Η ραγδαία επέκταση των δικτύων οπτικών ινών, ενώ αποτελεί κρίσιμο βήμα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας, εξελίσσεται σε μείζονα «πονοκέφαλο» για τις δημοτικές αρχές και τους πολίτες. Οι εκτεταμένες τομές στο οδόστρωμα, οι οποίες συχνά ακολουθούνται από πρόχειρες αποκαταστάσεις, έχουν οδηγήσει την κατάσταση στα άκρα, με τη σύγκρουση μεταξύ τηλεπικοινωνιακών παρόχων και Δήμων να μεταφέρεται πλέον στις αίθουσες του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).

Μια πόλη υπό «πολιορκία»: Το τίμημα της ψηφιακής αναβάθμισης

Η εικόνα είναι γνώριμη σε σχεδόν κάθε ελληνική πόλη, από τα Χανιά έως την Αθήνα: μηχανήματα που «οργώνουν» την άσφαλτο, συνεργεία που κόβουν κατά λάθος σωλήνες υδροδότησης και πεζοδρόμια που μετατρέπονται σε παγίδες για τους πεζούς. Δρόμοι που ασφαλτοστρώθηκαν πρόσφατα εμφανίζουν πλέον τομές που θυμίζουν «μπακλαβά», ενώ με την πρώτη βροχή η κακή συμπίεση των σκαμμάτων προκαλεί καθιζήσεις, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο οδηγούς και πεζούς.

Αυτή η καθημερινή πραγματικότητα έχει προκαλέσει την οργή των δημοτών, οι οποίοι βλέπουν την ποιότητα ζωής και την ασφάλειά τους να υποβαθμίζονται. Οι Δήμοι, από την πλευρά τους, καλούνται συχνά να καλύψουν το κόστος μιας ουσιαστικής αποκατάστασης, την ώρα που οι πάροχοι τηλεπικοινωνιών επιταχύνουν τα έργα τους για να προλάβουν τα χρονοδιαγράμματα της αγοράς.

Το τελεσίγραφο της Λότζια: «Κίτρινη κάρτα» και εγγυητικές 1 εκατ. ευρώ

Στο Ηράκλειο Κρήτης, η δημοτική αρχή αποφάσισε να κλιμακώσει τη στάση της. Με μια κίνηση που χαρακτηρίζεται ως «κίτρινη κάρτα», ο Δήμος απέστειλε επιστολή στις εταιρείες που εκτέλεσαν έργα τους τελευταίους 18 μήνες, απαιτώντας την πλήρη αποκατάσταση των φθορών εντός 15 ημερών.

Η κίνηση αυτή δεν είναι μόνο συμβολική αλλά και οικονομικά επώδυνη. Σε περίπτωση που οι εταιρείες δεν συμμορφωθούν με την κανονιστική πράξη του Δήμου, η δημοτική αρχή προειδοποιεί με:

• Ανάκληση των αδειών εργασιών.

• Ολική κατάπτωση των εγγυητικών επιστολών, το ύψος των οποίων υπερβαίνει το 1.000.000 ευρώ, βάσει των μέτρων που έχουν εκσκαφεί.

Στη Λότζια ελπίζουν ότι η απειλή αυτή θα κινητοποιήσει τους παρόχους, καθώς το ποσό των εγγυητικών είναι διόλου ευκαταφρόνητο και η διαδικασία κατάπτωσης μπορεί να ξεκινήσει αμέσως μετά την παρέλευση του 15ημέρου.

Η νομική μάχη στο Συμβούλιο της Επικρατείας

Ωστόσο, η σύγκρουση έχει λάβει και δικαστικές διαστάσεις. Η Cosmote έχει προσφυγεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας, προσβάλλοντας την ομόφωνη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Ηρακλείου που καθορίζει τις προδιαγραφές αποκατάστασης των τομών.

Η απόφαση του ΣτΕ αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς θα ξεκαθαρίσει το τοπίο των αρμοδιοτήτων. Θα κριθεί, ουσιαστικά, αν οι Δήμοι έχουν το δικαίωμα να επιβάλλουν αυστηρούς κανόνες αποκατάστασης και κυρώσεις ή αν οι εθνικές προτεραιότητες για την ανάπτυξη των οπτικών ινών υπερτερούν των τοπικών κανονιστικών πράξεων. Η δημοτική αρχή Ηρακλείου, πάντως, ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να περιμένει τη δικαστική απόφαση, καθώς η πίεση από τους πολίτες και η κατάσταση του οδικού δικτύου έχουν φτάσει στο απροχώρητο.

Η επόμενη ημέρα

Η εξέλιξη της υπόθεσης στο Ηράκλειο αποτελεί πιλότο για ολόκληρη την επικράτεια. Το διακύβευμα δεν αφορά πλέον μόνο την αισθητική των πόλεων, αλλά τη δομική ασφάλεια των υποδομών. Η ψηφιακή πρόοδος είναι αδιαμφισβήτητη ανάγκη, όμως η υλοποίησή της δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος της σωματικής ακεραιότητας των χρηστών του οδικού δικτύου.

Η ισορροπία ανάμεσα στην ταχύτητα εγκατάστασης των νέων δικτύων και την ορθή αποκατάσταση του δημόσιου χώρου παραμένει το μεγάλο ζητούμενο. Η απόφαση του ΣτΕ και η έκβαση του τελεσιγράφου στο Ηράκλειο θα καθορίσουν αν το «ράβε-ξήλωνε» θα συνεχιστεί ανεξέλεγκτα ή αν θα τεθούν επιτέλους σαφείς κανόνες λογοδοσίας για τις εταιρείες υποδομών.