Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών της χώρας, καθώς η εφαρμογή των νέων αποτελεσμάτων του ΑΣΕΠ απειλεί να θέσει εκτός υπηρεσίας στελέχη με εμπειρία δύο δεκαετιών, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για την περιβαλλοντική θωράκιση της Ελλάδας.

Σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση και η προστασία της βιοποικιλότητας βρίσκονται ψηλά στην ευρωπαϊκή και εθνική ατζέντα, ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σοβαρή εσωτερική κρίση. Ο Πανελλαδικός Σύλλογος Εργαζομένων του Οργανισμού κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, κάνοντας λόγο για ραγδαία επιδείνωση του εργασιακού καθεστώτος που απειλεί να απογυμνώσει τα Εθνικά Πάρκα και τις περιοχές Natura 2000 από εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο υπηρετεί στο πεδίο εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια.

Η «έξοδος» της εμπειρίας και η προκήρυξη 1Κ/2025

Στον πυρήνα του προβλήματος βρίσκεται η μετάβαση στο νέο θεσμικό σχήμα στελέχωσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι εργαζόμενοι, τα αποτελέσματα της προκήρυξης 1Κ/2025 του ΑΣΕΠ οδηγούν ήδη στην έξοδο εννέα υπαλλήλους με πολυετή εμπειρία —πολλοί εκ των οποίων μετρούν 15 έως και 20 έτη προϋπηρεσίας— ενώ αναμένεται κύμα αποχωρήσεων και μετά την έκδοση των οριστικών αποτελεσμάτων για τις κατηγορίες Δευτεροβάθμιας (ΔΕ) και Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ).

Πρόκειται για προσωπικό που προέρχεται από τους πρώην Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, το οποίο είχε προσληφθεί με διαδικασίες ΑΣΕΠ και κριτήρια αξιοκρατίας. Η ανησυχία που εκφράζεται δεν αφορά μόνο την εργασιακή ανασφάλεια, αλλά την απώλεια μιας σημαντικής επένδυσης που έχει κάνει το ελληνικό κράτος σε αυτό το ανθρώπινο κεφάλαιο.

Όπως επισημαίνει ο Σύλλογος, οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι διαθέτουν εξειδικευμένη τεχνογνωσία, αποκτηθείσα μέσω επιμορφώσεων στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και αποστολών στο εξωτερικό. Το αντικείμενό τους καλύπτει κρίσιμους τομείς: από περιβαλλοντικές γνωμοδοτήσεις και χρήση Γεωγραφικών Πληροφοριακών Συστημάτων (GIS), μέχρι τον χειρισμό drones, τις επιστημονικές δειγματοληψίες, τις δακτυλιώσεις πτηνών και τη χρήση σκύλων για την ανίχνευση δηλητηριασμένων δολωμάτων. Η απομάκρυνσή τους, σύμφωνα με τους εργαζόμενους, δημιουργεί ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην επιχειρησιακή ικανότητα του ΟΦΥΠΕΚΑ.

Παρέμβαση στη Βουλή και Ευρωπαϊκές δεσμεύσεις

Το ζήτημα έχει πλέον ξεπεράσει τα στενά υπηρεσιακά όρια και έχει λάβει πολιτικές διαστάσεις. Ο Σύλλογος Εργαζομένων έχει ενημερώσει εγγράφως το σύνολο των μελών του Ελληνικού Κοινοβουλίου, προκαλώντας σειρά κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων από βουλευτές όλου του πολιτικού φάσματος. Κοινός παρονομαστής των αντιδράσεων είναι ο φόβος ότι η αποδιάρθρωση των Μονάδων Διαχείρισης θα θέσει σε κίνδυνο τη συμμόρφωση της χώρας με το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό κεκτημένο, και συγκεκριμένα με τις Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ και 2009/147/ΕΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας.

Οι εργαζόμενοι τονίζουν πως η φύλαξη και διαχείριση των περιοχών αυτών δεν συνιστά απλώς μια εποχιακή ανάγκη, αλλά μια συνεχή απαίτηση δημόσιας πολιτικής που συνδέεται άμεσα με την περιφερειακή ανάπτυξη και το περιβαλλοντικό κύρος της Ελλάδας διεθνώς.

Τα αμείλικτα ερωτήματα προς το Υπουργείο

Απευθυνόμενος στην ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο Πανελλαδικός Σύλλογος Εργαζομένων θέτει τρία κρίσιμα ερωτήματα που απαιτούν άμεση θεσμική απάντηση:

1. Το θεσμικό πλαίσιο: Ποιες νομοθετικές πρωτοβουλίες θα αναληφθούν ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση της εργασίας του υφιστάμενου προσωπικού, χωρίς διακοπές συμβάσεων;

2. Η επιχειρησιακή συνέχεια: Πώς σκοπεύει το Υπουργείο να καλύψει το κενό σε τεχνογνωσία και να εγγυηθεί ότι δεν θα υπάρξουν απώλειες που θα εκθέσουν τη χώρα έναντι των ευρωπαϊκών της υποχρεώσεων;

3. Η εγγύηση λειτουργίας: Πότε θα υπάρξει επίσημη δέσμευση για την αποτροπή της κατάρρευσης των λειτουργιών στις περιοχές Natura 2000, δεδομένης της απειλής απώλειας ανθρώπινου δυναμικού με εμπειρία δύο δεκαετιών;

Συνταγματική επιταγή η προστασία του περιβάλλοντος

Η παρέμβαση των εργαζομένων καταλήγει με την υπενθύμιση ότι η εύρυθμη λειτουργία των προστατευόμενων περιοχών αποτελεί συνταγματική υποχρέωση. Οι εργαζόμενοι δηλώνουν αποφασισμένοι να μην παραμείνουν «παθητικοί θεατές» σε εξελίξεις που, όπως υποστηρίζουν, υπονομεύουν τον σκοπό προστασίας των ευαίσθητων Εθνικών Πάρκων.

Ζητούν άμεση θεσμική παρέμβαση πριν δημιουργηθούν μη αναστρέψιμες συνέπειες, διαμηνύοντας ότι θα συνεχίσουν να υπερασπίζονται τη συνέχεια του δημόσιου συστήματος διαχείρισης των φυσικών οικοσυστημάτων της χώρας.