Σε μία ευθεία και ηθικά φορτισμένη τοποθέτηση απέναντι στην παραδοσιακή συντηρητική ρητορική γύρω από την προστασία της ζωής προχώρησε ο Πάπας Λέων ΙΔ’, αποδομώντας τις αντιφάσεις της αυτοαποκαλούμενης «pro-life» δεξιάς.

Με σαφήνεια που επαναπροσδιορίζει τα όρια της εκκλησιαστικής διδασκαλίας απέναντι στην πολιτική εκμετάλλευση των θρησκευτικών αρχών, ο προκαθήμενος της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας ξεκαθάρισε ότι η αντίθεση στις αμβλώσεις δεν μπορεί να συνυπάρχει ηθικά με τη στήριξη της θανατικής ποινής ή τη σκληρή μεταχείριση των ξεριζωμένων.

Διαμηνύοντας ότι η ανθρώπινη υπόσταση απαιτεί καθολική και αδιαίρετη προστασία, η παπική παρέμβαση καταγγέλλει την υποκρισία μίας επιλεκτικής ευαισθησίας που εξαντλείται σε προεκλογικά συνθήματα, την ώρα που αγνοεί τη δοκιμασία των φτωχών, των μεταναστών και των καταδικασμένων.

Η καθολική υπεράσπιση της ζωής απέναντι στα πολιτικά συνθήματα

Στο επίκεντρο της παρέμβασης του Ποντίφικα τίθεται η ριζική απόρριψη του κατακερματισμού της ηθικής στάσης απέναντι στην ιερότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Η επίκληση του δικαιώματος στη ζωή, όπως υπογραμμίζει, χάνει το νόημά της όταν χρησιμοποιείται ως αποσπασματικό πολιτικό εργαλείο:

«Δεν είσαι υπέρ της ζωής (pro-life) αν είσαι κατά των αμβλώσεων και, ταυτόχρονα, υπέρ της θανατικής ποινής ή της απάνθρωπης μεταχείρισης των μεταναστών. Η ζωή δεν υπερασπίζεται αποσπασματικά. Είτε υπερασπίζεται στο σύνολό της, είτε χρησιμοποιείται ως σύνθημα».

Η τοποθέτηση αυτή στρέφεται απευθείας κατά της τάσης πολιτικών παρατάξεων να ιδιοποιούνται την προστασία του αγέννητου παιδιού, ενώ παράλληλα εγκρίνουν ή προωθούν μέτρα που στερούν την αξιοπρέπεια ή την ίδια την υπόσταση των γεννημένων ανθρώπων.

Η «άνετη αντίφαση»: Από την αγέννητη ζωή στην ηλεκτρική καρέκλα και τα τείχη

Η κριτική του Πάπα Λέοντα ΙΔ’ εστιάζει στον πυρήνα μίας διαχρονικής πολιτικής ασυνέπειας, η οποία επιτρέπει στις εκστρατείες να συνδυάζουν τον θρησκευτικό ζήλο με την κρατική βία και τον κοινωνικό αποκλεισμό:

«Η αντίφαση είναι παλιά και βολική. Θρηνούν το αγέννητο παιδί ενώ χειροκροτούν την ηλεκτρική καρέκλα, το τείχος, την επιδρομή, την πείνα ως πολιτική. Ο Θεός επικαλείται για να κλείσει η μήτρα και αποσιωπάται όταν έρχεται η ώρα να ανοίξουν τα σύνορα ή να χαλαρώσει η θηλιά. Αυτό δεν είναι δόγμα: είναι επιλογή θυμάτων».

Σύμφωνα με το σκεπτικό αυτό, η επιλεκτική αναφορά στη θεϊκή βούληση προκειμένου να απαγορευτούν οι αμβλώσεις, σε συνδυασμό με την πλήρη αποσιώπησή της όταν πρόκειται για τη σωτηρία προσφύγων ή τη ματαίωση εκτελέσεων, αποκαλύπτει ότι το κριτήριο δεν είναι η αυθεντική πίστη, αλλά η πολιτική σκοπιμότητα και η επιλογή των προσώπων που κρίνονται άξια προστασίας.

Οι φτωχοί, οι μετανάστες και οι καταδικασμένοι έξω από τις εκλογικές σκοπιμότητες

Καταρρίπτοντας τα όρια των προεκλογικών στρατηγικών, η παρέμβαση υπενθυμίζει ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν υπόκειται σε δημοσκοπικές ισορροπίες ούτε μπορεί να παραμερίζεται επειδή δεν εξυπηρετεί την επικοινωνιακή στρατηγική των κομμάτων:

«Η ζωή του φτωχού, του μετανάστη, του καταδικασμένου μετράει επίσης. Ακόμη κι αν δεν ταιριάζει στην προεκλογική εκστρατεία».

Η υπενθύμιση αυτή αποσκοπεί να επαναφέρει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου τις κοινωνικές κατηγορίες που συχνά περιθωριοποιούνται ή στοχοποιούνται στον βωμό της εκλογικής πόλωσης, καθιστώντας σαφές ότι η προστασία των αδύναμων δεν επιδέχεται εκπτώσεις.