Σε φάση οξείας εσωκομματικής πόλωσης και ραγδαίων διεργασιών εισέρχεται ο ΣΥΡΙΖΑ, στον απόηχο της δημόσιας παρέμβασης του Παύλου Πολάκη στην τηλεοπτική εκπομπή «10παντού» και τον δημοσιογράφο Νίκο Στραβελάκη. Στην πρώτη του συνέντευξη μετά την απόφαση για τη διαγραφή του από την Κοινοβουλευτική Ομάδα, ο βουλευτής Χανίων εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της ηγετικής ομάδας της Κουμουνδούρου, αποδίδοντάς της την απόλυτη ευθύνη για τη δημοσκοπική υποχώρηση του κόμματος. Ο κ. Πολάκης, εμφανιζόμενος de facto ενεργός εντός των συλλογικών οργάνων, έθεσε αυστηρό χρονικό ορίζοντα δέκα ημερών στον πρόεδρο του κόμματος, Σωκράτη Φάμελλο, προκειμένου να παρουσιάσει επίσημη, γραπτή συμφωνία με τον Αλέξη Τσίπρα, προειδοποιώντας παράλληλα για άμεση προσφυγή στην Κεντρική Επιτροπή και την Πολιτική Γραμματεία σε περίπτωση άκαρπης παρέλευσης της προθεσμίας.

Η κριτική στην ηγεσία Φάμελλου και η δημοσκοπική υποχώρηση

Η ανάλυση του κ. Πολάκη για την τρέχουσα εσωκομματική κρίση εκκινεί από την καταγραφή της απογοητευτικής δημοσκοπικής εικόνας του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος εμφανίζεται να κινείται σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά (στο 1% έναντι 16% του νέου κόμματος «Ελλάδα» του Αλέξη Τσίπρα). Ο βουλευτής Χανίων απέδωσε την ευθύνη για την κατάρρευση αυτή αποκλειστικά στον κλειστό κύκλο γύρω από τον Σωκράτη Φάμελλο, καταγγέλλοντας ότι η ηγετική ομάδα λειτούργησε κατά παράβαση του Καταστατικού, καθώς δεν προχώρησε στην επίσημη συγκρότηση Εκτελεστικού Γραφείου από την ημέρα της εκλογής της.

Αναφερόμενος στη διαχείριση της πολιτικής ευθύνης, ο κ. Πολάκης επεσήμανε:

«Είναι προφανές ότι για τη σημερινή απογοητευτική δημοσκοπική εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ την απόλυτη ευθύνη την έχει η ηγετική ομάδα που διαχειρίστηκε το κόμμα το τελευταίο διάστημα. […] Φαντάζεστε να είχα βγει εγώ αρχηγός, να είχα παραλάβει το κόμμα στο 10% και να το είχα φτάσει στο 1%; Τι θα γινόταν; Τι θα έλεγαν όλοι αυτοί για μένα; Φτάσαμε εδώ επειδή δεν είδα καμία απολύτως ανάληψη ευθύνης, ούτε καμία σοβαρή προσπάθεια πολιτικής εξήγησης αυτής της κατάρρευσης.»

Παράλληλα, ο ίδιος υπογράμμισε ότι συνεχίζει να ασκεί κανονικά τα κοινοβουλευτικά και κομματικά του καθήκοντα, σημειώνοντας ότι συμμετείχε στις συνεδριάσεις του Σαββατοκύριακου.

Η απορριφθείσα πρόταση Πολάκη-Παππά και το «ιστορικό παράδοξο» της πλειοψηφίας

Στο πλαίσιο των συνεδριάσεων της Πολιτικής Γραμματείας, αναδείχθηκε μια βαθιά ιδεολογική και στρατηγική διαφωνία αναφορικά με τον οδικό χάρτη του κόμματος. Ο Παύλος Πολάκης, από κοινού με τον Νίκο Παππά, τη Ρένα Δούρου, τον Θανάση Θεοχαρόπουλο, τον Τρύφωνα Αλεξιάδη και τη Φωτεινή Χαριστινάκη, κατέθεσε πρόταση για τη διεξαγωγή θεσμικού διαλόγου με την «Ελλάδα» (την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη) και άλλες προοδευτικές δυνάμεις, με στόχο τη συγκρότηση ενός μετώπου απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Η πρόταση αυτή απορρίφθηκε με οριακή πλειοψηφία, συγκεντρώνοντας το 42% των ψήφων έναντι 58% της πλειοψηφίας.

