Ο πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων περιγράφει τη σύγκρουσή του με τον ΟΠΑΠ, τα μέτρα περιορισμού του εθισμού που επιχείρησε να εφαρμόσει και την ανατροπή τους μετά τη λήξη της θητείας του. Καταλογίζει διαχρονικές ευθύνες στις κυβερνήσεις ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ και υποστηρίζει ότι η οικονομική ισχύς της βιομηχανίας τυχερών παιγνίων επηρεάζει τη ρύθμιση, τον αθλητισμό και τα μέσα ενημέρωσης.

Το καλοκαίρι του 2015, εν μέσω της τραπεζικής αργίας και των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων, ο Αντώνης Στεργιώτης ανέλαβε την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων. Η θητεία του διήρκεσε έναν χρόνο, από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Ιούνιο του 2016, σε μια περίοδο κατά την οποία βρισκόταν σε εξέλιξη η εγκατάσταση των παιγνιομηχανημάτων VLT του ΟΠΑΠ στις ελληνικές πόλεις.

Στη συνέντευξή του στο Reporters United, ο πρώην επικεφαλής της ρυθμιστικής αρχής περιγράφει μια σύγκρουση γύρω από το πόσο αυστηρά θα έπρεπε να λειτουργήσει η αγορά των τυχερών παιγνίων και ειδικότερα το ιδιωτικό μονοπώλιο του ΟΠΑΠ. Υποστηρίζει ότι τα μέτρα που προώθησε για τον περιορισμό της οικονομικής ζημίας και του κινδύνου εθισμού προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και προσωπικές επιθέσεις, ενώ καταγγελία του προς τον τότε υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο για διαρροές απόρρητων πληροφοριών της ΕΕΕΠ, όπως λέει, δεν είχε αποτέλεσμα.

Η μαρτυρία του δεν περιορίζεται στη θητεία του. Ο ίδιος εντάσσει τα γεγονότα σε μια ευρύτερη πορεία διεύρυνσης της αγοράς τυχερών παιγνίων, για την οποία καταλογίζει ευθύνες σε διαδοχικές κυβερνήσεις και μιλά για «διακομματική συναίνεση» μεταξύ Νέας Δημοκρατίας, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ. «Και εδώ είναι πάρα πολλά τα λεφτά που παίζονται», αναφέρει στο τέλος της συνέντευξης.

«Η προσφορά δημιουργεί τη ζήτηση»

Κεντρική θέση του Αντώνη Στεργιώτη είναι ότι η εξάπλωση του τζόγου δεν αποτελεί απλώς απάντηση σε μια ήδη διαμορφωμένη κοινωνική ζήτηση. Κατά την άποψή του, συμβαίνει το αντίθετο: η διαρκής έκθεση σε διαφημίσεις, προϊόντα στοιχηματισμού και σημεία παιχνιδιού δημιουργεί νέα ζήτηση.

«Είναι η προσφορά που δημιουργεί ζήτηση στον τζόγο και όχι το αντίστροφο», δηλώνει, περιγράφοντας έναν πολίτη που συναντά διαφημίσεις τυχερών παιγνίων στην τηλεόραση, στο διαδίκτυο, στον δρόμο, στα γήπεδα και στις φανέλες των αθλητικών ομάδων.

«Παντού, παντού, τζόγος παντού», λέει, υποστηρίζοντας ότι ο συνεχής αυτός «καταιγισμός» μετατρέπει το παιχνίδι από περιορισμένη δραστηριότητα σε καθημερινό πολιτισμικό και εμπορικό ερέθισμα.

Η παρατήρηση αυτή βρίσκεται στον πυρήνα της κριτικής του προς την πολιτική των τελευταίων ετών. Για τον πρώην πρόεδρο της ΕΕΕΠ, η αύξηση των νόμιμων επιλογών τζόγου δεν λειτουργεί απλώς ως μέσο μεταφοράς παικτών από την παράνομη στη ρυθμιζόμενη αγορά. Αυξάνει συνολικά την έκθεση του πληθυσμού και, κατά συνέπεια, τον κίνδυνο εξάρτησης.

