Ο Νάιτζελ Φάρατζ (Nigel Farage) και άλλα ανώτερα στελέχη του Reform UK καταγράφηκαν από μυστικούς δημοσιογράφους να πανηγυρίζουν μυστικές νέες ξένες δωρεές.

Το Channel 4 News και η Verbatim, μια ομάδα ερευνητών δημοσιογράφων, μπορούν σήμερα να αποκαλύψουν μια συνωμοσία παραβίασης του νόμου για την κομματική χρηματοδότηση στα υψηλότερα κλιμάκια του Reform UK.

Νωρίτερα φέτος, ο Τζέιμς Ορ (James Orr), επικεφαλής πολιτικής του κόμματος, και ο Νταν Τζουκς (Dan Jukes), στενός βοηθός του κ. Φάρατζ, κανόνισαν ώστε μια αμερικανική εταιρεία να χρηματοδοτήσει τρεις δημοσκοπήσεις με μεγάλη επιρροή τις οποίες είχε παραγγείλει το κόμμα.

Τα αποτελέσματα αυτών των φαινομενικά ανεξάρτητων δημοσκοπήσεων έγιναν πρωτοσέλιδα και δύο από αυτές βοήθησαν στη συσπείρωση της υποστήριξης για το κόμμα ενόψει των τοπικών εκλογών του Μαΐου. Ωστόσο, το κοινό δεν ενημερώθηκε ότι το Reform UK είχε παραγγείλει τις δημοσκοπήσεις και θα κανόνιζε έναν «εκτός βιβλίων» (off the book) χρηματοδότη για να τις πληρώσει. Οι τρεις δημοσκοπήσεις κόστισαν 32.500 λίρες συνολικά.

Ο κ. Ορ και ο κ. Τζουκς δεν γνώριζαν ότι οι υποτιθέμενοι δωρητές πίσω από την αμερικανική εταιρεία ήταν στην πραγματικότητα μια μυστική ομάδα που υποδυόταν έναν πλούσιο Αμερικανό και τον γιο του με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, τον «Γουίλιαμ Λόκγουντ» (“William Lockwood”).

Σε μια συνάντηση με στρείδια και κρασί στην εκλογική του περιφέρεια στο Κλάκτον (Clacton), ο κ. Φάρατζ συναντήθηκε με τη μυστική ομάδα στα τέλη Ιουλίου, αφού οι τρεις δημοσκοπήσεις είχαν δημοσιευτεί και πληρωθεί. Πίστευε ότι ήταν ο «Γουίλιαμ» και ο πατέρας του. Ο κ. Φάρατζ είπε ότι οι δημοσκοπήσεις ήταν «εκπληκτικές» και παρείχαν «αξία για τα χρήματα» (“bang for buck”), προσθέτοντας: «Λειτούργησε. Μπουμ».

Όταν η συζήτηση στράφηκε σε μια πιθανή μεγαλύτερη δωρεά προς το Reform UK, ένα μέλος της μυστικής ομάδας κατέστησε σαφές ότι το σχέδιο θα ήταν ο γιος με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο να πραγματοποιήσει την πληρωμή και να είναι ο δηλωμένος δωρητής, παρόλο που τα χρήματα θα προέρχονταν αρχικά από τον πατέρα με έδρα τις ΗΠΑ. Μια τέτοια ρύθμιση —η οποία προτάθηκε για πρώτη φορά από τον κ. Τζουκς σε προηγούμενη συνάντηση— θα ήταν παράνομη.

Ο κ. Φάρατζ απάντησε «σας ευχαριστώ» και στη συνέχεια «και τους δύο σας, σας ευχαριστώ».

Όταν ο γιος με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο άρχισε να μιλά για την «επόμενη φάση» της οικονομικής τους υποστήριξης, ο κ. Φάρατζ είπε επίσης «όλα είναι νόμιμα και καθαρά» (“it’s all above board”).