Ο κ. Πολάκης είπε:

“Μας κατηγόρησαν ότι δεν θέλουμε την ενότητα. Φυσικά και τη θέλουμε! Αλλά τη θέλουμε στη βάση ενός συγκεκριμένου προγράμματος. Η Αριστερά δεν είναι ένας ενδιάμεσος σταθμός για την καριέρα ορισμένων· η Αριστερά είναι ηθική αξιοπρέπεια και ξεκάθαρο πρόγραμμα.”

Η απόφαση που τελικά εγκρίθηκε ορίζει ότι αποτελεί στρατηγικό λάθος η αντιπαράθεση με το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, επιτάσσοντας τη συντροφική στήριξη της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας. Ο κ. Πολάκης επέκρινε σφοδρά αυτή τη στάση, χαρακτηρίζοντάς την πρωτοφανή για τα δεδομένα της Μεταπολίτευσης:

«Στη σύγχρονη ελληνική πολιτική ιστορία από τη Μεταπολίτευση και μετά, δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο ένα κόμμα και ο πρόεδρός του να βγαίνουν δημόσια και να δηλώνουν: “Στηρίζω ένα άλλο κόμμα και του παραδίδω τα κλειδιά”. Δεν υπάρχει αυτό το πράγμα!»

Απαντώντας σε ερώτηση του δημοσιογράφου για πιθανές παρασκηνιακές συνεννοήσεις, ο κ. Πολάκης έκανε λόγο για μια «πρωτοφανή επίδειξη δουλικότητας» που ενδέχεται να κρύβει άτυπες συμφωνίες, συνδέοντας το ζήτημα με την τύχη των περιουσιακών στοιχείων του κόμματος (κτίριο Κουμουνδούρου, εφημερίδα Αυγή, ραδιοφωνικός σταθμός Στο Κόκκινο) και κυρίως με την κρατική επιδότηση των 7 εκατομμυρίων ευρώ που δικαιούται ο ΣΥΡΙΖΑ για τα έτη 2026 και 2027. Ο ίδιος αποκάλυψε ότι αφορμή για τη δική του ανάρτηση, η οποία προκάλεσε τη διαγραφή του, στάθηκε η δημόσια τοποθέτηση του μέλους της Κεντρικής Επιτροπής, κ. Χατζησωκράτη, ο οποίος πρότεινε την παράδοση των προνομίων και των πόρων του κόμματος στον κ. Τσίπρα.

Οι τέσσερις προγραμματικοί άξονες για τη διακυβέρνηση της χώρας

Προκειμένου να μετατοπιστεί η συζήτηση από το πεδίο των παρασκηνιακών διεργασιών στο πολιτικό έδαφος, ο Παύλος Πολάκης παρουσίασε μια συγκεκριμένη δέσμη τεσσάρων προγραμματικών αξόνων, καλώντας όλες τις αριστερές και προοδευτικές δυνάμεις —από τη Νέα Αριστερά, το ΜέΡΑ25, το ΚΚΕ, έως το «Πράττω» του Νίκου Κοτζιά και τμήματα του ΠΑΣΟΚ— να τοποθετηθούν δημόσια:

• Εξωτερική Πολιτική: Αδιαπραγμάτευτη υπεράσπιση των εθνικών δικαιωμάτων με σαφείς κόκκινες γραμμές. Διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη από τον Ατλαντικό έως τα Ουράλια, με πλήρη αποκατάσταση των διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία.

• Ακύρωση Μνημονιακών Νόμων: Άμεση επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων εργασίας, αποκατάσταση του 13ου και 14ου μισθού, και δραστική ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους, με την επισήμανση ότι τα υφιστάμενα υπερπλεονάσματα επαρκούν για την κάλυψη των κοινωνικών αναγκών.

