Το Πολυτεχνείο Κρήτης συμμετέχει στο ευρωπαϊκό έργο Carbon Farming MED, που αναπτύσσει την πρώτη ψηφιακή πλατφόρμα παρακολούθησης και επαλήθευσης ανθρακοδεσμευτικών γεωργικών πρακτικών ειδικά σχεδιασμένη για τις μεσογειακές συνθήκες, με στόχο τη στήριξη της κλιματικής ουδετερότητας και τη δημιουργία νέων εισοδημάτων για τους αγρότες.

Με επιστημονικά υπεύθυνο τον Καθηγητή Νικόλαο Νικολαϊδη, διευθυντή του Εργαστηρίου Υδρογεωχημικής Μηχανικής και Αποκατάστασης Εδαφών της Σχολής Χημικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος, το Πολυτεχνείο Κρήτης συμμετέχει στο έργο που συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα Interreg Euro-MED. Η συμμετοχή του ιδρύματος εστιάζει στην ανάπτυξη εργαλείων που θα επιτρέψουν την ευρύτερη υιοθέτηση πρακτικών ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας στη Μεσόγειο.

Η μετάβαση προς πιο βιώσιμα και ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή αγροτικά συστήματα απαιτεί πρακτικά εργαλεία, αξιόπιστες μεθοδολογίες και υποστηρικτικές πολιτικές. Μέσα από την ολοκληρωμένη προσέγγισή του, το έργο έθεσε τα θεμέλια για την ανάπτυξη νέας γνώσης, ψηφιακών εργαλείων και προτάσεων πολιτικής που απευθύνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες της μεσογειακής γεωργίας.

Τα ευρήματα του έργου δείχνουν ότι τα συστήματα MRV (Παρακολούθησης, Αναφοράς και Επαλήθευσης) πρέπει να επιτυγχάνουν ισορροπία μεταξύ αξιοπιστίας και πρακτικής εφαρμοσιμότητας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξασφαλίζουν αξιόπιστη αξιολόγηση των κλιματικών επιπτώσεων, παραμένοντας ταυτόχρονα προσβάσιμα και οικονομικά προσιτά για τους αγρότες. Παράλληλα, τα συνεργατικά μοντέλα και οι ομαδικές προσεγγίσεις διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη μείωση του κόστους και του διοικητικού φόρτου.

Το έργο ανέπτυξε ένα προσαρμοσμένο στις μεσογειακές συνθήκες πλαίσιο MRV, το οποίο παρέχει μια αξιόπιστη βάση για την παρακολούθηση, την αναφορά και την επαλήθευση των αποτελεσμάτων της ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας. Βασισμένη σε αυτό το πλαίσιο, η πλατφόρμα Carbon Farming MED platform μετατρέπει αυτές τις αρχές σε πρακτικά και άμεσα αξιοποιήσιμα εργαλεία.

Αναγνωρισμένη ως η πρώτη πλατφόρμα MRV ειδικά σχεδιασμένη για τις κλιματικές και αγρονομικές συνθήκες της Μεσογείου, επιτρέπει σε αγρότες, συνεταιρισμούς και φορείς ανάπτυξης έργων να σχεδιάζουν, να παρακολουθούν και να επικυρώνουν έργα ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας μέσα σε ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο περιβάλλον. Οι χρήστες μπορούν να χαρτογραφούν αγροτεμάχια, να αξιολογούν το δυναμικό δέσμευσης άνθρακα στο έδαφος και τις αποφευγόμενες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μέσω βελτιωμένων πρακτικών διαχείρισης, όπως η αναγεννητική γεωργία.

Η πλατφόρμα αξιολογεί τόσο τη δέσμευση άνθρακα στο έδαφος όσο και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, ενώ παράλληλα βοηθά τους χρήστες να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις πιστοποίησης και επαλήθευσης, να τεκμηριώνουν την αξιοπιστία των έργων τους και να αποκτούν πρόσβαση στις εθελοντικές αγορές άνθρακα.

Για την υποστήριξη της εμπορικής αξιοποίησης, η πλατφόρμα ενσωματώνει έναν χώρο διασύνδεσης με την αγορά που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου INNO4CFI project, φέρνοντας σε επαφή φορείς ανάπτυξης πιστώσεων άνθρακα, αγοραστές και επενδυτές. Με αυτόν τον τρόπο, δίνει τη δυνατότητα στους φορείς ανάπτυξης έργων να διερευνήσουν εμπορικές ευκαιρίες και να συνδεθούν με πιθανούς επενδυτές, συμβάλλοντας στη μετατροπή των βιώσιμων γεωργικών πρακτικών σε μια πρόσθετη πηγή εισοδήματος.

Παράλληλα, το έργο συμβάλλει στις συζητήσεις για τη διαμόρφωση πολιτικών τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Τα προκαταρκτικά ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για σαφή και σταθερά πλαίσια διακυβέρνησης που θα υποστηρίζουν τη μακροπρόθεσμη υιοθέτηση της ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας και θα ενισχύουν τον συντονισμό μεταξύ των πολιτικών για το κλίμα, το περιβάλλον και τη γεωργία.

Υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία της βελτίωσης της διαθεσιμότητας και της διαλειτουργικότητας των δεδομένων, καθώς η ύπαρξη ποιοτικών δεδομένων ειδικά προσαρμοσμένων στις μεσογειακές συνθήκες αποτελεί βασική προϋπόθεση για οικονομικά αποδοτική παρακολούθηση και επαλήθευση.

Για την επιτάχυνση της υιοθέτησης των πρακτικών αυτών, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να ενισχύσουν την ενημέρωση των αγροτών, να υποστηρίξουν τη διάδοση της γνώσης μέσω εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών και να διευκολύνουν τη δικτύωση και συνεργασία μεταξύ των αγροτών, ώστε να μειωθούν τα σχετικά κόστη.

Η κληρονομιά του έργου θα συνεχιστεί μέσω της διαρκούς συνεργασίας μεταξύ του BETA Technological Centre, της Azolla Projects και πρωτοβουλιών όπως το INNO4CF, υποστηρίζοντας την περαιτέρω ανάπτυξη της πλατφόρμας, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργιών της αγοράς.

Συνδυάζοντας επιστημονική γνώση, ψηφιακή καινοτομία και κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής, το Carbon Farming MED συνέβαλε στη μετατροπή της ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας σε μια πρακτική και κλιμακούμενη λύση για τη μεσογειακή γεωργία. Τα αποτελέσματά του υποστηρίζουν τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κλιματική ουδετερότητα, ενώ παράλληλα παρέχουν σε αγρότες, φορείς χάραξης πολιτικής και παράγοντες της αγοράς τα απαραίτητα εργαλεία για την επιτάχυνση της υιοθέτησης.

Περισσότερες πληροφορίες για το έργο είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα: carbonfarmingmed.interreg-euro-med.eu