτησαν ποτέ άδεια ή βοήθεια για τη διείσδυση ιρανικών κουρδικών αντιστασιακών ομάδων στο εσωτερικό του Ιράν. «Δεν υπήρξε απολύτως καμία απαίτηση, καμία παράκληση, ούτε καν ένα “κλείσιμο του ματιού” για υποστήριξη», τόνισε, αποδομώντας τα σενάρια που ήθελαν το Κουρδιστάν να λειτουργεί ως δούρειος ίππος των δυτικών συμφερόντων στη σύρραξη.

Μήνυμα σύνεσης προς τις κουρδικές δυνάμεις του Ιράν

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση του Ερμπίλ απέναντι στις κουρδικές οργανώσεις του Ιράν που εδρεύουν στο έδαφός του. Ο κ. Ταλαμπανί περιέγραψε μια σχέση μακράς διάρκειας, η οποία όμως στην παρούσα φάση διέπεται από έναν αυστηρό κανόνα: τη στρατηγική επιφύλαξη.

«Το μήνυμά μας προς αυτούς ήταν σαφές: να είστε προσεκτικοί, έξυπνοι και στρατηγικοί», ανέφερε. Η εκτίμηση της κουρδικής ηγεσίας είναι ότι οποιαδήποτε βιαστική κίνηση εισβολής στο Ιράν, ακόμη και με την πιθανή αμερικανική ή ισραηλινή αεροπορική υποστήριξη, θα κατέληγε σε αποτυχία. Κατά τον κ. Ταλαμπανί, μια τέτοια ενέργεια δεν θα πυροδοτούσε εθνικές εξεγέρσεις, αλλά θα προκαλούσε ανεπανόρθωτες καταστροφές στις κουρδικές περιοχές του Ιράν, δίχως να εξυπηρετήσει την ατζέντα κανενός από τους εμπλεκόμενους.

Πέρα από το στερεότυπο του μαχητή

Η συνέντευξη έθιξε και το ζήτημα της διεθνούς αντίληψης για τους Κούρδους, οι οποίοι συχνά αντιμετωπίζονται αποκλειστικά μέσω του πρίσματος της ασφάλειας. Ο κ. Ταλαμπανί εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για το στερεότυπο που θέλει τους Κούρδους να είναι απλώς «καλοί μαχητές» ή «γενναίοι Πεσμεργκά».

«Είναι άδικο να μας βλέπουν μόνο έτσι. Δεν είμαστε μισθοφόροι (guns for hire)», δήλωσε με έμφαση. Προέβαλε την εικόνα των Κούρδων ως διπλωματών και διαπραγματευτών που πλοηγούνται σε εξαιρετικά σύνθετες καταστάσεις στην καρδιά της Μέσης Ανατολής, λειτουργώντας ως γέφυρες και αναζητώντας πάντα τη μέση οδό μέσω του διαλόγου.

Το φάσμα του χάους και οι στρατηγικές αποκλίσεις

Αναλύοντας τα κίνητρα των πρωταγωνιστών, ο κ. Ταλαμπανί διαχώρισε τις επιδιώξεις της Ουάσιγκτον από εκείνες της Ιερουσαλήμ. Ενώ για τον Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί ότι οι στόχοι έχουν ήδη διατυπωθεί επίσημα, για το Ισραήλ εκτιμά ότι η επιδίωξη είναι η ολοκληρωτική εξουδετέρωση του Ιράν.

Η πιθανότητα επικράτησης του χάους στο Ιράν αποτελεί τον μέγιστο φόβο για το Ερμπίλ. «Το Ισραήλ μπορεί να ζήσει με το χάος στο Ιράν, όπως ζει με το χάος στη Συρία. Όμως το χάος στο Ιράν δεν είναι καλό για το Ιράκ, δεν είναι καλό για το Κουρδιστάν, δεν είναι καλό για τον Κόλπο και τις παγκόσμιες αγορές. Το χάος είναι χάος και εμείς θέλουμε σταθερότητα», υπογράμμισε.

Επαφές με την Τεχεράνη και η επόμενη ημέρα

Στο πλαίσιο αυτής της ισορροπίας, ο κ. Ταλαμπανί επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με το καθεστώς της Τεχεράνης. Οι Ιρανοί αξιωματούχοι υπήρξαν σαφείς: ζήτησαν από το Κουρδιστάν να μην παρέχει καμία υποστήριξη σε δυνάμεις που επιδιώκουν να πλήξουν το Ιράν από τα εδάφη του.

Όσον αφορά τη μετάβαση στην ηγεσία του Ιράν, ο κ. Ταλαμπανί εμφανίστηκε ρεαλιστής. Σημείωσε ότι ο νέος Ανώτατος Ηγέτης, έχοντας υποστεί την απώλεια της οικογένειάς του από τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις, δεν αναμένεται να επιδείξει ευελιξία ή διάθεση για συνεργασία άμεσα. «Θα ήταν έκπληξη αν οι πρώτες δηλώσεις δεν ήταν σκληρές. Θα πρέπει να κρίνουμε από τις πράξεις τους σε λίγους μήνες από τώρα».