Σε μια κρίσιμη καμπή για τη διεθνή ασφάλεια, η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ επαναφέρει στο προσκήνιο τον εφιάλτη μιας πυρηνικής ανάφλεξης. Ο απόστρατος συνταγματάρχης και αναλυτής στρατηγικής, Ντάγκλας Μακγκρέγκορ μιλώντας στο Tucker Carlson Show, προειδοποιεί ότι η τρέχουσα τροχιά της σύγκρουσης οδηγεί σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο, όπου η απουσία αξιόπιστης διπλωματίας και η πιθανότητα εμπλοκής όπλων μαζικής καταστροφής συνθέτουν ένα σκηνικό «επικείμενης καταστροφής».

Σύμφωνα με τον κ. Μακγκρέγκορ, η αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών ως διαπραγματευτή έχει υποστεί ανεπανόρθωτο πλήγμα στην Τεχεράνη. Η στοχοποίηση του Ιράν εν μέσω διαπραγματεύσεων έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον απόλυτης δυσπιστίας, καθιστώντας επιτακτική την εξεύρεση ενός τρίτου, ουδέτερου μεσολαβητή.

Η πιθανή εμφάνιση ρωσικών αεροσκαφών εγκαίρου προειδοποίησης (τύπου AWACS) στον εναέριο χώρο του Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει το τελεσίγραφο για παύση των επιχειρήσεων, θέτοντας την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προ ενός δυσεπίλυτου διλήμματος. Η ανάγκη για άμεση αποκλιμάκωση μέσω αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων είναι τεχνικά εφικτή, ωστόσο η πολιτική βούληση προσκρούει στις στρατηγικές επιδιώξεις του Ισραήλ.

Η πυρηνική εξίσωση και το «φαινόμενο του Πακιστάν»

Το κεντρικό διακύβευμα παραμένει η επιβίωση του ιρανικού καθεστώτος. Η ισραηλινή πλευρά εκτιμά ότι ένα ανέπαφο Ιράν θα οδηγηθεί αναπόφευκτα στην απόκτηση πυρηνικών όπλων, γεγονός που θα σήμανε τον υπαρξιακό κίνδυνο για το κράτος του Ισραήλ. Στο πλαίσιο αυτό, η χρήση όπλων μαζικής καταστροφής εξετάζεται ως η έσχατη λύση (ultima ratio).

Παράλληλα, αναδύεται η «πακιστανική παράμετρος». Αναφορές θέλουν το Ισλαμαμπάντ να έχει διαβεβαιώσει την Τεχεράνη και την Άγκυρα για την παροχή πυρηνικής τεχνολογίας ή όπλων σε περίπτωση ανάγκης. Αυτή η δυναμική, που είχε συζητηθεί ήδη από την εποχή της διακυβέρνησης Ομπάμα, υπογραμμίζει τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης πυρηνικής διασποράς στην περιοχή, με τη Σαουδική Αραβία να ακολουθεί πιθανώς την ίδια διαδρομή.

Η επιχειρησιακή αδυναμία των ΗΠΑ για χερσαία επέμβαση

Ο κ. Μακγκρέγκορ εμφανίζεται κατηγορηματικός ως προς την αδυναμία των ΗΠΑ να δεσμεύσουν χερσαίες δυνάμεις στη σύρραξη. Χαρακτηρίζει τον σημερινό αμερικανικό στρατό ως «σκιά» του παρελθόντος, σημειώνοντας ότι η ανοικοδόμηση στρατιωτικής ισχύος απαιτεί δεκαετίες και όχι μια προεδρική θητεία.

Η φύση του πολέμου έχει αλλάξει δραματικά:

• Διαρκής Επιτήρηση: Η δυνατότητα στόχευσης οπουδήποτε και ανά πάσα στιγμή καθιστά τις μεγάλες συγκεντρώσεις στρατευμάτων ευάλωτες.

• Υπερηχητικοί Πύραυλοι: Τα σύγχρονα συστήματα αεράμυνας αδυνατούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις νέες γενιές βαλλιστικών πυραύλων.

• Ψυχολογική Ετοιμότητα: Η αμερικανική κοινωνία δεν έχει προετοιμαστεί για το κόστος μιας τέτοιας σύγκρουσης, ούτε υπάρχει λαϊκή στήριξη για την επαναφορά της υποχρεωτικής στράτευσης.

