Του Γιάννη Αγγελάκη

«Μπορούμε να το κάνουμε όπου θέλουμε»

Αυτή ήταν η κυνική φράση που απηύθυνε η Γκίλφοϊλ στον Έλληνα Υπουργό Ενέργειας, κ. Παπαστεργίου. Μία δήλωση-βόμβα που δημοσίευσε αρχικά η Wall Street Journal και επιβεβαίωσαν με σημερινό τους ρεπορτάζ οι Financial Times.

«Μπορούμε να το κάνουμε όπου θέλουμε». Χθες ήταν η Βενεζουέλα του Μαδούρο, αύριο μπορεί κάλλιστα να είναι η Ελλάδα του Μητσοτάκη.

Το μήνυμα της Ουάσιγκτον είναι ξεκάθαρο και απροκάλυπτο: δεν υπολογίζουν τίποτα. Δεν σέβονται το Διεθνές Δίκαιο, δεν υπολογίζουν παραδοσιακούς «συμμάχους», δεν δεσμεύονται από κανόνες.

Το μήνυμα στην Αθήνα: Υποταγή ή αποσταθεροποίηση

Το υπονοούμενο είναι σαφές: αν η Ελλάδα τολμήσει ποτέ να κοιτάξει το δικό της εθνικό συμφέρον, ο Μητσοτάκης μπορεί αυτόματα να αντιμετωπιστεί ως άλλος Μαδούρο.

Και μπορεί να μην καταλήξει σε κάποιο κελί στις ΗΠΑ περιμένοντας μια προσχηματική «δίκαιη δίκη», αλλά η Ουάσιγκτον έχει αποδείξει ότι διαθέτει τα εργαλεία να τοποθετήσει έναν δικό της εκλεκτό στη θέση του πρωθυπουργού — όπως έκανε στη Βενεζουέλα και όπως, κατά παραδοχή της ίδιας της πρέσβειρας των ΗΠΑ, μεθόδευσε στη Ρουμανία. Γιατί, λοιπόν, να αποτελέσει εξαίρεση η Ελλάδα;

Η ελληνική κυβέρνηση έλαβε επισήμως την προειδοποίηση: Ή πλήρης υποταγή στη βούληση των ΗΠΑ —ακόμη κι αν αυτή συγκρούεται μετωπικά με τα συμφέροντα της κοινωνίας— είτε αποσταθεροποίηση και ανατροπή.

Η αυταπάτη της υποτέλειας και ο νόμος της ισχύος

Όλα αυτά αποτελούν ένα σκληρό μάθημα για όσους στην Αθήνα συνηθίζουν να σκύβουν διαρκώς τη μέση, πιστεύοντας αφελώς ότι όσο βαθύτερη είναι η υπόκλιση, τόσο μεγαλύτερα ανταλλάγματα θα εξασφαλίσουν.

Η πραγματικότητα διαψεύδει οδυνηρά αυτό το δόγμα. Μία υπερδύναμη υπό την ηγεσία του Τραμπ δεν συγκινείται από ικεσίες. Το μόνο πράγμα που σέβεται είναι η ισχύς — σίγουρα όχι το δίκαιο, και πολύ περισσότερο όχι το δίκαιο των λαών.

Ο Τραμπ δεν αναγνωρίζει «εταίρους»· αναγνωρίζει αποκλειστικά δύο κατηγορίες:

• Υποτελείς που εκτελούν εντολές.

• Ανταγωνιστές που υπολογίζει επειδή διαθέτουν δύναμη πυρός.

Η μόνη ρεαλιστική διέξοδος

Η Ελλάδα οφείλει επιτέλους να κατανοήσει ότι δεν μπορεί να υπάρξει ισότιμη συμμαχία με τις ΗΠΑ υπό αυτούς τους όρους. Η Ουάσιγκτον δεν αναζητά σύμμαχο στην περιοχή, αλλά έναν δεδομένο, πειθήνιο δορυφόρο.

Η μοναδική αξιοπρεπής και ασφαλής επιλογή για τη χώρα είναι η οικοδόμηση πραγματικών, πολυδιάστατων συμμαχιών με κράτη που εξακολουθούν να πιστεύουν στις ισότιμες διεθνείς σχέσεις. Μέσω τέτοιων συλλογικών σχημάτων μπορεί η Ελλάδα να προβάλει ουσιαστική ισχύ και αντίβαρο απέναντι στην αμερικανική αυθαιρεσία.

Μόνο όταν προτάσσεις ισχύ σε υπολογίζουν. Μόνο τότε σταματούν να σε απειλούν ότι θα έχεις την τύχη της Βενεζουέλας.

Δεν πρόκειται για ζήτημα Αριστεράς ή Δεξιάς. Είναι ζήτημα στοιχειώδους εθνικού ρεαλισμού.