Από το κρατικό στο ιδιωτικό μονοπώλιο

Ο κ. Στεργιώτης ανατρέχει στο ιδιαίτερο θεσμικό καθεστώς των τυχερών παιγνίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως εξηγεί, δεν υπάρχει ενιαία ευρωπαϊκή οδηγία που να ρυθμίζει συνολικά τη λειτουργία και τις συνθήκες ανταγωνισμού στον κλάδο. Κάθε κράτος καθορίζει το πλαίσιο με βάση τη δική του αξιολόγηση των κοινωνικών κινδύνων και της ανάγκης προστασίας των πολιτών.

Η Ελλάδα είχε επικαλεστεί την αρχή της επικουρικότητας για να διατηρήσει το κρατικό μονοπώλιο του ΟΠΑΠ. Η αιτιολόγηση του μονοπωλίου, όπως σημειώνει, δεν μπορούσε να είναι δημοσιονομική, αλλά έπρεπε να συνδέεται με την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και τον περιορισμό του εθισμού.

Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, προέκυψε όταν ο ΟΠΑΠ ιδιωτικοποιήθηκε χωρίς να εγκαταλειφθεί το μονοπωλιακό καθεστώς. Η λύση που προκρίθηκε ήταν η διατήρηση του ιδιωτικού πλέον μονοπωλίου υπό την προϋπόθεση αυστηρής εποπτείας από την ΕΕΕΠ και την τριμελή επιτροπή ελέγχου της εταιρείας.

«Θα έχουμε μία εποπτική αρχή για να το ελέγχει αυστηρά», περιγράφει το επιχείρημα της περιόδου, ώστε ένα μονοπώλιο με βασικό κίνητρο το κέρδος να μην προκαλεί κοινωνική ζημία. Αμέσως μετά σχολιάζει: «Η αποθέωση της υποκρισίας, μάλλον ο ορισμός της υποκρισίας. Όλοι ξέρουμε πόσο αυστηρά ρυθμίζεται το ιδιωτικό μονοπώλιο».

Πρόκειται για προσωπική και πολιτική αξιολόγηση του πρώην προέδρου της Επιτροπής. Η συνέντευξη, όπως αποτυπώνεται στο παρεχόμενο υλικό, δεν περιλαμβάνει απάντηση του ΟΠΑΠ ή των κυβερνητικών στελεχών στα οποία αναφέρεται.

Η περίοδος που ο ίδιος χαρακτηρίζει «καζινοποίηση»

Ο Αντώνης Στεργιώτης τοποθετεί τη μεγαλύτερη επέκταση της αγοράς επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Όπως λέει, εκείνη την περίοδο δόθηκαν νέες άδειες καζίνο, προωθήθηκε η επένδυση καζίνο στο Ελληνικό, εγκρίθηκε η μετεγκατάσταση του καζίνο της Πάρνηθας στο Μαρούσι και θεσπίστηκαν άδειες για καζίνο στη Σαντορίνη, στην Κρήτη και στη Μύκονο.

Παράλληλα, προχώρησε η εγκατάσταση 25.000 παιγνιομηχανημάτων VLT από τον ΟΠΑΠ. Πρόκειται για τις συσκευές που είναι ευρύτερα γνωστές ως «φρουτάκια».

Ο ίδιος αναφέρεται ακόμη στη διεύρυνση των δραστηριοτήτων των πρακτορείων ΟΠΑΠ, τα οποία απέκτησαν τη δυνατότητα να προσφέρουν ποτά χαμηλής περιεκτικότητας σε αλκοόλ, υπηρεσίες ταχυμεταφορών, παραλαβή και παράδοση δεμάτων, καθώς και εξόφληση λογαριασμών.

Κατά την ερμηνεία του, αυτές οι πρόσθετες λειτουργίες δεν ήταν ουδέτερες. Μετέτρεπαν το πρακτορείο σε πολυλειτουργικό σημείο της γειτονιάς και συνέβαλλαν στην κοινωνική εξοικείωση με τον τζόγο. «Αποενοχοποιούσαν τον τζόγο και μετέτρεπαν ακριβώς τα καταστήματα αυτά σε κέντρο της γειτονιάς», υποστηρίζει.