Ο μυστικός δημοσιογράφος είχε προηγουμένως πει στους βοηθούς του κ. Φάρατζ ότι η πιθανή μελλοντική δωρεά θα ανερχόταν σε 500.000 λίρες.

Εκείνη την περίοδο ο κ. Φάρατζ και το κόμμα του αντιμετώπιζαν ήδη έντονο έλεγχο σχετικά με τα οικονομικά τους και έδιναν μάχη σε επαναληπτικές εκλογές (by-election) μετά από ισχυρισμούς για μυστική χρηματοδότηση, την οποία ο κ. Φάρατζ ανέκαθεν αρνούνταν ότι ήταν παράνομη.

Το έργο υπό κάλυψη διεξήχθη από τη Verbatim, μια ερευνητική ομάδα ανεξάρτητη από το Channel 4 News, η οποία ιδρύθηκε από δημοσιογράφους του Centre for Climate Reporting. Αφού προσεγγίστηκαν από τη Verbatim με τα ευρήματα, οι δημοσιογράφοι του Channel 4 News τα έλεγξαν διεξοδικά και τα επιβεβαίωσαν. Το Channel 4 News δεν πλήρωσε για τις δημοσκοπήσεις και δεν κατέβαλε χρήματα στη Verbatim ή σε οποιαδήποτε συνδεδεμένη εταιρεία.

Ο Μπομπ Πόσνερ (Bob Posner), δικηγόρος και πρώην διευθύνων σύμβουλος της Εκλογικής Επιτροπής του Ηνωμένου Βασιλείου, έχει δει τα βασικά ευρήματα και δήλωσε ότι θα πρέπει τώρα να διεξαχθεί ποινική έρευνα, καθώς ενδέχεται να έχουν διαπραχθεί «σοβαρά ποινικά αδικήματα».

Η αμερικανική εταιρεία που πραγματοποίησε τις πληρωμές για τις δημοσκοπήσεις και ο υποτιθέμενος Αμερικανός χρηματοδότης, κάτοικος ΗΠΑ, δεν είναι επιτρεπόμενοι δωρητές βάσει της εκλογικής νομοθεσίας. Η Εκλογική Επιτροπή καθιστά σαφές ότι οι δωρεές σε πολιτικά κόμματα περιλαμβάνουν χρηματοδότηση που βοηθά ένα κόμμα να καλύψει κόστη και δαπάνες, όπως πληρωμές για μελέτες και έρευνες.

Οι δωρεές από μη επιτρεπόμενο δωρητή νομικά πρέπει να αναφέρονται στην Εκλογική Επιτροπή εντός 30 ημερών από την πραγματοποίηση κάθε πληρωμής, και το κόμμα οφείλει να επιστρέψει τα χρήματα στον δωρητή εντός αυτού του χρονικού διαστήματος. Οποιεσδήποτε νόμιμες δωρεές από επιτρεπόμενους δωρητές που υπερβαίνουν σε αξία τις 11.180 λίρες σε ένα ημερολογιακό έτος πρέπει νομικά επίσης να δηλώνονται στην Εκλογική Επιτροπή.

Σύμφωνα με τα επίσημα αρχεία, καμία από τις πληρωμές για τις δημοσκοπήσεις δεν φαίνεται να έχει γνωστοποιηθεί μέχρι στιγμής από το Reform UK στην Εκλογική Επιτροπή, είτε ως επιτρεπόμενη είτε ως μη επιτρεπόμενη δωρεά, παρόλο που οι περισσότερες από τις σχετικές προθεσμίες αναφοράς έχουν παρέλθει.

Το Channel 4 News ρώτησε το Reform UK εάν ο κ. Φάρατζ γνώριζε ότι οι δημοσκοπήσεις χρηματοδοτούνταν από έναν μυστικό χρηματοδότη χρησιμοποιώντας μια αμερικανική εταιρεία πριν γίνουν οι πληρωμές ή εάν ενημερώθηκε για αυτές αργότερα. Δεν σχολίασαν. Η προτεινόμενη μεγαλύτερη δωρεά δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.