• Επανάκτηση Δημόσιων Αγαθών και Στρατηγικών Τομέων: Επιστροφή της ΔΕΗ υπό πλήρη δημόσιο έλεγχο με λειτουργία της μονάδας Πτολεμαΐδα 5, υπαγωγή της Εθνικής Τράπεζας υπό τον κυρίαρχο έλεγχο του Δημοσίου, και επιβολή δημόσιου management στα διυλιστήρια των ΕΛΠΕ για τον περιορισμό των περιθωρίων κέρδους ανά βαρέλι.

• Κοινωνικό Κράτος και Δικαιοσύνη: Άμεσος διπλασιασμός των αμοιβών των νοσοκομειακών γιατρών του ΕΣΥ, αύξηση των μισθών των εκπαιδευτικών και ριζικές θεσμικές τομές στη Δικαιοσύνη για την αποτροπή συγκάλυψης δικαστικών υποθέσεων.

Το ζήτημα της ηγεσίας και ο χρονικός ορίζοντας των εξελίξεων

Απαντώντας σε ερώτηση της δημοσιογράφου Στέλλας Καραμήτρου σχετικά με το ενδεχόμενο ο Αλέξης Τσίπρας να διεκδικήσει την ηγεσία αυτού του κοινού μετώπου, ο βουλευτής Χανίων διευκρίνισε ότι το πρόσωπο του επικεφαλής είναι δευτερευούσης σημασίας μπροστά στην αποδοχή ενός ριζοσπαστικού προγράμματος. Υποστήριξε, μάλιστα, την υιοθέτηση της πρότασης του Νίκου Παππά για τη διεξαγωγή μιας ανοιχτής εκλογικής διαδικασίας, όπου η βάση όλων των συνεργαζόμενων κομμάτων θα επιλέξει την ηγεσία μέσω κάλπης.

Το τελεσίγραφο του κ. Πολάκη προς την τρέχουσα ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ παραμένει σαφές:

«Ο Σωκράτης Φάμελλος είναι πλέον υποχρεωμένος μέσα στις επόμενες 10 μέρες να φέρει μια επίσημη, γραπτή συμφωνία με τον Αλέξη Τσίπρα. Το να λες “στηρίζω ένα άλλο κόμμα” προϋποθέτει ότι έχεις διαπραγματευτεί και έχεις θέσει προγραμματικούς όρους. Εγώ μέχρι στιγμής δεν έχω δει καμία πρόταση […]. Αν ο Φάμελλος δεν φέρει επίσημη συμφωνία μέσα σε 10 μέρες, αυτή η “μπάσταρδη” κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί. Πρέπει να συγκληθεί αμέσως η Πολιτική Γραμματεία και η Κεντρική Επιτροπή για να επανεκτιμήσουμε την πορεία μας.»

Κλείνοντας τη συνέντευξή του, ο κ. Πολάκης απηύθυνε μια σαφή προειδοποίηση προς τα στελέχη του κόμματος που προετοιμάζουν τη μετακίνησή τους στον νέο σχηματισμό του κ. Τσίπρα, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «να κοιτάξουν πρώτα να έχει ρεύμα το κουδούνι. Γιατί άμα δεν έχει ρεύμα το κουδούνι, τέλος!».

Η επόμενη ημέρα στην αξιωματική αντιπολίτευση

Η δημόσια παρέμβαση του Παύλου Πολάκη αναδεικνύει το βάθος της κρίσης ταυτότητας και επιβίωσης που αντιμετωπίζει ο ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στις νέες πολιτικές ισορροπίες που διαμορφώνει η ίδρυση της «Ελλάδας». Η απαίτηση για τη γραπτή αποτύπωση των προγραμματικών όρων μιας ενδεχόμενης συνεργασίας μεταθέτει το βάρος των πρωτοβουλιών στην ηγεσία του Σωκράτη Φάμελλου, καθιστώντας τις επόμενες δέκα ημέρες καθοριστικές για τη διατήρηση της συνοχής του κόμματος.

Η συζήτηση για την ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου παύει να αποτελεί μια θεωρητική αναζήτηση προσώπων και μετατρέπεται σε μια σκληρή θεσμική και ιδεολογική αναμέτρηση, η έκβαση της οποίας θα κρίνει αν ο ιστορικός κύκλος της Κουμουνδούρου θα οδηγηθεί σε ρευστοποίηση ή σε μια νέα προσπάθεια πολιτικής επαναφοράς.