Η αναφορά του στη «μεγαλύτερη καζινοποίηση που υπήρξε ποτέ στην ιστορία της Ελλάδας» αποτελεί δικό του πολιτικό χαρακτηρισμό για τη συνολική κατεύθυνση της περιόδου.

Η διαφορά ανάμεσα στο καζίνο και στη γειτονιά

Όταν ο κ. Στεργιώτης ανέλαβε την ΕΕΕΠ, ο σχεδιασμός αφορούσε αρχικά 35.000 παιγνιομηχανήματα σε περίπου 1.700 έως 2.000 σημεία σε όλη την επικράτεια. Ο αριθμός περιορίστηκε αργότερα στις 25.000 συσκευές.

Η βασική του ανησυχία αφορούσε την εγκατάσταση των μηχανημάτων στον αστικό ιστό. Η μέχρι τότε λογική του καζίνο προϋπέθετε ότι ο παίκτης θα επέλεγε να μεταβεί σε έναν ειδικό χώρο τυχερών παιγνίων. Με τα VLT, αντίθετα, «ο τζόγος θα πάει στον πελάτη», όπως λέει.

Τα μηχανήματα, σύμφωνα με την περιγραφή του, διαθέτουν τα ίδια βασικά χαρακτηριστικά με εκείνα των καζίνο. Η τεχνική διαφορά είναι ότι στα VLT του ΟΠΑΠ η κλήρωση πραγματοποιείται από κεντρικό υπολογιστικό σύστημα και όχι αυτόνομα από κάθε συσκευή.

Ο πρώην πρόεδρος της ΕΕΕΠ υποστηρίζει ότι τα συγκεκριμένα παιχνίδια σχεδιάζονται με βάση γνώσεις ψυχολογίας, ώστε να ενισχύουν την παραμονή του παίκτη και τη συχνότητα συμμετοχής. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην ταχύτητα των διαδοχικών κληρώσεων.

«Τα συγκεκριμένα μηχανήματα σκοπό έχουν να αυξήσουν τον εθισμό στο μέγιστο, προκειμένου να αποφέρουν το μέγιστο δυνατό κέρδος», αναφέρει, προσθέτοντας ότι η ταχύτητα περιορίζει τον χρόνο που έχει ο παίκτης για να αντιδράσει ορθολογικά.

Το ημερήσιο όριο των 80 ευρώ

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις της διοίκησής του ήταν η επιβολή ανώτατου ημερήσιου ορίου απώλειας 80 ευρώ για κάθε παίκτη στα VLT.

Η χρονική συγκυρία είχε ιδιαίτερο συμβολισμό. Το μέτρο θεσπίστηκε την περίοδο των capital controls, όταν το ημερήσιο όριο ανάληψης από τις τράπεζες ανερχόταν επίσης στα 80 ευρώ. Ο κ. Στεργιώτης θεωρούσε ότι δεν θα ήταν λογικό να επιτρέπεται σε κάποιον να χάνει καθημερινά σε παιγνιομηχανήματα περισσότερα χρήματα από όσα μπορούσε να αναλάβει από τον τραπεζικό του λογαριασμό.

Όπως αναφέρει, σε αρχικό σχέδιο που είχε κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προβλεφθεί όριο 500 ευρώ, το οποίο στη συνέχεια εξαφανίστηκε από τον κανονισμό. Η δική του διοίκηση το επανέφερε στο επίπεδο των 80 ευρώ.

Προβλέφθηκε επίσης η αναγραφή του ΑΦΜ στην κάρτα παίκτη, πέρα από τον έλεγχο της ταυτότητας. Το μέτρο, σύμφωνα με τον ίδιο, αποσκοπούσε τόσο στη φορολογική διαφάνεια όσο και στην αξιόπιστη ταυτοποίηση κάθε χρήστη.

Παράλληλα, περιόρισε το ωράριο λειτουργίας. Τα Σαββατοκύριακα, το κλείσιμο μεταφέρθηκε από τις 4 στις 2 τα ξημερώματα και τις καθημερινές από τις 2 τα ξημερώματα στα μεσάνυχτα.