«Θα μπορούσαμε εύκολα να τη γλιτώσουμε»

Ανώτερα στελέχη του Reform UK συναντιούνταν με τον μυστικό δημοσιογράφο της Verbatim με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο από πέρυσι και συζητούσαν τακτικά για μυστικές πληρωμές προς όφελος του κόμματος.

Σε ορισμένες συναντήσεις, ο κ. Ορ —ο οποίος, εκτός από τον ρόλο του στο Reform UK, είναι θεολόγος και αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ— πρότεινε άλλα πιθανά σχέδια, αλλά εγκατέλειψε ορισμένα από αυτά λόγω νομικών ανησυχιών ή ανησυχιών σχετικά με την πιθανή ανάγκη γνωστοποίησης στην Εκλογική Επιτροπή.

Σε μια συνάντηση τον Ιανουάριο, εξήγησε στον μυστικό δημοσιογράφο ότι το Reform UK είχε παραγγείλει μια δημοσκόπηση που διεξήχθη από την εταιρεία πολιτικών ερευνών JL Partners. Αυτή η δημοσκόπηση σχετιζόταν με τα σχέδια των Εργατικών εκείνη την εποχή να ακυρώσουν τις τοπικές εκλογές, ενάντια στα οποία μαχόταν το Reform UK.

Ο κ. Ορ είπε ότι δεν θα υπήρχε «τίποτα το επιλήψιμο» στο να πληρώσει ενδεχομένως ο μυστικός δημοσιογράφος για τη δημοσκόπηση. Τόνισε ωστόσο επίσης τη μυστικότητα μιας τέτοιας ρύθμισης, λέγοντας: «Δεν θα έλεγα κουβέντα για αυτό σε κανέναν». Εκείνη την περίοδο είπε ότι ο κ. Φάρατζ δεν θα γνώριζε σχετικά.

Στις 17 Ιανουαρίου, η δημοσκόπηση της JL Partners αναφέρθηκε από την Telegraph στο πρωτοσέλιδό της υπό τον τίτλο: «Οι Εργατικοί θα αντιμετώπιζαν πανωλεθρία εάν διεξάγονταν οι εκλογές», χωρίς καμία αναφορά στην εμπλοκή του Reform UK.

Εξ όσων γίνονται κατανοητά, η εμπλοκή του Reform UK δεν κοινοποιήθηκε στην Telegraph. Τα ευρήματα της δημοσκόπησης κοινοποιήθηκαν ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από ανώτερα στελέχη του Reform. Η κυβέρνηση αργότερα υπαναχώρησε από τα σχέδια ακύρωσης των εκλογών.

Λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση της δημοσκόπησης, ο κ. Ορ κανόνισε να κοινοποιηθούν τα στοιχεία της αμερικανικής εταιρείας των μυστικών δημοσιογράφων στην JL Partners για να διευθετηθεί η πληρωμή της. Κόστισε 18.000 λίρες. Η αμερικανική εταιρεία που πραγματοποίησε αυτή την πληρωμή και άλλες σχετικές με αυτήν την έρευνα ιδρύθηκε και ελεγχόταν από τη Verbatim.

Σε μια άλλη συνάντηση, ενώ συζητούσαν για ένα σχεδόν πανομοιότυπο σχέδιο δημοσκόπησης με αυτό που είχε ήδη πληρώσει η μυστική ομάδα, ο κ. Ορ είπε ότι «αν υπήρχε κάποιος τρόπος να το δει κανείς, τεχνικά θα ήταν μια δωρεά σε είδος», αλλά πρόσθεσε: «Θα το μάθει κανείς; Θα το πω εγώ σε κανέναν… προφανώς όχι, οπότε η πραγματικότητα είναι ότι θα μπορούσαμε εύκολα να τη γλιτώσουμε».

Αστειεύτηκε επίσης ότι θα μπορούσαν «κυριολεκτικά να κάνουν το παλιό κόλπο αλά Τζον λε Καρέ — το εκτυπώνεις, το βάζεις σε έναν καφέ φάκελο, το παραδίδεις κάπου».

