Σημαντικές καθυστερήσεις στην καταβολή των αποζημιώσεων για τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις ακινήτων στο τμήμα Αγία Βαρβάρα – Απομαρμά του κάθετου οδικού άξονα Ηρακλείου – Μεσαράς, καθώς και στην κήρυξη της 4ης συμπληρωματικής απαλλοτρίωσης, καταγγέλλουν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία.

Το ζήτημα, που απασχολεί χιλιάδες ιδιοκτήτες στην Κρήτη, φέρνουν στη Βουλή με ερώτηση προς τους Υπουργούς Υποδομών και Μεταφορών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αναδεικνύοντας την πολυετή αναμονή και την ασυνέπεια της πολιτείας απέναντι σε ένα έργο ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη του νησιού.

Η ερώτηση, που κατατέθηκε στην Αθήνα στις 09 Φεβρουαρίου 2026, αναφέρεται στην εκκρεμότητα των αποζημιώσεων και των κτηματολογικών διαδικασιών, παρά την καλόπιστη παράδοση των ακινήτων από τους ιδιοκτήτες ήδη από το 2006, προκειμένου να προχωρήσει η κατασκευή του έργου και να αποφευχθεί ο κίνδυνος απένταξής του.

Έργο ζωτικής σημασίας για την Κρήτη

Ο κάθετος οδικός άξονας Ηρακλείου – Μεσαράς αποτελεί ένα κομβικό έργο υποδομής, που έχει χαρακτηριστεί ως «έργο πνοής» για την ευρύτερη περιοχή του Νομού Ηρακλείου. Ουσιαστικά, αλλάζει ριζικά τον συγκοινωνιακό χάρτη μιας περιοχής μείζονος σημασίας, η οποία διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο τόσο στην αγροτική παραγωγή όσο και στον τουριστικό τομέα. Η Μεσαρά, ως μία από τις πλέον εύφορες πεδιάδες της Ελλάδας, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την απρόσκοπτη μεταφορά των αγροτικών προϊόντων της προς τα αστικά κέντρα και τα σημεία εξαγωγής. Παράλληλα, η περιοχή αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, με χιλιάδες επισκέπτες να διασχίζουν καθημερινά τον οδικό άξονα προς τις νότιες ακτές του Νομού Ηρακλείου.

Πέραν της οικονομικής του διάστασης, ο συγκεκριμένος άξονας είναι στρατηγικής σημασίας και για τη διασύνδεση κρίσιμων υποδομών. Είναι ο μοναδικός κάθετος άξονας της Κρήτης που συνδέει άμεσα το λιμάνι, το αεροδρόμιο και τα νοσοκομεία του Ηρακλείου με την καρδιά του νησιού. Η ολοκλήρωσή του, με καταληκτική προθεσμία την 19η Μαΐου 2019, ήταν ζωτικής σημασίας για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, την ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης και την ασφάλεια των μετακινήσεων. Ωστόσο, οι διαρκείς καθυστερήσεις και η ασυνέπεια από πλευράς της πολιτείας, παρά την καλόπιστη συνδρομή των ιδιοκτητών ακινήτων, εγείρουν σοβαρά ερωτήματα και δοκιμάζουν το κοινό περί δικαίου αίσθημα.

Οι απαλλοτριώσεις και οι χρονικές καθυστερήσεις

Για την υλοποίηση του τμήματος Αγία Βαρβάρα – Άγιοι Δέκα, και ειδικότερα της νέας Εθνικής Οδού (Ν.Ε.Ο.) Ηράκλειο – Άγιοι Δέκα, στο τμήμα Αγία Βαρβάρα – Απομαρμά του Νομού Ηρακλείου, το δημόσιο κήρυξε μία σειρά αναγκαστικών απαλλοτριώσεων ακινήτων, επικαλούμενο λόγους δημοσίου συμφέροντος. Η διαδικασία αυτή ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια και περιλάμβανε διαδοχικές κηρύξεις απαλλοτριώσεων, αντανακλώντας την πολυπλοκότητα και το εύρος του έργου.

Ειδικότερα, κηρύχθηκαν οι εξής απαλλοτριώσεις:

• Η Αρχική με την υπ’ αριθ. 743 Απόφαση του Γ.Γ.Π. Κρήτης (Δ΄ 385/31.03.2006)
• Η πρώτη συμπληρωματική με την υπ΄αρίθ. Δ12/Φ91η/0/3736 Απόφαση του Υπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (ΑΑΠ 187/25.05.2012)
• Η δεύτερη συμπληρωματική με την υπ’ αριθ, Δ12/Φ.92η/6346 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (ΑΑΠ 381/04.12.2012)
• Η τρίτη συμπληρωματική με την υπ’αριθ. Φ.96η/οικ./2659 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού (ΑΑΠ 95/21.5.2015)
• Και τέλος, η τέταρτη συμπληρωματική με την υπ’ αριθ. Φ.102η/3870 απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών (ΑΑΠ 160/31.07.2018)