Η αιτιολόγηση ήταν ότι τις μεταμεσονύκτιες ώρες αυξάνεται ο κίνδυνος παρορμητικής συμπεριφοράς, καθώς η κόπωση επηρεάζει τη δυνατότητα ορθολογικής κρίσης.

Η αντίδραση στα περιοριστικά μέτρα

Ο πρώην πρόεδρος της ΕΕΕΠ περιγράφει την αντίδραση ως «λυσσαλέα». Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ακολούθησε προσπάθεια υπονόμευσης της Επιτροπής, δημοσιεύματα και προσωπικές επιθέσεις εναντίον του.

Όπως επισημαίνει, η αντιπαράθεση δεν επικεντρώθηκε στην ουσία των μέτρων. Δεν άκουσε, λέει, συγκεκριμένη επιχειρηματολογία για το γιατί δεν θα έπρεπε να υπάρχει ανώτατο όριο απωλειών ή γιατί δεν θα έπρεπε να περιοριστεί η νυχτερινή λειτουργία.

Αντίθετα, οι επικριτές του υποστήριζαν ότι οι περιορισμοί θα κατέστρεφαν τον νόμιμο τζόγο, θα ωφελούσαν την παράνομη αγορά, τις διαδικτυακές εταιρείες και τους ανταγωνιστές του ΟΠΑΠ.

Ο ίδιος αναφέρει ότι δημοσιεύματα τον παρουσίαζαν, κατά καιρούς, ως συνδεδεμένο με διαφορετικά και μεταξύ τους άσχετα επιχειρηματικά ή πολιτικά συμφέροντα — από τον Γιάνη Βαρουφάκη και τον Σωκράτη Κόκκαλη έως την ιταλική Μαφία. «Ποτέ τα επιχειρήματα αυτά δεν είχαν να κάνουν με την ουσία των αλλαγών που έφερα στον κανονισμό», δηλώνει.

Η καταγγελία για τις απόρρητες συνεδριάσεις

Το σοβαρότερο μέρος της μαρτυρίας του αφορά όσα υποστηρίζει ότι συνέβαιναν στο εσωτερικό της Επιτροπής.

Ο νόμος 4002/2011, βάσει του οποίου θεσπίστηκε η ΕΕΕΠ, προβλέπει ότι οι συνεδριάσεις της είναι απόρρητες. Η ημερήσια διάταξη κοινοποιείται μόνο στα μέλη και τα πρακτικά δεν είναι δημόσια.

Παρά ταύτα, ο κ. Στεργιώτης ισχυρίζεται ότι η διοίκηση του ΟΠΑΠ γνώριζε εκ των προτέρων τα θέματα που θα συζητούνταν. Αναφέρει ως παράδειγμα ότι, πριν από την πρώτη συνεδρίαση στην οποία θα έφερνε προς ψήφιση τις αλλαγές για τα VLT, έλαβε επιστολή του τότε προέδρου του ΟΠΑΠ Καμίλ Ζίγκλερ, με την οποία του ζητούσε να μην προχωρήσει στη σχετική ψηφοφορία.

«Δηλαδή ήξεραν συστηματικά», λέει, υποστηρίζοντας ότι ανάλογο περιστατικό επαναλήφθηκε σε πολλές συνεδριάσεις.

Όπως αναφέρει, ρώτησε την εταιρεία πώς είχε αποκτήσει γνώση της ημερήσιας διάταξης και των υπό εξέταση αποφάσεων, χωρίς να λάβει απάντηση. Στη συνέχεια κατήγγειλε γραπτώς το ζήτημα στον τότε υπουργό Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτο, ο οποίος είχε την εποπτεία της Επιτροπής.

«Τι έγινε; Απολύτως τίποτα. Μα απολύτως τίποτα», δηλώνει. «Για να σας πω ποιος έχει τη δύναμη και ποιος θεωρεί ότι κάνει κουμάντο».

Οι παραπάνω ισχυρισμοί διατυπώνονται από τον ίδιο στη συνέντευξη. Στο υλικό που παραδόθηκε δεν περιλαμβάνονται το περιεχόμενο της σχετικής επιστολής, η γραπτή καταγγελία προς τον υπουργό ούτε απαντήσεις από τον ΟΠΑΠ ή τον κ. Τσακαλώτο.