Ο κ. Ορ άφησε να εννοηθεί ότι υπήρχαν ελάχιστες πιθανότητες συνεπειών επειδή η πρόταση αφορούσε μόνο «τεχνικές παραβιάσεις» των κανόνων και η Εκλογική Επιτροπή ήταν «εντελώς άχρηστη». Είπε επίσης ότι η ρυθμιστική αρχή ήταν «τόσο χαζή και αναποτελεσματική». Δεν προχώρησαν με το συγκεκριμένο σχέδιο για δημοσκόπηση που συζητήθηκε σε εκείνη τη συνάντηση.

«Αυτά τα μικρά μυστικά πρότζεκτ είναι τόσο πολύτιμα»

Σε μια άλλη συνάντηση με τον μυστικό δημοσιογράφο με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, ο κ. Τζουκς περιέγραψε τη συμφωνία τους για τις δημοσκοπήσεις ως «εξαιρετικά σημαντική» και δήλωσε ότι είχαν μεγάλο αντίκτυπο, ήταν σχετικά καλή σχέση ποιότητας-τιμής «και δεν εμφανίζονται πουθενά στα δημόσια αρχεία». Πρόσθεσε: «Αυτά τα μικρά μυστικά πρότζεκτ είναι τόσο πολύτιμα».

Σε μια δεξίωση του Reform UK, ο κ. Τζουκς παρουσίασε τον μυστικό δημοσιογράφο σε μία συνομιλία ως: «βασικό δωρητή για εκτός βιβλίων πρότζεκτ».

Η μυστική ομάδα πλήρωσε για δύο ακόμη δημοσκοπήσεις της JL Partners που εμφανίστηκαν σε εθνικές εφημερίδες χωρίς αναφορά στην εμπλοκή του Reform UK στην ανάθεσή τους.

Η μία κόστισε 4.500 λίρες και εμφανίστηκε στην Telegraph στις 10 Απριλίου υπό τον τίτλο «Τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων θέλουν την αποχώρηση του Στάρμερ» και μία άλλη, κόστους 10.000 λιρών, αναφέρθηκε στο πρωτοσέλιδο των Times την 1η Ιουνίου υπό τον τίτλο: «Η ψήφος στο Reform στα συνδικάτα στο ίδιο επίπεδο με τους Εργατικούς».

Εξ όσων γίνονται κατανοητά, η Telegraph και οι Times δεν ενημερώθηκαν για την εμπλοκή του Reform UK σε αυτές τις δημοσκοπήσεις από την JL Partners, η οποία είναι μια καταξιωμένη εταιρεία που έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου στο παρελθόν του Channel 4 News.

Την ημέρα πριν από τη συνάντηση με τον κ. Φάρατζ στα τέλη Ιουλίου, ο κ. Ορ δήλωσε ότι ο κ. Φάρατζ ήταν «ενήμερος για την υποστήριξη», αλλά δεν υπεισήλθε σε «λεπτομέρειες» (“weeds”), προσθέτοντας ότι ο κ. Φάρατζ «γνωρίζει ότι είστε σημαντικός δωρητής».

Ο κ. Τζουκς πρότεινε το σχέδιο να πραγματοποιήσει ο μυστικός δημοσιογράφος —ως κάτοικος του Ηνωμένου Βασιλείου— μια σημαντική δωρεά στο Reform UK, ακόμη και αν η πηγή των χρημάτων ήταν ο Αμερικανός πατέρας του, σε μια προηγούμενη συνάντηση τον Μάιο. Ο κ. Τζουκς αστειεύτηκε επίσης ότι θα δεχόταν ένα «προσωπικό δώρο άνευ όρων» ύψους πέντε εκατομμυρίων λιρών, λέγοντας «ξέρω έναν τύπο».

Ο κ. Τζουκς απαρίθμησε επίσης άλλους υποστηρικτές του Reform UK οι οποίοι, όπως είπε, είχαν κάνει δωρεές στο κόμμα μέσω των παιδιών τους.

