Αναδιάρθρωση καλλιεργειών, αλλαγή νοοτροπίας και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή θέτουν στο τραπέζι ειδικοί επιστήμονες για το μέλλον της κρητικής γεωργίας, με αιχμή την ελαιοκαλλιέργεια. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: χωρίς σοβαρό σχεδιασμό και έγκαιρες αποφάσεις, οι απώλειες τα επόμενα χρόνια θα είναι αναπόφευκτες.

Το θέμα άνοιξε μέσα από τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο Ράδιο Κρήτη 101,5 και την εκπομπή του Μανόλη Αργυράκη, όπου επιστήμονες συμφώνησαν πως έχει έρθει η ώρα να ξεκινήσει μια ουσιαστική και μακρόπνοη κουβέντα για το τι μπορεί —και τι πρέπει— να αλλάξει στις καλλιέργειες του νησιού, ώστε στο μέλλον να μη χαθούν παραγωγοί, εισόδημα και αγροτικές εκτάσεις.

Ο γεωπόνος Μανόλης Βιδάλης από τον Άγιο Νικόλαο υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε αλλαγή απαιτεί σοβαρή μελέτη και χρόνο, ξεκαθαρίζοντας πως δεν υπάρχουν γρήγορες λύσεις. Όπως τόνισε, η αναδιάρθρωση δεν μπορεί να γίνει βεβιασμένα, αλλά μέσα από σταδιακές και τεκμηριωμένες αποφάσεις. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι προτάσεις για αλλαγές στις καλλιέργειες δεν συνδέονται μόνο με την κλιματική αλλαγή, αλλά και με τις αρνητικές συνέπειες της μονοκαλλιέργειας της ελιάς, οι οποίες επηρεάζουν τόσο το εισόδημα των παραγωγών όσο και τη διαμόρφωση της τιμής του ελαιολάδου.

Ο Δημήτρης Κουμπούρης από το Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών και Αμπέλου στα Χανιά χαρακτήρισε το πρόβλημα της γεωργίας «σύνθετο», επισημαίνοντας πως η εγκατάλειψη καλλιεργειών είναι πλέον ορατή. Όπως ανέφερε, η απουσία διαδοχής στον αγροτικό τομέα, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η νέα γενιά δεν γοητεύεται από τη γεωργία, οδηγεί σε ένα νέο φαινόμενο, όπου οι εργάτες γης καταλήγουν να διαχειρίζονται αγροτικές περιουσίες. Ο ίδιος μίλησε για ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας, ενημέρωσης της νέας γενιάς και αξιοποίησης καλών πρακτικών, σημειώνοντας ότι υπάρχει τρόπος η Κρήτη να παραμείνει στην κορυφή της παγκόσμιας ελαιοκομίας. Παράλληλα, στάθηκε στη σημασία του προϊόντος γεωγραφικής ένδειξης «Κρήτη» για το ελαιόλαδο, τονίζοντας ότι μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για εξαγωγές μεγάλων ποσοτήτων, εφόσον υπάρξει συνεργασία και κοινός σχεδιασμός.

Από την πλευρά της, η πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Κρήτης, Άννα Δασκαλάκη, υπογράμμισε ότι το ζήτημα της αναδιάρθρωσης πρέπει να συζητηθεί σε πιο στέρεες βάσεις, καθώς τα ανοιχτά μέτωπα είναι πολλά. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο πρόβλημα της λειψυδρίας, το οποίο —όπως σημείωσε— δεν οφείλεται μόνο στην κλιματική αλλαγή, αλλά και στην κακή διαχείριση των υδάτινων πόρων. Η ίδια έθεσε το ερώτημα εάν έχουν εξαντληθεί όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, προτείνοντας τη χορήγηση χρηματοδοτήσεων για την αντικατάσταση παλαιών και προβληματικών αρδευτικών δικτύων, ενώ τόνισε πως πριν ληφθούν οριστικές αποφάσεις, πρέπει να εξεταστούν όλες οι δυνατότητες.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Ελαιοκομίας στο Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, Μανόλης Καμπουράκης, έκανε λόγο για «απαιτητικές αλλά αναγκαίες» κινήσεις, επισημαίνοντας ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ήδη άμεσα τις καλλιέργειες. Πρότεινε να εξεταστεί ακόμη και η αλλαγή του καλλιεργητικού καθεστώτος, αλλά και η εξεύρεση τρόπων μείωσης του κόστους παραγωγής στην ελαιοκαλλιέργεια, ώστε να μπορέσουν οι παραγωγοί να πάρουν ανάσα.

Όπως ανέφερε, το ελαιόλαδο παραμένει ένα προϊόν που μπορεί να αποθηκευτεί με σχετικά χαμηλό κόστος, ωστόσο απαιτούνται συνεχείς παρεμβάσεις και χρόνος για να αλλάξει συνολικά το παραγωγικό μοντέλο.

Το κοινό συμπέρασμα των επιστημόνων είναι ξεκάθαρο: η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών στην Κρήτη δεν είναι επιλογή πολυτελείας, αλλά αναγκαιότητα. Και όσο η συζήτηση καθυστερεί, τόσο το κόστος μεγαλώνει.

ekriti.gr