Η λήξη της θητείας και η ανατροπή του κανονισμού

Η θητεία του Αντώνη Στεργιώτη έληξε τον Ιούνιο του 2016 και δεν ανανεώθηκε.

Ο ίδιος αναφέρει ότι ιδιώτες που σχεδίαζαν να ανοίξουν καταστήματα με VLT υπέβαλαν ποινική μήνυση εναντίον του. Επειδή όμως οι επίμαχες αποφάσεις είχαν ληφθεί ομόφωνα από την Επιτροπή, η υπόθεση αφορούσε και τα υπόλοιπα μέλη.

Σύμφωνα με την αφήγησή του, τα μέλη της ΕΕΕΠ κατέθεσαν τον Ιούνιο του 2016 υπόμνημα προς τον ανακριτή, υπερασπιζόμενα τον κανονισμό ως μέσο προστασίας του δημοσίου συμφέροντος και των παικτών από οικονομική καταστροφή.

Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, όμως, η Επιτροπή υπό νέο πρόεδρο —με συμμετοχή προσώπων που είχαν εγκρίνει τον προηγούμενο κανονισμό— ψήφισε την ανατροπή του. Κατά τον κ. Στεργιώτη, το νέο καθεστώς ήταν χαλαρότερο όχι μόνο από το δικό του, αλλά και από εκείνο που ίσχυε πριν αναλάβει.

«Τι μεσολάβησε» ώστε τα ίδια πρόσωπα να αλλάξουν στάση μέσα σε λίγους μήνες, διερωτάται, χωρίς να δίνει ο ίδιος συγκεκριμένη απάντηση. «Αυτό το αφήνω στην κρίση όσων παρακολουθούν».

Νόμιμος και παράνομος τζόγος

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της διεύρυνσης της νόμιμης αγοράς είναι ότι αυτή περιορίζει τον παράνομο τζόγο, προσφέροντας ελεγχόμενες και φορολογούμενες εναλλακτικές.

Ο κ. Στεργιώτης απορρίπτει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται το συγκεκριμένο επιχείρημα. Κατά την άποψή του, δεν είναι δυνατόν η αντιμετώπιση της παράνομης αγοράς να οδηγεί στην εξομοίωση της συμπεριφοράς του νόμιμου τζόγου με εκείνη του παράνομου.

«Είναι δυνατόν ποτέ, για την αντιμετώπιση του παράνομου τζόγου, να κάνουμε τον νόμιμο τζόγο να έχει την ίδια συμπεριφορά με τον παράνομο;» διερωτάται.

Χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τον παράνομο δανεισμό με ακραίο επιτόκιο προς παίκτες. Με την ίδια λογική, λέει, θα έπρεπε και οι νόμιμοι πάροχοι να υιοθετήσουν αντίστοιχες πρακτικές, προκειμένου να προσελκύσουν τους πελάτες του παράνομου δικτύου.

«Αυτή η επίκληση του παράνομου τζόγου είναι μία φενάκη. Είναι μία απάτη για να δικαιολογούμε την όλο και μεγαλύτερη προσφορά τζόγου στο κοινό», υποστηρίζει.

Η ατομική ευθύνη και ο εθισμένος παίκτης

Ο πρώην πρόεδρος της ΕΕΕΠ συνδέει την κατάργηση του ημερήσιου ορίου απωλειών με μια ευρύτερη πολιτική μετατόπιση από την ευθύνη της πολιτείας προς την «ατομική ευθύνη» του παίκτη.

Η λογική, όπως την περιγράφει, είναι ότι ο κάθε πολίτης αποφασίζει μόνος του πόσο θέλει να παίξει και να χάσει. Ο ίδιος αντιτείνει ότι αυτή η παραδοχή δεν μπορεί να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε έναν άνθρωπο που έχει αναπτύξει εξάρτηση.

«Ένας εθισμένος τι σημαίνει; Σημαίνει ένας άνθρωπος ο οποίος δεν έχει δική του βούληση», λέει. «Ο εθισμός είναι αρρώστια».

