Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απειλεί να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ – μια κρίσιμη θαλάσσια οδό για την οποία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το Ιράν πρέπει να ανοίξει άνευ όρων.

«Με άμεση ισχύ, το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, το καλύτερο στον κόσμο, θα ξεκινήσει τη διαδικασία ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ κάθε πλοίου που προσπαθεί να εισέλθει ή να εξέλθει από τα Στενά του Ορμούζ», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social το πρωί της Κυριακής. «Κάποια στιγμή θα φτάσουμε σε μια κατάσταση όπου ‘ΟΛΟΙ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΜΠΑΙΝΟΥΝ, ΟΛΟΙ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΓΑΙΝΟΥΝ’, αλλά το Ιράν δεν το έχει επιτρέψει αυτό». 

Η απόφαση του Ιράν να περιορίσει τη διέλευση πετρελαιοφόρων μέσω των στενών έχει προκαλέσει σοβαρή οικονομική ζημιά σε χώρες που βασίζονται στο πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής και έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών παγκοσμίως – συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Απειλεί με αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ ενώ επιθυμεί να επαναλειτουργήσουν

Τα στενά δεν είναι τεχνικά κλειστά – το Ιράν επιτρέπει σταδιακά τη διέλευση ορισμένων δεξαμενόπλοιων με αντάλλαγμα διόδια έως και 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο. Και, το σημαντικότερο, το Ιράν επιτρέπει τη διέλευση του δικού του πετρελαίου: μέχρι τον Μάρτιο είχε καταφέρει να εξάγει κατά μέσο όρο 1,85 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα  περίπου 100.000 περισσότερα από το προηγούμενο τρίμηνο, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Kpler.

Με το να αποκλείσει τα στενά, ο Τραμπ θα μπορούσε να πλήξει μια βασική πηγή χρηματοδότησης της ιρανικής κυβέρνησης και των στρατιωτικών της επιχειρήσεων.

Πρόκειται για ένα μέτρο που η κυβέρνηση μέχρι τώρα απέφευγε: ένας αποκλεισμός – ακόμη και μόνο για το ιρανικό πετρέλαιο – θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές παγκοσμίως.

Γι’ αυτό το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει επιτρέψει τη διέλευση ιρανικών δεξαμενόπλοιων. Κάθε ποσότητα πετρελαίου που εξέρχεται από την περιοχή αυτή τη στιγμή συμβάλλει στο να διατηρούνται οι τιμές κάπως συγκρατημένες.

Μάλιστα, τον Μάρτιο οι Ηνωμένες Πολιτείες χορήγησαν προσωρινή άδεια στο Ιράν να πουλήσει πετρέλαιο που βρισκόταν ήδη αποθηκευμένο σε δεξαμενόπλοια.

Δηλαδή, με τον αποκλεισμό θα συνεχίσει έναν πόλεμο χωρίς λογική δημιουργώντας πίεση και στο Ιράν και μεταβιβάζει τον λογαριασμό στους πιο φτωχούς πολίτες του πλανήτη…

Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο κατά διαστήματα εδώ και δεκαετίες, και η κυβέρνηση Τραμπ είχε μπλοκάρει τις πωλήσεις του από τότε που αποχώρησε από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα το 2018. Η απόφαση του Τραμπ να άρει προσωρινά τις κυρώσεις τον περασμένο μήνα απελευθέρωσε μεγάλες ποσότητες: περίπου 140 εκατομμύρια βαρέλια — αρκετά για να καλύψουν την παγκόσμια ζήτηση για περίπου ενάμιση ημέρα, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ενέργειας των ΗΠΑ.

Ωστόσο, η εικόνα αυτής της προσωρινής άρσης ήταν προβληματική: η άδεια επέτρεψε στο Ιράν να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό του κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους. Και το Ιράν αποκόμιζε σημαντικά κέρδη, πουλώντας το πετρέλαιό του σε τιμές υψηλότερες από το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς.

Η αύξηση των τιμών της βενζίνης άσκησε πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ να τερματίσει τον πόλεμο, και η διάθεση εκατοντάδων εκατομμυρίων βαρελιών πιθανόν της έδωσε λίγο χρόνο. Εφόσον το Ιράν πουλούσε ούτως ή άλλως το πετρέλαιό του, η άρση των κυρώσεων επέτρεψε οι πωλήσεις να κατευθυνθούν και προς τη Δύση αντί να περιορίζονται κυρίως στην Κίνα, τον μεγαλύτερο πελάτη του Ιράν.

Η κυβέρνηση έχει προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο για να συγκρατήσει τις τιμές ενέργειας ενώ συνεχίζει τον πόλεμο. Συντόνισε μια ιστορική απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου παγκοσμίως και ήρε επίσης κυρώσεις από ρωσικό πετρέλαιο τον περασμένο μήνα.

Τώρα, ο Τραμπ διακινδυνεύει να οδηγήσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ακόμη υψηλότερα, προκειμένου να αυξήσει την πίεση προς το Ιράν για να τερματίσει τον πόλεμο.