Στην ανησυχία και τις σφοδρές αντιδράσεις φορέων της αυτοδιοίκησης, εργαζομένων και συλλογικοτήτων προσκρούει το νομοσχέδιο για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή.

Η Πρωτοβουλία για τη Διασφάλιση της Δημόσιας Διαχείρισης του Νερού ζητά την άμεση απόσυρση της νομοθετικής πρωτοβουλίας, κάνοντας λόγο για επιχειρούμενη «έμμεση ιδιωτικοποίηση» του κύκλου του νερού, και διοργανώνει συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Κοινοβούλιο την Τετάρτη, 29 Ιουλίου 2026, στις 7:00 το απόγευμα.

Οι αιτιάσεις για έμμεση ιδιωτικοποίηση και οι επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες

Σύμφωνα με την Πρωτοβουλία, η προωθούμενη ρύθμιση έρχεται σε αντίθεση με τη διαχρονική βούληση της κοινωνίας για αποκλειστικά δημόσιο έλεγχο, αλλά και με σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ). Η οργάνωση υποστηρίζει ότι οι δημόσιοι και δημοτικοί φορείς οδηγούνται σε θεσμική και λειτουργική αποδυνάμωση, καθώς οι αρμοδιότητες, οι υποδομές και οι κρίσιμες αποφάσεις μεταφέρονται σε υπερτοπικά εταιρικά σχήματα, όπως η ΕΥΔΑΠ, η ΕΥΑΘ και ο Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ).

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι τα τιμολόγια νερού θα εγκρίνονται και θα εποπτεύονται πλέον από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), απομακρύνοντας την τιμολογιακή πολιτική από τα τοπικά αιρετά όργανα. Όπως επισημαίνεται στο δελτίο τύπου της Πρωτοβουλίας, η διατήρηση της τυπικής κυριότητας των παγίων από τους Δήμους συνιστά «ιδιοκτησία στα χαρτιά», εφόσον η χρήση, η συντήρηση, η εκμετάλλευση, τα έργα και η τιμολόγηση μεταβιβάζονται στους μεγάλους ομίλους.

Παράλληλα, εκφράζονται σοβαρές επιφυλάξεις για τις κλειστές, fast-track αναθέσεις έργων λειψυδρίας, τη μετακύλιση του κόστους των νέων υποδομών, των επενδύσεων και των χρεών στους καταναλωτές μέσω της αρχής της «ανάκτησης κόστους», αλλά και για τη δημιουργία εργασιακής αβεβαιότητας στο μεταφερόμενο προσωπικό χωρίς πλήρη κατοχύρωση των δικαιωμάτων του.

Τα πραγματικά αγκάθια του κύκλου του νερού και το ενεργειακό κόστος

Απέναντι στις κυβερνητικές αναφορές περί αντιμετώπισης της λειψυδρίας, η Πρωτοβουλία υπογραμμίζει ότι τα προβλήματα στον τομέα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) δεν οφείλονται στην πολυδιάσπασή τους, αλλά στη χρόνια υποχρηματοδότηση, την υποστελέχωση, την εργολαβοποίηση κρίσιμων λειτουργιών και την κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού κόστους.

Σχετικά με τις προωθούμενες αλλαγές, η Πρωτοβουλία υπογραμμίζει στην ανακοίνωσή της:

«Η κυβέρνηση, με προσχηματική επίκληση της λειψυδρίας και χωρίς να εφαρμόζει καμία σοβαρή πολιτική ορθολογικής, φιλοπεριβαλλοντικής και οικολογικής διαχείρισης στο σκέλος της ζήτησης του νερού, επιχειρεί να παρουσιάσει ως μονόδρομο αυτό που η κοινωνία έχει απορρίψει εδώ και χρόνια: την επιθετική είσοδο μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων στη διαχείριση του κύκλου του νερού».

Στο ίδιο πλαίσιο, τονίζεται ο κίνδυνος το νερό να ακολουθήσει την πορεία του τομέα της ενέργειας, μετατρεπόμενο σε πεδίο κερδοσκοπίας, αυξημένων τιμολογίων και κοινωνικού αποκλεισμού.

Τα διεκδικητικά αιτήματα και το προσκλητήριο κινητοποίησης

Προκειμένου να αποτραπεί η ψήφιση του νομοσχεδίου, η Πρωτοβουλία απευθύνει προσκλητήριο συστράτευσης προς τα πολιτικά κόμματα, τους βουλευτές, την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), την Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ), τα συνδικάτα, τους αγροτικούς συλλόγους και τους επιστημονικούς φορείς.

Στο πλαίσιο αυτό, διατυπώνεται μια σειρά συγκεκριμένων διεκδικήσεων:

• Άμεση απόσυρση του νομοσχεδίου και έναρξη ουσιαστικής δημόσιας διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς και τις τοπικές κοινωνίες.

• Μαζική στελέχωση των οργανισμών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης με τακτικό προσωπικό πλήρων δικαιωμάτων.

• Σταθερή δημόσια χρηματοδότηση για την αντικατάσταση των γερασμένων δικτύων, τη μείωση των διαρροών, την προστασία των υδροφορέων και την ενεργειακή αυτονομία.

• Μειωμένο ενεργειακό κόστος για τις ΔΕΥΑ και τους δημόσιους φορείς νερού.

• Διασφάλιση ότι δεν θα υπάρξει καμία αύξηση τιμολογίων ή μετακύλιση του κόστους της μεταρρύθμισης στους πολίτες.

• Θεσμοθέτηση ουσιαστικής κοινωνικής προστασίας με πλήρη απαγόρευση διακοπής υδροδότησης σε ευάλωτα νοικοκυριά.

Συνοψίζοντας τη φιλοσοφία των κινητοποιήσεων, η Πρωτοβουλία καταλήγει:

«Το νερό δεν ανήκει στις εταιρείες, στους εργολάβους, στους μετόχους ή στις ρυθμιστικές αρχές. Ανήκει στην κοινωνία. Είναι δημόσιο αγαθό, όρος ζωής και κοινό δικαίωμα».