Κατά συνέπεια, υποστηρίζει ότι η επίκληση της προσωπικής επιλογής για την αφαίρεση προστατευτικών ορίων μεταθέτει την ευθύνη στον πιο ευάλωτο κρίκο. «Εν ονόματι αυτής της ατομικής ευθύνης βγάζουμε κάθε μέτρο προστασίας, αφού είναι η δική του ευθύνη», αναφέρει.

Οι προτάσεις για αυστηρότερο πλαίσιο

Ο κ. Στεργιώτης αναγνωρίζει ότι οι προτάσεις του θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ανεφάρμοστες υπό τις σημερινές οικονομικές και πολιτικές συνθήκες. Θεωρεί, ωστόσο, ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος θα απαιτούσε αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου.

Μεταξύ άλλων, προτείνει:

την πλήρη κατάργηση των διαφημίσεων τυχερών παιγνίων· την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τον εθισμό, με τη συνεργασία των υπουργείων Παιδείας, Υγείας, Κοινωνικής Πρόνοιας, Πολιτισμού και Προστασίας του Πολίτη· την ενημέρωση των νέων για τους κινδύνους, ιδίως από τον διαδικτυακό τζόγο· και τον τερματισμό της παρουσίασης των τυχερών παιγνίων ως απλής ψυχαγωγίας.

«Πρέπει κυρίως να σταματήσει η απονοχοποίηση του τζόγου», τονίζει, αναφερόμενος στην προβολή του ως «entertainment», αναψυχή ή διασκέδαση.

Παράλληλα, ζητεί τη διεξαγωγή μελέτης επιπολασμού, ώστε να καταγραφεί πόσοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν πραγματικό πρόβλημα εξάρτησης στην Ελλάδα και πώς κατανέμονται γεωγραφικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, μια τέτοια μελέτη θα έδινε για πρώτη φορά σαφή εικόνα της κοινωνικής έκτασης του προβλήματος. Εκτιμά, ωστόσο, ότι δεν προωθείται επειδή τα αποτελέσματά της ενδέχεται να είναι ασύμβατα με την περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς.

Αθλητισμός, χορηγίες και εξάρτηση από τη βιομηχανία

Η οικονομική δύναμη των εταιρειών τυχερών παιγνίων δεν περιορίζεται, κατά τον κ. Στεργιώτη, στη λειτουργία των παιχνιδιών. Επεκτείνεται στον επαγγελματικό αθλητισμό, στις διοργανώσεις και στη δημόσια προβολή τους.

«Η βιωσιμότητα του επαγγελματικού ποδοσφαίρου, όλων των επαγγελματικών αθλημάτων, βασίζεται στις χορηγίες εταιρειών τζόγου», αναφέρει.

Οι εταιρικές επωνυμίες εμφανίζονται στις φανέλες, στις ονομασίες σταδίων και στις ίδιες τις διοργανώσεις. Αυτό δημιουργεί ένα δίκτυο οικονομικής εξάρτησης, στο οποίο οποιοδήποτε αυστηρό μέτρο περιορισμού της διαφήμισης θα επηρέαζε όχι μόνο τους παρόχους αλλά και ομάδες, λίγκες και αθλητικές επιχειρήσεις.

Ο ίδιος εμφανίζεται επίσης επιφυλακτικός απέναντι στις δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Υποστηρίζει ότι συχνά λειτουργούν κυρίως ως εργαλείο διαμόρφωσης θετικής εικόνας και όχι ως ουσιαστική αντιστάθμιση των κοινωνικών επιπτώσεων.

«Πολλές φορές δαπανώνται περισσότερα χρήματα για την προβολή των δράσεων από την αξία των ίδιων των δράσεων που πραγματοποιούνται», σημειώνει, διευκρινίζοντας ότι η κριτική του δεν αφορά αποκλειστικά τον κλάδο των τυχερών παιγνίων αλλά ευρύτερες επιχειρηματικές πρακτικές.

