Η πρόσφατη δημοσίευση της έκθεσης του διακεκριμένου αρθρογράφου των New York Times, Νίκολας Κριστόφ, αναφορικά με τη συστηματική σεξουαλική κακοποίηση και τον βιασμό Παλαιστινίων κρατουμένων από δεσμοφύλακες, στρατιώτες και ανακριτές, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο και σφοδρή αντιπαράθεση στο φιλοϊσραηλινό στρατόπεδο.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Μπεν Μαρμαρέλι, Ισραηλινός εβραίος δικηγόρος που εκπροσωπεί επί σειρά ετών Παλαιστίνιους υπό το διπλό δικαστικό σύστημα του Ισραήλ, παραχώρησε συνέντευξη στον δημοσιογράφο Μέντι, περιγράφοντας τις συνθήκες κράτησης, τη θεσμική διαχείριση των καταγγελιών και την κατάσταση του εξέχοντος Παλαιστίνιου ηγέτη Μαρουάν Μπαργκούτι.

Η συζήτηση φέρνει στο φως τις βαθιές θεσμικές, νομικές και κοινωνικές προεκτάσεις της διαχείρισης των χιλιάδων Παλαιστινίων που τελούν υπό κράτηση, αναδεικνύοντας τις αντικρουόμενες εκδοχές μεταξύ των επίσημων ισραηλινών αρχών και των συνηγόρων υπεράσπισης.

Οι αποκαλύψεις των New York Times και οι αντιδράσεις της ισραηλινής πλευράς

Το άρθρο του Νίκολας Κριστόφ με τίτλο «The Silence That Meets the Rape of Palestinians» («Η σιωπή που συναντά τον βιασμό των Παλαιστινίων») περιλαμβάνει μαρτυρίες πρώην κρατουμένων για συστηματικούς βιασμούς και απειλές σεξουαλικής βίας, ακόμη και εναντίον ανηλίκων. Μεταξύ άλλων, εξετάζονται περιστατικά γυναικών που δέθηκαν σε μεταλλικά τραπέζια, ανδρών που κακοποιήθηκαν σεξουαλικά ακόμη και μετά τη νοσηλεία τους, καθώς και καταγγελίες για τη χρήση εκπαιδευμένων σκύλων για τον σκοπό αυτό.

Η αντίδραση της ισραηλινής κυβέρνησης υπήρξε άμεση και σφοδρή, με το Υπουργείο Εξωτερικών να κάνει λόγο για «συκοφαντία του αίματος» (blood libel), ενώ ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Εξωτερικών απειλούν με προσφυγή στη δικαιοσύνη κατά της αμερικανικής εφημερίδας. Από την πλευρά του, ο κ. Μαρμαρέλι δήλωσε ότι δεν εξεπλάγη από τις αποκαλύψεις, σημειώνοντας ότι ανάλογα στοιχεία είχαν δημοσιοποιηθεί από το δίκτυο Al Jazeera το 2024, ενώ ο ίδιος είχε καταθέσει σχετικά το 2025, με παράλληλες αναφορές από την οργάνωση B’Tselem και τον Ισραηλινό δημόσιο συνήγορο. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Οι Παλαιστίνιοι μιλούν γι’ αυτό εδώ και χρόνια. Δεν ξεκίνησε καν στις 7 Οκτωβρίου. Η μόνη διαφορά σήμερα είναι ότι έγραψαν γι’ αυτό οι New York Times, ένα εξαιρετικά φιλοϊσραηλινό έντυπο».

Καταγγελίες για συστηματική βία και η στάση των δικαστικών αρχών

Σύμφωνα με τον κ. Μαρμαρέλι, οι προσπάθειες νομικής προσφυγής εντός του ισραηλινού δικαστικού συστήματος αντιμετωπίζουν ανυπέρβλητα εμπόδια, καθώς τα δικαστήρια αρνούνται να συζητήσουν υποθέσεις βασανιστηρίων και βιασμών.

Η μόνη αρμόδια αρχή για τη διερεύνηση των εγκλημάτων των δεσμοφυλάκων παραμένει η αστυνομία, η οποία υπάγεται στον Υπουργό Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ. Ο Ισραηλινός νομικός υποστήριξε ότι όλες οι σχετικές καταγγελίες που υπέβαλε έκλεισαν χωρίς την απαγγελία κατηγοριών.

Για να καταδείξει τον συστηματικό χαρακτήρα των πρακτικών αυτών, ο κ. Μαρμαρέλι μετέφερε την εμπειρία από την εκπροσώπηση των πελατών του, δηλώνοντας:

«Είχα έναν πελάτη που βιαζόταν κάθε φορά που ερχόμουν να τον δω. Αυτό σημαίνει ότι το έγκλημα δεν διαπράττονταν καν από τον ίδιο φύλακα ή φύλακες, καθώς κάθε φορά ήταν μια διαφορετική μονάδα».

Πρόσθεσε δε ότι, ενώ στην αμερικανική κοινή γνώμη οι υποστηρικτές του Ισραήλ αρνούνται τις κατηγορίες, στο εσωτερικό του Ισραήλ υπάρχουν σχολιαστές στην τηλεόραση, βίντεο στρατιωτών και βουλευτές στην Κνεσέτ που υποστηρίζουν ή παραδέχονται ανοιχτά αυτές τις πρακτικές.