Ο παράγοντας Νετανιάχου και η εσωτερική πίεση στην Ουάσιγκτον

Σύμφωνα με τον κ. Μακγκρέγκορ, εάν η τρέχουσα σύρραξη οδηγηθεί σε χρήση πυρηνικών όπλων, η πρωτοβουλία θα ανήκει αποκλειστικά στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου και όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο αναλυτής εκτιμά ότι όσο το Ιράν αρνείται να υποχωρήσει στις πιέσεις —μια στάση που φαίνεται να παγιώνεται— τόσο αυξάνεται η απελπισία στην ισραηλινή πλευρά.

Η ειδοποιός διαφορά, όπως σημειώνει ο συνταγματάρχης, έγκειται στην αντίληψη περί πυρηνικής αποτροπής. Ενώ για τις ΗΠΑ τα πυρηνικά όπλα αποτελούν το ύστατο μέσο προστασίας της εδαφικής ακεραιότητας (αναφέροντας χαρακτηριστικά τα σύνορα με τον Καναδά ή το Μεξικό), για το Ισραήλ η κατάσταση είναι υπαρξιακή. Το αδιέξοδο στο οποίο φαίνεται να εισέρχεται η συμβατική σύγκρουση ενδέχεται να ωθήσει την ισραηλινή ηγεσία στην υιοθέτηση και εφαρμογή της πυρηνικής επιλογής ως μοναδικού τρόπου επίλυσης της απειλής.

Η στάση του Τραμπ και η στρατιωτική ηγεσία

Ο κ. Μακγκρέγκορ εμφανίστηκε καθησυχαστικός όσον αφορά την πιθανότητα εμπλοκής των ΗΠΑ σε έναν πυρηνικό σχεδιασμό. Αναφερόμενος στην προσωπική του επαφή με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τόνισε πως δεν διακρίνει καμία ένδειξη ότι ο Αμερικανός ηγέτης θα μπορούσε να πειστεί από τον κ. Νετανιάχου να συναινέσει σε μια τέτοια κίνηση.

Παράλληλα, εκτιμά ότι ούτε η ανώτατη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ θα παρείχε τη στήριξή της σε ένα τέτοιο σενάριο. Παρότι αναγνωρίζει ότι ορισμένοι κύκλοι στην Αεροπορία ή το Ναυτικό μπορεί να εμφανίζονται πιο διαλλακτικοί, η πλειονότητα των στρατιωτικών θα έθετε σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τον χρόνο, τον τόπο και την αιτία μιας τέτοιας κλιμάκωσης.

Παρά την απροθυμία της Ουάσιγκτον, ο Μακγκρέγκορ προειδοποιεί ότι οι ΗΠΑ παραμένουν «εγκλωβισμένες» στις εξελίξεις. Ο κ. Νετανιάχου, σύμφωνα με την ανάλυση, φαίνεται διατεθειμένος να ακολουθήσει τη δική του ατζέντα ανεξάρτητα από τις αμερικανικές παραινέσεις.

Η ανησυχία αυτή εντείνεται αν αναλογιστεί κανείς το μέγεθος των διακυβευμάτων:

• Ανθρώπινο κόστος: Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Αμερικανοί που ζουν και εργάζονται στην ευρύτερη περιοχή.

• Ενεργειακή ασφάλεια: Τα ζωτικά συμφέροντα στον τομέα της ενέργειας που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία.

• Διεθνής ισορροπία: Αυτό που ο Μακγκρέγκορ αποκαλεί «η τύχη του κόσμου», η οποία συνυπολογίζεται σε αυτή την επικίνδυνη εξίσωση.

Ταυτόχρονα, η επιρροή των ισχυρών οικονομικών παραγόντων και του σιωνιστικού λόμπι στο Κογκρέσο περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών του Λευκού Οίκου. Παρά τις προειδοποιήσεις ανώτατων στρατιωτικών συμβούλων ότι οι στόχοι της σύρραξης δεν είναι επιτεύξιμοι, η απουσία παραιτήσεων σε ένδειξη διαμαρτυρίας υποδηλώνει μια θεσμική αδράνεια που επιδεινώνει την κρίση.

Η ιστορία διδάσκει ότι η επιβίωση ενός καθεστώτος εξαρτάται από το αν γνωρίζει «πότε να σταματήσει». Στην τρέχουσα κρίση, η έλλειψη αυτού του ορίου απειλεί να μετατρέψει μια περιφερειακή σύγκρουση σε μια παγκόσμια καταστροφή, με την πυρηνική απειλή να μην αποτελεί πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά μια επικίνδυνη γεωπολιτική πραγματικότητα.