Τονίζοντας τα οφέλη της σχέσης τους, ο κ. Τζουκς είπε: «Αν ο Νάιτζελ φτάσει στην Ντάουνινγκ Στριτ (Number 10), πίνετε μια μπίρα με αυτόν που ουσιαστικά θα είναι ο προσωπάρχης του στην Ντάουνινγκ Στριτ. Αν αυτό δεν είναι επιχειρηματικό συμφέρον, δεν ξέρω τι είναι».

Το σχέδιο να πραγματοποιήσει ο γιος με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο τη μεγαλύτερη δωρεά χρησιμοποιώντας κεφάλαια που αρχικά προέρχονταν από τον πατέρα του συζητήθηκε επίσης με τον κ. Ορ σε μεταγενέστερη συνάντηση. Ο κ. Ορ είπε: «Αν είναι το δικό σου όνομα, εσύ είσαι ο δωρητής, ο πατέρας σου έχει τη δυνατότητα διάψευσης (deniability)».

Όταν ο μυστικός δημοσιογράφος κατέστησε σαφές ότι τα κεφάλαια θα προέρχονταν από τις ΗΠΑ, ο κ. Ορ είπε ότι το κόμμα «θα πρέπει να γνωρίζει λίγα πράγματα», αλλά ότι θα ήταν ένας «τυπικός έλεγχος ιστορικού» (vetting) σχετικά με την πηγή των κεφαλαίων και «αυτό θα είναι απολύτως εντάξει».

Λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση που είχαν οι μυστικοί δημοσιογράφοι με τον κ. Φάρατζ, ο κ. Τζουκς τηλεφώνησε στον δημοσιογράφο με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και περιέγραψε πώς το Reform UK σχεδίαζε να δαπανήσει μέρος της προτεινόμενης δωρεάς των 500.000 λιρών για τον έλεγχο ιστορικού των υποψηφίων του Reform.

Ειδικός στο εκλογικό δίκαιο ζητά ποινική έρευνα

Ο κ. Πόσνερ χαρακτήρισε τη διευκόλυνση των πληρωμών για δημοσκοπήσεις από στελέχη του κόμματος Reform ως «σοκαριστική», προσθέτοντας ότι «από ό,τι έχω δει, παραγγέλθηκε από το κόμμα, ήταν δημοσκόπηση για το κόμμα και το να το κρύβουν σημαίνει ότι κρύβουν μια δωρεά». Είπε επιπλέον: «[είναι] ενάντια στον νόμο και η αποφυγή των κανόνων, η απόπειρα αποφυγής των κανόνων, το να προβαίνεις σε ενέργειες για την περαιτέρω αποφυγή των κανόνων, αυτά είναι σοβαρά ποινικά αδικήματα».

Ο κ. Πόσνερ είπε ότι ο κ. Φάρατζ είχε «αρκετά δύσκολες ερωτήσεις να απαντήσει», προσθέτοντας: «Φαίνεται να γνωρίζει τι συμβαίνει και φαίνεται να γνωρίζει ότι είναι ένας τρόπος παράκαμψης των κανόνων, αποφυγής των κανόνων για τις δωρεές, και αυτό προκαλεί σοβαρή ανησυχία».

Κατά τη στιγμή της μυστικής συνάντησης, ο κ. Φάρατζ έδινε μάχη σε επαναληπτικές εκλογές, έχοντας παραιτηθεί νωρίτερα τον ίδιο μήνα μετά από εξονυχιστικό έλεγχο στα οικονομικά του ίδιου και του κόμματός του και μια έρευνα από τον Κοινοβουλευτικό Επίτροπο Προτύπων (Parliamentary Commissioner for Standards). Επανεξελέγη τον περασμένο μήνα.

