Στο Κεφαλόβρυσο Βιάννου πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου προς τιμήν των αδελφών Βερβελάκη, σε μια εκδήλωση που ανέδειξε τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της αγωνιστικής παρακαταθήκης που άφησαν πίσω τους οι άνθρωποι του λαού που πάλεψαν και θυσιάστηκαν.

Όλα όσα συνέβησαν εκείνες τις ημέρες στα χωριά της Βιάννου κατέγραψε ο Νίκος Καζαντζάκης, στην “Έκθεση της Κεντρικής Επιτροπής Διαπιστώσεως Ωμοτήτων στην Κρήτη”.

Στην επίσκεψή της επιτροπής στη Βιάννο, αφού συζήτησαν με τους ανθρώπους, και με τις μνήμες να είναι ακόμα νωπές, καταγράψανε τι πραγματικά συνέβη και τα γεγονότα πίσω από το φρικιαστικό έγκλημα που έλαβε χώρα στο αγροκτημα του Αργουλίδα.

Αντιγράφουμε από την έκθεση, που είναι πολύ λεπτομερή αφού αναφέρονται τα ονόματα αλλά και στοιχεία από τον φρικτό τρόπο δολοφονίας και βασανισμού αθώων παιδιών.

“Εις το αγρόκτημα του Αργουλίδα είχε καταφύγει ο εκ του χ. Κεφαλοβρύσι Βερβαλάκης μετά των 3 τέκνων του, Στυλιανού ετ. 12, Μαρίας ετ. 8, και Ευαγγελίας ετ. 6.

Ο πατήρ βλέπων τους Γερμανούς να πλησιάζουν (14/9) απεμακρύνθη από το αγρόκτημα και εκρύβη εντός σχοίνου, οπόθεν ηδύνατο να παρακολουθήση τα συμβαίνοντα.

Οι Γερμανοί εισελθόντες εις τον οικίσκον του κτήματος ευρόντες σακκίδια (βούργες) πολλά με τρόφιμα, ανήκοντα εις τους φεύγοντας κατοίκους, υποψιάσθησαν ότι ταύτα προορίζονται δια τους αντάρτας.

Τότε συνέλαβον τα εγκαταλελειμμένα παιδιά και ήρχισαν να τα βασανίζουν, δια να προβούν εις αποκαλύψεις· τα ωδήγησαν έξω, εχαράκωσαν με την ξιφολόγχην τα μάγουλά των και τας κνήμας των, τα εκέντησαν εις τα πέλματα και επειδή εκείνα δεν είχον τι να μαρτυρήσουν, τους απέσπασαν τα δόντια με την ξιφολόγχην και τέλος τα έσφαξαν δι αυτής· έπειτα τα εξήπλωσαν επί του τοίχου του κτήματος με κρεμασμένας τας κεφαλάς.”

Αυτό είναι το γεγονός για το οποίο τοποθέτησαν την πλάκα. Για να θυμούνται οι νεότεροι την φρίκη που δεν πρέπει να επιστρέψει. Για να θυμόμαστε τα εγκλήματα των ναζί που ακόμα και σήμερα οι γερμανικές αρχές δεν αναγνωρίζουν.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε κλιμάκιο του ΚΚΕ, με επικεφαλής τον Μανώλη Συντυχάκη, βουλευτή Ηρακλείου του ΚΚΕ, τον Νίκο Μανωλακάκη, γραμματέα της ΚΟ Μίνωα – Βιάννου, τον Κώστα Μωυσάκη, στέλεχος του ΚΚΕ και μέλος του Παραρτήματος Ηρακλείου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Βιάννου, καθώς και τον Κώστα Βασιλάκη, δημοτικό σύμβουλο Βιάννου με τη «Λαϊκή Συσπείρωση». Παραβρέθηκε επίσης ο Νίκος Πατεράκης από την ΕΕΔΥΕ.

«Η ιστορία των αδελφών Βερβελάκη είναι δεμένη με την ιστορία των αγώνων του λαού. Με την Εθνική Αντίσταση, με την πάλη ενάντια στους κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες τους, αλλά και με τους αγώνες που συνεχίστηκαν μετά την απελευθέρωση», δήλωσε ο Μανώλης Συντυχάκης. 

«Μέσα σε αυτές τις συνθήκες χιλιάδες αγωνιστές συνέχισαν τον αγώνα, πολλοί από αυτούς μέσα από τις γραμμές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Έδωσαν τη ζωή τους, υπέστησαν διώξεις, φυλακίσεις και εξορίες, γιατί δεν δέχτηκαν να σκύψουν το κεφάλι και να συμβιβαστούν με την αδικία και την εκμετάλλευση.

Αυτή είναι η Ιστορία που το ΚΚΕ τιμά και υπερασπίζεται. Την ιστορία των ανθρώπων του λαού που δεν περίμεναν σωτήρες, αλλά πήραν οι ίδιοι στα χέρια τους την υπόθεση του αγώνα. Την ιστορία που σήμερα επιχειρούν να διαστρεβλώσουν, να σβήσουν από τη μνήμη των νέων ή να παρουσιάσουν τους αγωνιστές και τους εκμεταλλευτές σαν να βρίσκονταν στην ίδια πλευρά», πρόσθεσε ανάμεσα σε άλλα.

Ο Μανώλης Συντυχάκης κατέθεσε στεφάνι εκ μέρους του ΚΚΕ, ενώ στεφάνι κατέθεσε και ο Κώστας Μωυσάκης εκ μέρους της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, τιμώντας τη μνήμη των αδελφών Βερβελάκη.

Αντιπροσωπεία του Κόμματος παραβρέθηκε επίσης τη Δευτέρα 14 Σεπτέμβρη στο Κηποθέατρο Καζαντζάκη, στην συναυλία που οργάνωσε η Ένωση Θυμάτων Ολοκαυτώματος Δήμου Βιάννου.