«Το ιδιωτικό μονοπώλιο κάνει κακό στη δημοκρατία»

Ο Αντώνης Στεργιώτης συνοψίζει την εμπειρία του με μια πολιτική κρίση: «Πιστεύω ότι το ιδιωτικό μονοπώλιο στον τζόγο κάνει κακό στη δημοκρατία».

Στην αφήγησή του, το πρόβλημα δεν εξαντλείται στο αν μια εταιρεία τηρεί ή παραβιάζει έναν επιμέρους κανονισμό. Αφορά τη σχέση ανάμεσα σε μια ιδιαίτερα κερδοφόρα αγορά, στη ρυθμιστική αρχή που καλείται να την ελέγξει και σε κυβερνήσεις που προσδοκούν φορολογικά έσοδα, επενδύσεις και πολιτική στήριξη από τη λειτουργία της.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι, αντί να εποπτεύεται από την ΕΕΕΠ, ο ΟΠΑΠ επιχείρησε να λειτουργεί ως «επόπτης της ΕΕΕΠ». Πρόκειται για σοβαρό ισχυρισμό, τον οποίο θεμελιώνει στη γνώση των απόρρητων ημερήσιων διατάξεων και στις παρεμβάσεις που, όπως λέει, δεχόταν πριν από τις συνεδριάσεις.

Η συνολική εικόνα που περιγράφει είναι εκείνη μιας ρυθμιστικής αρχής η οποία διέθετε τυπικά την αρμοδιότητα να επιβάλλει όρους, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπη με σημαντική πολιτική, οικονομική και επικοινωνιακή πίεση όταν επιχείρησε να περιορίσει την ένταση του παιχνιδιού.

Η «διακομματική συναίνεση»

Παρότι η μεγαλύτερη ένταση της σύγκρουσης σημειώθηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ο πρώην πρόεδρος της ΕΕΕΠ δεν αποδίδει την πορεία αυτή αποκλειστικά σε ένα κόμμα.

Μιλά για διαχρονική στάση των λεγόμενων κομμάτων εξουσίας και κατονομάζει τη Νέα Δημοκρατία, τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ. Κατά την εκτίμησή του, οι κυβερνήσεις κινούνται προς την κατεύθυνση της αύξησης της προσφοράς τυχερών παιγνίων, παρά προς την επιβολή περιορισμών.

«Γι’ αυτά τα θέματα δεν λένε τίποτα. Δεν λένε τίποτα», δηλώνει, εκφράζοντας απαισιοδοξία για το ενδεχόμενο ουσιαστικής αλλαγής πολιτικής.

Στη συνέντευξη δεν παρατίθενται οι θέσεις των τριών κομμάτων ούτε κυβερνητικές απαντήσεις στις κατηγορίες του. Η αναφορά σε «διακομματική συναίνεση» αποτυπώνει την προσωπική του αποτίμηση της πορείας της αγοράς και των αποφάσεων που ελήφθησαν από διαφορετικές κυβερνήσεις.

Το αναπάντητο ερώτημα για την κοινωνική έκταση του τζόγου

Πίσω από τη σύγκρουση για τα όρια απωλειών, τα ωράρια και τον αριθμό των παιγνιομηχανημάτων βρίσκεται ένα ευρύτερο ζήτημα: η Ελλάδα δεν διαθέτει, σύμφωνα με τον κ. Στεργιώτη, ολοκληρωμένη μελέτη για τον πραγματικό επιπολασμό της εξάρτησης από τον τζόγο.

Χωρίς τέτοια δεδομένα, η δημόσια πολιτική διαμορφώνεται χωρίς σαφή εικόνα για τον αριθμό των εξαρτημένων παικτών, την ηλικιακή και γεωγραφική κατανομή τους, τη σχέση τους με τα διαφορετικά είδη παιχνιδιού και το κοινωνικό κόστος για τις οικογένειές τους.

Η απουσία αυτής της καταγραφής επιτρέπει στην πολιτική συζήτηση να περιστρέφεται γύρω από τα έσοδα, τον ανταγωνισμό μεταξύ νόμιμου και παράνομου τζόγου και τις επενδύσεις, χωρίς αντίστοιχη αποτίμηση των συνεπειών.

Στηρίξτε τους Reporters United με μία συνδρομή πατώντας ΕΔΩ