Σε μία εφ’ όλης της ύλης τοποθέτηση για τη σύγκρουση στην Ουκρανία και την επιδείνωση των σχέσεων της Μόσχας με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προχώρησε ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, στο πλαίσιο συνεδρίασης της Στρατιωτικο-Βιομηχανικής Επιτροπής για το νέο Κρατικό Εξοπλιστικό Πρόγραμμα.

Εστιάζοντας στη στάση της ευρωπαϊκής πολιτικής ηγεσίας και της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προετοιμάζουν ανοιχτά τις κοινωνίες τους για πόλεμο με τη Ρωσία προκειμένου να συγκαλύψουν την εσωτερική κοινωνική και οικονομική τους φθορά, αγνοώντας τη λαϊκή βούληση.

Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η χώρα του δεν τρέφει επιθετικές βλέψεις απέναντι στα ευρωπαϊκά κράτη και παραμένει ανοιχτή σε εξομάλυνση των σχέσεων, ενώ χαρακτήρισε το σημερινό καθεστώς του Κιέβου «δικτατορία» που παρατείνει τις εχθροπραξίες για λόγους επιβίωσης και ιδιοτελούς εκμετάλλευσης των δυτικών κονδυλίων, απορρίπτοντας κάθε ουσιαστική προοπτική ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.

Η κριτική στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: Εσωτερική φθορά, ΝΑΤΟ και κλιμάκωση

Ανοίγοντας τη συζήτηση για το διεθνές περιβάλλον ασφαλείας, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επεσήμανε ότι οι εξωτερικές προκλήσεις για τη ρωσική ασφάλεια παραμένουν αμείωτες, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στη συνεχιζόμενη διεύρυνση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Όπως υπογράμμισε, το ΝΑΤΟ «διογκώνεται» και επεκτείνει τη σφαίρα επιρροής του σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη, την ώρα που κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιλέγουν ρητορική στρατιωτικής αντιπαράθεσης:

«Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες δηλώνουν ανοιχτά ότι προετοιμάζονται για πόλεμο με τη Ρωσία. Κατά την άποψή μου, προσπαθούν απλώς να διασώσουν τα κατακρημνισμένα ποσοστά αποδοχής τους συγκαλύπτοντας τις αποτυχίες της οικονομικής και κοινωνικής τους πολιτικής. Αυτή η προσέγγιση είναι σαφώς αναποτελεσματική — δεν παράγει αποτελέσματα».

Σύμφωνα με τον Ρώσο πρόεδρο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις απομακρύνονται από τη βούληση των πολιτών τους, οι οποίοι, όπως σημείωσε, έχουν εκφράσει ξεκάθαρα μέσω των εκλογικών διαδικασιών την αντίθεσή τους σε έναν πόλεμο με τη Ρωσία:

«Αντί να ακούσουν τους πολίτες τους […] αυτοί οι ηγέτες συνεχίζουν να κλιμακώνουν τις εντάσεις. Εκμεταλλεύονται την κατάσταση στην Ουκρανία για να οξύνουν την κρίση, χρησιμοποιώντας τον ουκρανικό λαό ως τροφή για τα κανόνια».

Αναφερόμενος στα επιχειρήματα των ευρωπαϊκών κρατών περί προάσπισης της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και του πολιτισμού μέσω της στήριξης της Ουκρανίας, ο κ. Πούτιν υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη θεώρηση αποκρύπτει την πραγματική φύση της εξουσίας στο Κίεβο.

Το καθεστώς του Κιέβου, η αναστολή των εκλογών και η ματαίωση των διαπραγματεύσεων

Στρέφοντας τα πυρά του στην ουκρανική ηγεσία, ο πρόεδρος της Ρωσίας αμφισβήτησε ευθέως το κατά πόσον η σημερινή διοίκηση μπορεί να προβάλλεται ως υπερασπιστής των δημοκρατικών αξιών, επικαλούμενος τη μη διεξαγωγή εκλογών στη χώρα:

«Πώς μπορεί το σημερινό καθεστώς στην Ουκρανία να ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται τη δημοκρατία όταν έχει προ πολλού εκφυλιστεί σε δικτατορία; Κανείς δεν θέλει να αγγίξει αυτό το ζήτημα. Είναι κοινώς γνωστό ότι δεν διεξάγονται εκλογές στην Ουκρανία. Η εξουσία έχει καταληφθεί από μία κλίκα καταχραστών και διεφθαρμένων αξιωματούχων που χρειάζονται τον πόλεμο για να διατηρήσουν τις θέσεις τους εν απουσία εκλογών και να διατηρήσουν τις συνθήκες λεηλασίας του ίδιου τους του λαού — πλουτίζοντας με κονδύλια από χορηγούς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στην Ευρώπη. Και είναι αυτό το πλήρως διεφθαρμένο καθεστώς πράγματι ο κύριος υπερασπιστής της δημοκρατίας στην Ευρώπη; Ακούγεται μάλλον παράξενο».

