Η Περιφέρεια Κρήτης και ο Παμμικρασιατικός Σύνδεσμος Χανίων αφιερώνουν δύο ημέρες ιστορικής μνήμης, θεάτρου και τιμής στους πρόσφυγες και τους απογόνους τους

Ένας αιώνας και τρία χρόνια μετά: Η μνήμη επιμένει να ζητά δικαίωση

Με αφορμή τη συμπλήρωση 103 ετών από τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Χανίων και ο Παμμικρασιατικός Σύνδεσμος Χανίων συνδιοργανώνουν διήμερο εκδηλώσεων μνήμης και τιμής στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων, το Σάββατο 13 και την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου 2025, στις 20:30.

Σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι μετακινήσεις πληθυσμών επιστρέφουν με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο, η επαναφορά της ιστορικής μνήμης αποκτά όχι μόνο συμβολική αξία, αλλά και επείγουσα επικαιρότητα.

Ημέρα Πρώτη: Λόγος και Ιστορία

Το Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου, οι εκδηλώσεις ξεκινούν με την παρουσίαση του Παμμικρασιατικού Συνδέσμου Χανίων από τη Γενική Γραμματέα, Αρετή Καρβέλη, η οποία θα αναδείξει το ιστορικό πλαίσιο ίδρυσης, τη δράση και τους στόχους του Συνδέσμου. Πρόκειται για έναν από τους πιο δραστήριους συλλόγους προσφυγικής μνήμης στην Κρήτη, με μακρά παρουσία στον πολιτιστικό χάρτη των Χανίων.

Αμέσως μετά, ο νομικός και ιστορικός ερευνητής Ευθύμης Γ. Λεκάκης θα παρουσιάσει ομιλία με θέμα:

«103 χρόνια από τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας».

Με λόγο τεκμηριωμένο και συγκινησιακά φορτισμένο, η παρέμβασή του θα αποτελέσει μια ιστορική αναδρομή αλλά και πολιτική υπενθύμιση για ένα από τα πλέον τραυματικά κεφάλαια της νεοελληνικής ιστορίας.

Ημέρα Δεύτερη: Το Θέατρο ως συλλογική αφήγηση

Η Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου είναι αφιερωμένη στη θεατρική τέχνη, με την παράσταση «Σμύρνη, η χαμένη πατρίδα…», ένα σπονδυλωτό έργο που ζωντανεύει στη σκηνή την ιστορία, τον πόνο και την αντοχή του Μικρασιατικού Ελληνισμού.

Η παράσταση διαρθρώνεται σε πέντε ενότητες, οι οποίες καλύπτουν ολόκληρο το χρονικό τόξο της Καταστροφής:

• Η άφιξη του Ελληνικού στρατού και οι πανηγυρισμοί των Σμυρναίων

• Η καθημερινότητα πριν την καταστροφή

• Η φωτιά, ο ξεριζωμός και το τραύμα της απώλειας

• Η προσφυγιά και ο δρόμος προς την επιβίωση

• Οι απόγονοι και η δράση του Ερυθρού Σταυρού τότε και τώρα

Μέσα από αφηγήσεις, μαρτυρίες και δραματοποιημένα επεισόδια, η σκηνή μετατρέπεται σε κιβωτό ιστορικής μνήμης, ενώ ο θεατής καλείται να βιώσει – και όχι απλώς να παρακολουθήσει – τη διαδρομή ενός ολόκληρου λαού από τη ρίζα στην προσφυγιά.

Τιμή στον Ερυθρό Σταυρό: Από τη Σμύρνη μέχρι τις σημερινές κρίσεις

Κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων, θα απονεμηθεί τιμητική πλακέτα στον Ερυθρό Σταυρό, ως αναγνώριση της πολύτιμης συνεισφοράς του στους Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922, αλλά και της διαχρονικής του αρωγής στους ξεριζωμένους όλου του κόσμου έως σήμερα.

Στην εποχή της πολλαπλής κρίσης – από τις πολεμικές συρράξεις ως τις μεταναστευτικές ροές – η συμβολική αυτή τιμή επανατοποθετεί τον Ερυθρό Σταυρό στον πυρήνα της ανθρωπιστικής ευθύνης.