Παρόλα αυτά, και παρά την πάροδο ετών από την τελευταία κήρυξη, η τέταρτη συμπληρωματική απαλλοτρίωση παραμένει σε εκκρεμότητα. Οι ερωτώντες βουλευτές επισημαίνουν ότι, ήδη από τις 08.10.2020, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών είχε απαντήσει σε σχετική ερώτηση (με Α.Π. 8567) ότι, δια μέσου του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης Α.Ε. – Ο.Α.Κ Α.Ε., είχε συνταχθεί το κτηματολόγιο και βρισκόταν σε διαδικασία υποβολής για έλεγχο και έγκριση. Ωστόσο, μέχρι και σήμερα, Φεβρουάριος του 2026, η κήρυξη αυτή δεν έχει πραγματοποιηθεί, αφήνοντας αβέβαιους τους ιδιοκτήτες των επηρεαζόμενων ακινήτων και επιβραδύνοντας την ολοκλήρωση του έργου.

Το αγκάθι των αποζημιώσεων

Το σημαντικότερο, ίσως, πρόβλημα που αναδεικνύεται από την ερώτηση των βουλευτών αφορά στην καταβολή των αποζημιώσεων. Μέχρι σήμερα, έχει καταβληθεί μόνο ένα μέρος της προσωρινής αποζημίωσης στους θιγόμενους ιδιοκτήτες. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο ποσοστό των οφειλόμενων ποσών παραμένει απλήρωτο, δημιουργώντας σοβαρά οικονομικά προβλήματα στους ανθρώπους που είδαν την περιουσία τους να δεσμεύεται για ένα δημόσιο έργο.

Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι δεν έχουν συνταχθεί και εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες οι απαραίτητοι διορθωτικοί πίνακες των κτηματολογικών πινάκων και διαγραμμάτων των απαλλοτριώσεων. Αυτοί οι πίνακες είναι κρίσιμοι, καθώς βασίζονται στις αποφάσεις προσωρινής και οριστικής τιμής μονάδας και αποτελούν τη βάση για την ορθή καταβολή των αποζημιώσεων. Χωρίς αυτούς, η διαδικασία παραμένει στάσιμη.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, όπως αναφέρεται στην ερώτηση, είναι η πληροφόρηση ότι, ενώ αναμένονται οι σχετικοί διορθωτικοί πίνακες για τις προαναφερθείσες απαλλοτριώσεις, «δεν υπάρχουν εγκεκριμένα κονδύλια, ούτε έχουν εξασφαλιστεί οι απαραίτητες πιστώσεις για την καταβολή των αποζημιώσεων στους θιχθέντες ιδιοκτήτες των απαλλοτριωθέντων ακινήτων». Αυτή η έλλειψη χρηματοδότησης είναι ιδιαίτερα σοβαρή, δεδομένου ότι πολλοί ιδιοκτήτες οφείλονται ακόμη και αποζημιώσεις από την αρχική και την 1η συμπληρωματική απαλλοτρίωση, διαδικασίες δηλαδή που χρονολογούνται από το 2006 και το 2012 αντίστοιχα.

Η πολυετής αυτή καθυστέρηση στην πλήρη καταβολή των αποζημιώσεων και στην ολοκλήρωση των κτηματολογικών διαδικασιών δημιουργεί ένα αίσθημα αδικίας στους πολίτες της Κρήτης. Οι ιδιοκτήτες, οι οποίοι συμμορφώθηκαν με τις απαιτήσεις του δημοσίου και παρέδωσαν τα ακίνητά τους για ένα έργο που θεωρήθηκε εθνικής σημασίας, βρίσκονται αντιμέτωποι με μια γραφειοκρατική οδύσσεια και οικονομική ανασφάλεια, χωρίς να βλέπουν στον ορίζοντα την πλήρη αποκατάστασή τους.

Ερωτήματα προς τους Υπουργούς

Με δεδομένη τη νευραλγική σημασία του κάθετου οδικού άξονα Κρήτης για το αναπτυξιακό μέλλον του νησιού και του Νομού Ηρακλείου, καθώς και την επιτακτική ανάγκη αποκατάστασης των θιγέντων ιδιοκτητών, οι βουλευτές Μαμουλάκης Χάρης και Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος απευθύνουν τα ακόλουθα ερωτήματα προς τους Υπουργούς Υποδομών και Μεταφορών και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών:

• Για ποιο λόγο δεν έχουν καταβληθεί, μέχρι και σήμερα, οι αποζημιώσεις στους ιδιοκτήτες των απαλλοτριωθέντων ακινήτων του τμήματος Αγία Βαρβάρα – Απομαρμά και πότε αναμένεται να καταβληθούν;
• Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί για την κήρυξη της 4ης συμπληρωματικής απαλλοτρίωσης καθώς και των απαιτούμενων ενεργειών που έπονται αυτής;

Οι απαντήσεις των αρμόδιων υπουργών αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την τοπική κοινωνία της Κρήτης, καθώς αφορούν άμεσα την επίλυση ενός χρονίζοντος προβλήματος που επηρεάζει την καθημερινότητα και την περιουσία πολλών οικογενειών στην περιοχή του Ηρακλείου.