Η φωτογραφία του αδικοχαμένου ορειβάτη στην κορυφή του Τίμιου Σταυρού ξυπνά μνήμες από το δραματικό χρονικό στο φαράγγι των Αστερουσίων και τις καταγγελίες για την επιχείρηση διάσωσης.

Μια εικόνα γεμάτη συμβολισμό και βουβό πόνο εκτυλίχθηκε στις χιονισμένες πλαγιές του Ψηλορείτη, φέρνοντας ξανά στην επικαιρότητα μια υπόθεση που συγκλόνισε την τοπική κοινωνία της Κρήτης – και όχι μόνο. Το στιγμιότυπο δύο ορειβατών που κατόρθωσαν να φτάσουν στην κορυφή του Τίμιου Σταυρού, κρατώντας στα χέρια τους τη φωτογραφία του Στέλιου Παπαδογιαννάκη, λειτούργησε ως ελάχιστος φόρος τιμής στη μνήμη του 37χρονου άνδρα από τη Βιάννο. Ωστόσο, πίσω από την συγκινητική αυτή χειρονομία, ελοχεύει ακόμη η βαριά σκιά των γεγονότων που οδήγησαν στον θάνατό του, στις αρχές του περασμένου Δεκεμβρίου, στο φαράγγι του Αμπά.

Το χρονικό της μοιραίας κατάβασης

Η τραγωδία που στέρησε τη ζωή στον 37χρονο έμπειρο ορειβάτη ξεκίνησε υπό τις πλέον ευνοϊκές συνθήκες. Το πρωί εκείνης της Κυριακής, μια ομάδα δέκα ατόμων με εμπειρία στο canyoning ξεκίνησε την κατάβαση του τεχνικού φαραγγιού στα Αστερούσια Όρη, εκμεταλλευόμενη τον καλό καιρό. Τίποτα δεν προμήνυε την εξέλιξη, μέχρι τη στιγμή που ο 37χρονος τραυματίστηκε στα πλευρά κατά τη διάρκεια της διαδρομής.

Αρχικά, ο ίδιος φάνηκε να διατηρεί την ψυχραιμία του, καθησυχάζοντας μάλιστα τους διασώστες της ΕΜΑΚ που προσέγγισαν το σημείο με τη φράση «Παιδιά, είμαστε μια χαρά». Εντούτοις, η κατάσταση της υγείας του παρουσίασε ραγδαία επιδείνωση λίγη ώρα αργότερα, μετατρέποντας την περιπέτεια σε αγώνα επιβίωσης.

Η υπεράνθρωπη προσπάθεια και η νύχτα στο βουνό

Στις 15:30 το μεσημέρι πραγματοποιήθηκε η δεύτερη, κρίσιμη κλήση προς την ΕΜΑΚ. Ενώ η υπόλοιπη ομάδα αποχώρησε, δύο μέλη αποφασίστηκε να παραμείνουν στο πλευρό του τραυματία. Παρά τον τραυματισμό του, ο Στέλιος Παπαδογιαννάκης κατέβαλε υπεράνθρωπη προσπάθεια, περπατώντας μόνος του προκειμένου να φτάσει σε ψηλότερο σημείο, ώστε να καταστεί εφικτή η αεροδιακομιδή του.

Στο σημείο έσπευσαν εθελοντές του Συνδέσμου Σπηλαιολόγων Κρήτης (ΣΠΟΚ), οι οποίοι παρέμειναν μαζί του καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, προσφέροντας πρώτες βοήθειες και ζεστασιά, σε μια προσπάθεια να τον κρατήσουν στη ζωή μέχρι να φτάσει η εναέρια βοήθεια.

Το «θρίλερ» της αεροδιακομιδής και οι αστοχίες

Η επιχείρηση διάσωσης, όπως περιγράφεται από τους εμπλεκόμενους, σημαδεύτηκε από μια σειρά ατυχών περιστατικών και καθυστερήσεων. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε την άφιξη ελικοπτέρου Super Puma από τη Λήμνο, το οποίο ωστόσο παρουσίασε βλάβη και δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό του.

Καθώς οι ώρες περνούσαν δραματικά, οι εθελοντές που βρίσκονταν στο πεδίο πρότειναν ως ασφαλέστερη και αμεσότερη λύση την επίγεια μεταφορά, μέσω κατάβασης με σχοινιά – μια διαδικασία για την οποία είχαν ήδη προετοιμάσει το έδαφος. Ωστόσο, η εντολή που δόθηκε από το κέντρο επιχειρήσεων ήταν να αναμείνουν το νέο ελικόπτερο που θα κατέφθανε από τη Ρόδο το επόμενο πρωί.

Το δεύτερο ελικόπτερο έφτασε τελικά στις 10:00 το πρωί της Δευτέρας. Παρά την άφιξή του, αδυνατούσε να προσεγγίσει το σημείο λόγω των συνθηκών. Μόνο τότε ενεργοποιήθηκε εσπευσμένα το εναλλακτικό σχέδιο της επίγεια μεταφοράς με φορείο και σχοινιά. Για τον 37χρονο, όμως, ήταν πλέον αργά. Λίγο πριν την έναρξη της διαδικασίας, εντοπίστηκε χωρίς τις αισθήσεις του.

Οργή από την ορειβατική κοινότητα: «Κρατική ανεπάρκεια»

Ο θάνατος του Στέλιου Παπαδογιαννάκη προκάλεσε κύμα αντιδράσεων, με την «Cretan Climbing Community» (Ορειβατική Κοινότητα Κρήτης) να εκδίδει μια σκληρή ανακοίνωση, στρέφοντας τα βέλη της κατά του κρατικού μηχανισμού. Η κοινότητα κάνει λόγο για «εγκληματική ολιγωρία» και «ανεπάρκεια του επιτελικού κράτους», υποστηρίζοντας πως η διαχείριση της κατάστασης στέρησε τη δυνατότητα επιβίωσης στον άτυχο άνδρα.

«Αν δεν εμπλέκονταν καθόλου ο κρατικός μηχανισμός, αυτός ο άνθρωπος πολύ πιθανόν να ήταν ζωντανός», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση, η οποία παράλληλα εξαίρει την αυταπάρνηση των εθελοντών. Οι τελευταίοι έσπευσαν με ίδια μέσα, καλύπτοντας κενά ακόμη και σε βασικές ανάγκες, όπως η τροφοδοσία.

Το μήνυμα που στέλνει η ορειβατική κοινότητα μετά από αυτή την τραγωδία είναι ξεκάθαρο και ανησυχητικό για το μέλλον της ασφάλειας στα βουνά: «Όσοι ασχολείστε με το βουνό, μην ξεχνάτε ότι είμαστε μόνοι μας».

Η φωτογραφία στον Ψηλορείτη παραμένει έτσι όχι μόνο μια πράξη μνήμης για έναν φίλο που χάθηκε, αλλά και μια σιωπηρή υπενθύμιση των ερωτημάτων που ζητούν απαντήσεις για το πώς μια επιχείρηση διάσωσης κατέληξε σε τραγωδία.