Η κατάσταση του Μαρουάν Μπαργκούτι και το καθεστώς των 9.600 κρατουμένων

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον Μαρουάν Μπαργκούτι, τον πιο εξέχοντα Παλαιστίνιο πολιτικό κρατούμενο, τον οποίο ο κ. Μαρμαρέλι εκπροσωπεί και επισκέφθηκε πρόσφατα. Κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους στις 12 Απριλίου, ο Μπαργκούτι ανέφερε ότι έχει υποστεί σοβαρούς ξυλοδαρμούς δέκα φορές μετά τις 7 Οκτωβρίου, με αποτέλεσμα να σπάσουν τα πλευρά του και να υποστεί βλάβη η ακοή στο δεξί του αυτί, ενώ στις 8 Απριλίου δέχθηκε επίθεση από σκύλο.

Παρά τα βασανιστήρια, τον περιορισμό των προαυλισμών και την έντονη στέρηση τροφής που αντιμετωπίζουν όλοι οι πολιτικοί κρατούμενοι, ο δικηγόρος τόνισε ότι η πνευματική κατάσταση του Μπαργκούτι παραμένει απολύτως υγιής και διαυγής.

Αναφερόμενος στο ευρύτερο καθεστώς κράτησης, ο κ. Μαρμαρέλι χαρακτήρισε τους περισσότερους από τους 9.600 Παλαιστινίους στις ισραινέλινες φυλακές ως «ομήρους», καθώς χιλιάδες εξ αυτών κρατούνται υπό διοικητική κράτηση χωρίς την απαγγελία κατηγοριών ή τη διεξαγωγή δίκης. Σημείωσε επίσης ότι στους κρατούμενους απαγορεύεται η επικοινωνία με τις οικογένειές τους, η πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης και οι επισκέψεις από τον Ερυθρό Σταυρό ή βουλευτές.

Επιπλέον, κατήγγειλε ότι και οι ίδιοι οι δικηγόροι αντιμετωπίζουν παρενοχλήσεις από την Υπηρεσία Φυλακών του Ισραήλ (IPS), αναφέροντας ότι στην τελευταία του επίσκεψη παρέμεινε απομονωμένος σε ένα δωμάτιο για πέντε ώρες χωρίς πρόσβαση σε νερό, τουαλέτα ή τηλέφωνο. Όσον αφορά τον πρόσφατο νόμο της Κνεσέτ για την επέκταση της θανατικής ποινής, διευκρίνισε ότι αυτός δεν επηρεάζει τον Μπαργκούτι, καθώς έχει καταδικαστεί από το 2004, αλλά ενδέχεται να εφαρμοστεί σε περίπου 250 μαχητές της Χαμάς από τις 7 Οκτωβρίου που θα δικαστούν από ειδικό δικαστήριο.

Ιδεολογικές αντιθέσεις και η κριτική στον φιλελεύθερο σιωνισμό

Ο κ. Μαρμαρέλι, ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως αντισιωνιστής και άθεος, άσκησε δριμεία κριτική στους αυτοαποκαλούμενους «φιλελεύθερους σιωνιστές». Υποστήριξε ότι ιστορικά, οι μεγαλύτεροι εγκληματίες πολέμου του Ισραήλ και οι υπεύθυνοι για τη Νάκμπα προέρχονταν από αυτόν τον χώρο, προσθέτοντας ότι οι πιλότοι της πολεμικής αεροπορίας που πλήττουν αμάχους ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.

«Οι φιλελεύθεροι σιωνιστές είναι οι χειρότεροι στο βιβλίο μου, διότι υποστηρίζουν ένα καθεστώς απαρτχάιντ και αποικιοκρατίας, το οποίο εξ ορισμού συνεπάγεται ωμότητες», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Καταλήγοντας, ο Ισραηλινός νομικός, αναφερόμενος στην αυτοβιογραφία του, σημείωσε ότι θεωρεί τη δράση του μέρος ενός διαρκούς, παγκόσμιου αγώνα ενάντια σε κάθε μορφή αποικιοκρατίας, καταπίεσης και ρατσισμού.

Παρά τις προσωπικές δυσκολίες και τη ρήξη με το οικογενειακό του περιβάλλον, τόνισε ότι πρωταρχικός του στόχος είναι να βρίσκεται στη σωστή πλευρά αυτού του διαρκούς αγώνα, ο οποίος ξεκίνησε πολύ πριν από τη γέννησή του και θα συνεχιστεί και μετά το πέρας της δικής του ζωής.

Το διακύβευμα της διεθνούς νομιμότητας και του ανθρωπιστικού ελέγχου

Η δημόσια αντιπαράθεση γύρω από τις συνθήκες κράτησης στις ισραηλινές φυλακές αναδεικνύει τη στενή διασύνδεση ανάμεσα στη διαχείριση της ασφάλειας και την τήρηση των διεθνών συμβάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η μετατροπή των καταγγελιών για βασανιστήρια και σεξουαλική βία σε αντικείμενο διεθνούς δημοσιογραφικής έρευνας από έντυπα μεγάλου βάρους, όπως οι New York Times, αναγκάζει τη διεθνή κοινότητα να στρέψει την προσοχή της στις εσωτερικές διαδικασίες του ισραηλινού σωφρονιστικού και δικαστικού συστήματος.

Η άρνηση των αρχών και οι απειλές για νομικές προσφυγές κατά ξένων μέσων ενημέρωσης υπογραμμίζουν τη δυσκολία διεξαγωγής ανεξάρτητων ελέγχων σε εμπόλεμες ζώνες. Η διατήρηση της θεσμικής αξιοπιστίας και η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας των χιλιάδων κρατουμένων, ανεξαρτήτως κατηγορητηρίου, παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένες με την παροχή απρόσκοπτης πρόσβασης σε διεθνείς παρατηρητές και νομικούς συνηγόρους, αποτελώντας το μοναδικό ανάχωμα απέναντι στην αυθαιρεσία και την περαιτέρω διολίσθηση σε πρακτικές βίας.