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ρώσος πρόεδρος κατήγγειλε ευθέως το Κίεβο για στοχευμένα πλήγματα κατά εκλογικών αξιωματούχων στις ελεγχόμενες από τη Ρωσία περιοχές, αναφέροντας την πρόσφατη επίθεση στο χωριό Οκτιαμπρσκόγιε της Ζαπορίζια, όπου σκοτώθηκε η πρόεδρος της τοπικής εκλογικής επιτροπής, Γιελένα Αστανίνα (Yelena Astanina), στην οποία απένειμε μετά θάνατον το Κρατικό Παράσημο του Θάρρους.

Συνδέοντας το περιστατικό με την προοπτική επίλυσης της σύγκρουσης, κατηγόρησε την ουκρανική πλευρά για προσχηματική ρητορική:

«Εκπρόσωποι του καθεστώτος του Κιέβου —η ηγεσία στο Κίεβο— μιλούν για ειρήνη και προτείνουν την επανέναρξη των λεγόμενων διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, ακόμη και όταν διαπράττουν εγκλήματα αυτής της φύσης, κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει ούτε ειρήνη ούτε διαπραγματεύσεις. Διαφορετικά, πρέπει να αναρωτηθεί κανείς: ποιος είναι ο σκοπός αυτών των ενεργειών; Να μας εκφοβίσουν; Είναι σαφές σε όλους ότι αυτό είναι αδύνατο. Επομένως, ο στόχος μπορεί να είναι μόνο ένας: δεν έχουν καμία απολύτως πρόθεση να διεξαγάγουν διαπραγματεύσεις — περί αυτού πρόκειται».

Η διαβεβαίωση προς την Ευρώπη και οι προειδοποιήσεις για τη Βαλτική

Απέναντι στις ανησυχίες που διατυπώνονται στις δυτικές πρωτεύουσες για ενδεχόμενη ρωσική επέκταση πέραν της Ουκρανίας, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιχείρησε να αποδομήσει το αφήγημα της ρωσικής απειλής, κάνοντας λόγο για προσπάθεια δικαιολόγησης των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δαπανών:

«Για να δικαιολογήσουν τη θέση τους και τις υπέρογκες δαπάνες για τον πόλεμο στην Ουκρανία, χρησιμοποιούν κυριολεκτικά τα πάντα. Ειδικότερα, ένας από τους βασικούς ισχυρισμούς είναι μια υποτιθέμενη απειλή από τη Ρωσία. Θέλω να το ξαναπώ: Η Ρωσία δεν έχει επιθετικές προθέσεις απέναντι στην Ευρώπη ή τις ευρωπαϊκές χώρες. Απλώς δεν έχουμε κανέναν λόγο για κάτι τέτοιο. Είμαστε έτοιμοι για συνεργασία και αποκατάσταση των σχέσεων με τους Ευρωπαίους γείτονές μας».

Ωστόσο, η έκκληση για συνύπαρξη συνοδεύτηκε από σαφείς προειδοποιήσεις αναφορικά με στρατιωτικές κινήσεις που εκδηλώνονται κοντά στα ρωσικά σύνορα, στηλιτεύοντας πρόσφατες νατοϊκές ασκήσεις στη Βαλτική Θάλασσα:

«Παρόλα αυτά, καταγράψαμε άλλον έναν γύρο στρατιωτικών ασκήσεων που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στη Βαλτική Θάλασσα. Ένας από τους στόχους τους ήταν η εξάσκηση στην κατάληψη πολιτικών πλοίων. Είναι αυτό φυσιολογικό; Μιλούν συνεχώς για προστασία του διεθνούς δικαίου και τήρηση των κανόνων του, ενώ προετοιμάζονται για κατάληψη πολιτικών σκαφών».

Παράλληλα, αντιπαρέβαλε τη νατοϊκή αυτή δραστηριότητα με τις διεθνείς ανησυχίες για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ: «Τι κάνουν πραγματικά; Για τι προετοιμάζονται; Θέλω απλώς να τους πω: ας ζήσουμε αρμονικά· διαφορετικά, θα αναγκαστούμε να απαντήσουμε και εμείς. Αυτό θα έπρεπε να είναι προφανές για όλους, μία ξεκάθαρη κοινοτοπία. Δεν θα γίνει διαφορετικά».

Η εξοπλιστική θωράκιση ως αντίβαρο στη διεθνή ρευστότητα

Η αποτίμηση της ευρωπαϊκής στάσης και της ουκρανικής κρίσης αποτέλεσε το πολιτικό υπόβαθρο για την επικαιροποίηση των στρατιωτικών σχεδιασμών της Μόσχας. Το νέο Κρατικό Εξοπλιστικό Πρόγραμμα διαμορφώνεται λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία των πολεμικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία, εστιάζοντας στη διατήρηση της στρατηγικής ισορροπίας μέσω της πυρηνικής τριάδας —με τις Στρατηγικές Πυραυλικές Δυνάμεις να καταγράφουν ποσοστό εκσυγχρονισμού 92%— καθώς και στην ενίσχυση της αεράμυνας, των μη επανδρωμένων συστημάτων, της διαστημικής επιτήρησης και της τεχνητής νοημοσύνης.