Από τον λογαριασμό fb της δημοσιογράφου Φραγκίσκας Μεγαλούδη

Νομίζω πως στην Ελλάδα πάσχουμε από το σύνδρομο της «αυθεντίας» — ιδίως όταν πρόκειται για γιατρούς και πάσης φύσεως ειδικούς.

Ακούμε συνέχεια για τον τάδε εξειδικευμένο επιστήμονα, με τόσα πτυχία, με ειδικεύσεις στο εξωτερικό, με δεκάδες περγαμηνές, και κάπου εκεί μας αφαιρείται το δικαίωμα της κριτικής απέναντί του. Λες και πρόκειται για κάποιο ιερό τοτέμ με το οποίο δεν μπορείς να διαφωνήσεις.

Η επίκληση στην αυθεντία αντικαθιστά το επιχείρημα.

Την κοινωνία μας τη διέπει ένα περίεργο καθεστώς «πτυχιοκρατίας», όπου οι περγαμηνές και οι τίτλοι — όσο πιο περίεργοι, όσο πιο ευφάνταστοι, τόσο περισσότερο εντυπωσιάζουν — αντικαθιστούν κάθε συζήτηση. Γι’ αυτό άλλωστε, αν κοιτάξετε γύρω σας, έχουμε γεμίσει ειδικούς επιστήμονες στην ιατρική και έχουμε ελάχιστους γενικούς γιατρούς. Και αυτοί οι ειδικοί , ακριβώς επειδή ανταγωνίζονται μεταξύ τους σε μια περιορισμένη αγορά, σπρώχνουν σε όλο και περισσότερες θεραπείες, όλο και πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, όλο και πιο συγκεκριμένα πρωτόκολλα, γιατί πρέπει πάντα να προσφέρουν κάτι περισσότερο.

Και σε έναν λαό που έχει γαλουχηθεί με την επίκληση στην αυθεντία, αυτή η τακτική φέρνει πλούτο και φήμη.

Θα σας διηγηθώ μια ιστορία.

Πριν από οκτώ χρόνια ο μπαμπάς μου είχε καρκίνο στον προστάτη. Επισκεφθήκαμε έναν από αυτές τις «αυθεντίες» σε ένα μεγάλο ιδιωτικό ιατρικό κέντρο, ύστερα μάλιστα από σύσταση ενός οικογενειακού μας φίλου, επίσης γιατρού — ειδικού, με περγαμηνές κ.λπ.

Ο “καθηγητής”, λοιπόν — δήλωνε καθηγητής στη Γερμανία — κάνει μια σύντομη εξέταση στον πατέρα μου, χωρίς καμία άλλη διαγνωστική εξέταση, και αποφαίνεται ότι ο μπαμπάς μου έχει καρκίνο στην ουροδόχο κύστη.

Μας λέει λοιπόν:

«Θα αφαιρέσουμε την κύστη. Είναι μια τεχνική που κάνω μόνο εγώ στην Ελλάδα και την έφερα από τη Γερμανία. Θέλω 20.000 ευρώ μετρητά και να φέρετε οκτώ φιάλες αίμα στο νοσοκομείο».

Με το που το ακούω αυτό, τον ρωτάω:

«Μισό λεπτό. Πώς καταλήξατε ότι έχει καρκίνο στην ουροδόχο κύστη χωρίς κυστεοσκόπηση, χωρίς απεικονιστικές εξετάσεις και, τελικά, χωρίς ιστολογική εξέταση;»

Γελάει ειρωνικά και αρχίζει να μου αραδιάζει διάφορους ιατρικούς όρους.

Επιμένω: «Τον εξέτασες δέκα λεπτά. Δεν έκανες καμία εξέταση. Πώς ζητάς 20.000 ευρώ και αφαίρεση της ουροδόχου κύστης;»

Μου απαντάει ειρωνικά:

«Δεν θα συζητήσω μαζί σου ιατρική».

«Όχι», του λέω. «Θα συζητήσεις. Από τη στιγμή που ζητάς 20.000 ευρώ και προτείνεις να αφαιρέσεις την ουροδόχο κύστη του πατέρα μου, θα συζητήσεις».

Περιττό να πω ότι η συζήτηση δεν έληξε καλά. Ο μπαμπάς μου, φοβισμένος, μου έλεγε: «Κορίτσι μου, είναι καθηγητής. Να δώσουμε τα λεφτά” ομωε εγω του ξεκαθαρισα οτι ο συγκεκριμένος λεφτά απο εμας δεν θα δει ποτε.

Ο οικογενειακός μας «φίλος», επίσης αυθεντία και μεγαλογιατρός, με πήρε τηλέφωνο.

Παρότι ήταν τριάντα χρόνια φίλος του πατέρα μου, υπερασπίστηκε τον «καθηγητή» και μου είπε:

«Αφού δεν ξέρεις ιατρική, σκοτώνεις τον πατέρα σου».

Του έκλεισα το τηλέφωνο, αφού πρώτα του είπα:

«Εγώ μπορώ να ζήσω με το τίμημα της απόφασής μου. Εσύ, που για να καλύψεις τον φίλο σου και τα 20.000 ευρώ θέλεις να υποβληθεί σε μια τέτοια επέμβαση ένας άνθρωπος που ήδη έχει καρκίνο του προστάτη, πώς θα ζήσεις;»

Για την ιστορία, ο μπαμπάς μου ουδέποτε είχε καρκίνο στην ουροδόχο κύστη ή είχε εξαπλωθεί ο καρκίνος εκεί. Αλλάξαμε γιατρό και νοσοκομείο. Και όταν διηγήθηκα την ιστορία στον επόμενο γιατρό, είχε εξοργιστεί.

Το θέμα όμως είναι άλλο: όλοι ήξεραν για τον συγκεκριμένο άνθρωπο. Κανένας όμως από τον ιατρικό του κύκλο δεν είχε προσπαθήσει να τον σταματήσει.

Οπότε πλέον δεν συζητάμε για έναν μεμονωμένο γιατρό αλλά για ένα ολοκληρο σύστημα που αλληλοκαλύπεται, πατάει πάνω στην απελπισία του ασθενούς και της οικογένειάς του και ενισχύεται από την επίκληση στην αυθεντία.

Και αυτό αφορά όλες τις ιατρικές πράξεις, είτε είναι “εναλλακτική” ιατρική, είτε είναι παραδοσιακή ιατρική.

Το πτυχίο σαφως και πιστοποιεί γνώση και η εξειδίκευση είναι απαραίτητη σε συγκεκριμένους τομείς.

Ομως η κριτική σκέψη δεν είναι επαγγελματικό προνόμιο.

Ας το θυμόμαστε αυτό πάντα, είτε αφορά γιατρούς, πολιτικούς, δικηγόρους και πάσης φύσεως ειδικούς.