Ο Επίτροπος εξετάζει εάν ο κ. Φάρατζ θα έπρεπε να είχε δηλώσει 5 εκατομμύρια λίρες που έλαβε από τον δισεκατομμυριούχο των κρυπτονομισμάτων Κρίστοφερ Χάρμπορν (Christopher Harborne) το 2024. Ο κ. Φάρατζ έχει δηλώσει ότι τα χρήματα ήταν ένα «δώρο άνευ όρων» που προοριζόταν να καλύψει την προσωπική του ασφάλεια και ότι δεν χρειαζόταν να το δηλώσει επειδή δεν ήταν πολιτικό.

Ο Επίτροπος εξετάζει επίσης εάν οφέλη προς τον κ. Φάρατζ κατά το έτος πριν εκλεγεί βουλευτής θα έπρεπε να είχαν δηλωθεί από τον Τζορτζ Κότρελ (George Cottrell), έναν καταδικασμένο απατεώνα και μακροχρόνιο σύμμαχο του κ. Φάρατζ.

Ο κ. Φάρατζ έχει δηλώσει ότι ο κ. Κότρελ δεν του έχει δώσει τίποτα από τότε που εξελέγη τον Ιούλιο του 2024 και ότι οποιαδήποτε προηγούμενη υποστήριξη δεν σχετιζόταν με την πολιτική και ήταν «άσχετη». Όταν παραιτήθηκε, προκαλώντας τις επαναληπτικές εκλογές, είπε: «Δεν έχω κάνει τίποτα κακό. Δεν έχω παραβιάσει τον νόμο με κανέναν απολύτως τρόπο».

Το Channel 4 News προσέγγισε το Reform UK, τον κ. Φάρατζ, τον κ. Τζουκς και τον κ. Ορ για σχολιασμό σχετικά με τα ευρήματα αυτής της έρευνας. Δεν σχολίασαν, αλλά εξ όσων πληροφορούμαστε αρνούνται πλήρως τους ισχυρισμούς.

Η JL Partners δήλωσε ότι τηρεί υψηλά πρότυπα. Ένας εκπρόσωπος δήλωσε: «Παρόλο που δεν υπάρχει καμία ανησυχία σχετικά με την ακρίβεια της δουλειάς μας, το ρεπορτάζ αποκάλυψε πράγματι αδυναμίες στις διαδικασίες μας. Για τον λόγο αυτό, η JL Partners επανεξετάζει αυτές τις διαδικασίες προκειμένου να εξαλείψει πιθανές γκρίζες ζώνες και ασάφειες και να ενισχύσει τις δικλίδες ασφαλείας μας για το μέλλον».

Εκπρόσωπος της Telegraph Media Group δήλωσε: «Επανεξετάζουμε τη μελλοντική μας σχέση με αυτήν την εταιρεία δημοσκοπήσεων, καθώς πιστεύουμε ότι έχουμε παραπλανηθεί. Για προληπτικούς λόγους, έχουμε αναστείλει τα σχετικά άρθρα όσο το Βρετανικό Συμβούλιο Δημοσκοπήσεων (British Polling Council) διεξάγει έλεγχο».

Οι Times δήλωσαν ότι «δεν ενημερώθηκαν για την εμπλοκή του Reform στην ανάθεση και τη διευθέτηση της πληρωμής της δημοσκόπησης».

Το Βρετανικό Συμβούλιο Δημοσκοπήσεων δήλωσε ότι τα μέλη του πρέπει να δηλώνουν δημόσια ποιος έχει παραγγείλει τις δημοσκοπήσεις τους. Ένας εκπρόσωπος δήλωσε: «Από τις πληροφορίες που μας παρείχε το Channel 4 News, φαίνεται ότι ενδέχεται να υπήρξαν σκόπιμες παραβιάσεις αυτού του κανόνα. Θα ζητήσουμε περαιτέρω πληροφορίες από το ενδιαφερόμενο μέλος του BPC».

Εκπρόσωπος της Εκλογικής Επιτροπής δήλωσε: «Πληροφορίες σχετικά με οποιαδήποτε πιθανή απόπειρα αποφυγής των ελέγχων στις δωρεές αποτελούν αντικείμενο εξέτασης από την αστυνομία».

channel4news.substack.com