Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανακοίνωσε ότι το Ισραήλ σχεδιάζει να οικοδομήσει ένα δίκτυο συμμαχικών κρατών εντός ή γύρω από τη Μέση Ανατολή -ανάμεσά τους η Ελλάδα και η Κύπρος- προκειμένου να σταθούν από κοινού απέναντι σε αυτό που χαρακτήρισε «ριζοσπαστικούς» αντιπάλους.

Ο Νετανιάχου έκανε τις δηλώσεις την Κυριακή (22/2), ανακοινώνοντας την επικείμενη επίσκεψη στο Ισραήλ του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι, τη χώρα του οποίου, όπως είπε, εντάσσει στον «άξονα εθνών που βλέπουν τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο» με το Ισραήλ.

Ο Νετανιάχου, σε βάρος του οποίου έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για κατηγορίες εγκλημάτων πολέμου, αναφέρθηκε επίσης στην Ελλάδα, την Κύπρο και σε άλλες, αραβικές, αφρικανικές και ασιατικές χώρες που δεν κατονόμασε.

«Στο όραμα που έχω μπροστά μου, θα δημιουργήσουμε ένα ολόκληρο σύστημα, ουσιαστικά ένα “εξάγωνο” συμμαχιών γύρω ή εντός της Μέσης Ανατολής», δήλωσε, σύμφωνα με τους Times of Israel.

«Η πρόθεση εδώ είναι να δημιουργηθεί ένας άξονας εθνών που αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο την πραγματικότητα, τις προκλήσεις και τους στόχους απέναντι στους ριζοσπαστικούς άξονες, τόσο στον ριζοσπαστικό σιιτικό άξονα, τον οποίο έχουμε πλήξει πολύ σκληρά, όσο και στον αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα».

Ο Μόντι δήλωσε ότι συμφωνεί πλήρως με τον Νετανιάχου σχετικά με τον «δεσμό μεταξύ Ινδίας και Ισραήλ», συμπεριλαμβανομένης της «πολυδιάστατης φύσης των διμερών μας σχέσεων».

«Η Ινδία εκτιμά βαθιά τη διαρκή φιλία με το Ισραήλ, που έχει οικοδομηθεί πάνω στην εμπιστοσύνη, την καινοτομία και τη κοινή δέσμευση για ειρήνη και πρόοδο», έγραψε ο Μόντι σε ανάρτησή του στο X.

Ισραήλ: Η ρήξη με τα σουνιτικά κράτη και το στοίχημα με τις Συμφωνίες του Αβραάμ

Από την έναρξη του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα, οι επιθέσεις του έχουν αποδυναμώσει τον υπό την ηγεσία του Ιράν «άξονα της αντίστασης», συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ισραήλ και Ιράν συγκρούστηκαν επίσης ευθέως τον περασμένο Ιούνιο σε έναν 12ήμερο πόλεμο, στον οποίο συμμετείχαν και αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις επιτιθέμενες σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Ο Νετανιάχου δεν διευκρίνισε τι εννοούσε με τον όρο «αναδυόμενος ριζοσπαστικός σουνιτικός άξονας», ωστόσο στο παρελθόν έχει προσδιορίσει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα ως βασικό του στοιχείο.

Οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και αρκετών κατά πλειονότητα σουνιτικών μουσουλμανικών κρατών έχουν επιδεινωθεί εν μέσω της αιματοχυσίας στη Γάζα, μεταξύ αυτών και με την Τουρκία, της οποίας ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει ασκήσει δριμεία κριτική στον Νετανιάχου, καθώς και με τη Σαουδική Αραβία, που έχει κατηγορήσει το Ισραήλ για γενοκτονία.

Οι προοπτικές εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας φαίνεται επίσης να απομακρύνονται. Τους τελευταίους μήνες, το βασίλειο έχει επικρίνει την αναγνώριση από το Ισραήλ της αποσχισθείσας περιοχής της Σομαλίας, της Σομαλιλάνδης, καθώς και τις ισραηλινές κινήσεις προς προσάρτηση στη κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρωτοβουλία του Ισραήλ για διεύρυνση ενός «άξονα κρατών» συνδέεται άμεσα με τις λεγόμενες Συμφωνίες του Αβραάμ, που υπογράφηκαν το 2020 με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ και σηματοδότησαν την εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με αραβικά κράτη.

Αρχικά, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν προχώρησαν σε πλήρη διπλωματική αναγνώριση του Ισραήλ, ενώ ακολούθησαν το Μαρόκο και το Σουδάν. Οι συμφωνίες προέβλεπαν ανταλλαγή πρεσβευτών, ανάπτυξη εμπορικών και επενδυτικών σχέσεων, συνεργασία στην άμυνα, την τεχνολογία και την ενέργεια, καθώς και απευθείας αεροπορικές συνδέσεις.

Για το Ισραήλ, οι Συμφωνίες του Αβραάμ αποτέλεσαν στρατηγική τομή: για πρώτη φορά σημαντικά αραβικά κράτη προχώρησαν σε κανονικοποίηση χωρίς να έχει προηγηθεί λύση στο Παλαιστινιακό. Παράλληλα, διαμορφώθηκε ένα άτυπο μέτωπο χωρών που μοιράζονται κοινές ανησυχίες απέναντι στην περιφερειακή επιρροή του Ιράν.