Τα νέα μέτρα που ανακοινώθηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με την παράνομη κατοχή του παλαιστινιακού εδάφους από το Ισραήλ αποτελούν μια δυνητικά σεισμική μετατόπιση, δήλωσαν σήμερα εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ, επισημαίνοντας ιδιαίτερα την αναγνώριση εκ μέρους της βρετανικής κυβέρνησης ότι οι Παλαιστίνιοι στη Δυτική Όχθη υφίστανται «εθνοκάθαρση».

«Η αναγνώριση εκ μέρους του Ηνωμένου Βασιλείου ότι αυτοί οι έποικοι υποστηρίζονται από την ισραηλινή κυβέρνηση σηματοδοτεί μια αποφασιστική στιγμή στον παγκόσμιο διάλογο σχετικά με την κατοχή του παλαιστινιακού εδάφους και τη μακροχρόνια αποστέρηση των δικαιωμάτων και της γης του παλαιστινιακού λαού», δήλωσαν οι εμπειρογνώμονες.

Στις 8 Σεπτεμβρίου 2026, 12 κράτη –ο Καναδάς, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ισλανδία, η Ιρλανδία, η Νορβηγία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο– ανακοίνωσαν απαγορεύσεις και άλλα μέτρα που στοχεύουν προϊόντα από παράνομους ισραηλινούς εποικισμούς, παράλληλα με μέτρα του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τις κατασκευές εποικισμών, τη χρηματοδότηση, τη διαφήμιση και το εμπόριο, συμπεριλαμβανομένων των αδειών εξαγωγής όπλων στο Ισραήλ.

«Αυτό είναι ένα καθυστερημένο από καιρό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», δήλωσαν οι εμπειρογνώμονες. «Η απαγόρευση του εμπορίου με την παράνομη εποικιστική δραστηριότητα του Ισραήλ είναι ένα σημαντικό βήμα και μια αναγνώριση ότι οι εποικισμοί βρίσκονται στην καρδιά της παράνομης κατοχής, της προσάρτησης και της συνεχιζόμενης αποστέρησης των Παλαιστινίων εκ μέρους του Ισραήλ».

«Το γεγονός ότι τα μέτρα εκτείνονται πέρα από τα προϊόντα των εποικισμών σε δραστηριότητες και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες που διευκολύνουν την επέκταση των εποικισμών είναι σημαντικό. Εάν εφαρμοστούν διεξοδικά, θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν δομές οικονομικής συνέργειας που για πάρα πολύ καιρό συνέβαλαν στη διατήρηση και επέκταση της παράνομης κατοχής του Ισραήλ».

Οι εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι η επίσημη και δημόσια αναγνώριση από το Ηνωμένο Βασίλειο ότι η κατοχή του παλαιστινιακού εδάφους από το Ισραήλ είναι παράνομη, είναι σημαντική. «Αυτό αρχίζει να ευθυγραμμίζει περισσότερο το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Συμβουλευτική Γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης του Ιουλίου 2024, η οποία όρισε ότι τα κράτη υποχρεούνται να απέχουν από την αναγνώριση, τη βοήθεια και τη συνδρομή στη διατήρηση της παράνομης παρουσίας του Ισραήλ στο παλαιστινιακό έδαφος».

«Είναι καιρός όλα τα κράτη να προχωρήσουν πέρα από τη ρητορική και τα μέτρα εναντίον παράνομων εποίκων, αναγνωρίζοντας ότι ολόκληρη η αρχιτεκτονική της κατοχής που έχει οικοδομήσει το Ισραήλ από το 1967 είναι παράνομη και ασύμβατη με το διεθνές δίκαιο», ανέφεραν οι εμπειρογνώμονες.

Χαιρέτισαν επίσης την αναγνώριση από το Ηνωμένο Βασίλειο ότι τα πορίσματα, μεταξύ άλλων, της Ανεξάρτητης Διεθνούς Ερευνητικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για το Κατεχόμενο Παλαιστινιακό Έδαφος, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, και το Ισραήλ, συνιστούν αυξανόμενα αποδεικτικά στοιχεία σοβαρών παραβιάσεων, καθώς και την ανακοινωθείσα υποστήριξή του σε δικαστικές διαδικασίες –συμπεριλαμβανομένων εκείνων ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ)– για την απόδοση ευθυνών.

«Για να υλοποιήσει ουσιαστικά τη στροφή στην πολιτική του, το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να αναστείλει άμεσα τη Συμφωνία Στρατιωτικής Συνεργασίας του 2020 με το Ισραήλ και την αμυντική, ασφαλιστική και τεχνολογική συνεργασία που θεσπίστηκε μέσω της Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης του 2021, καθώς και όλες τις άδειες όπλων που συμβάλλουν στη διατήρηση της παράνομης κατοχής», δήλωσαν οι εμπειρογνώμονες. «Αυτό πρέπει να επεκταθεί σε όλες τις σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με το Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων μέτρων για την άμεση διασφάλιση ότι ούτε οι δημόσιες ούτε οι ιδιωτικές οικονομικές δραστηριότητες συμβάλλουν στην πραγματοποίηση της παράνομης ανάπτυξης οικιστικών μονάδων στη “ζώνη E1” (E1 belt), η οποία απλώς θα εδραιώσει την παράνομη παρουσία του Ισραήλ στο κατεχόμενο παλαιστινιακό έδαφος».

Προέτρεψαν τα κράτη να πράξουν περισσότερα για την αντιμετώπιση των ευρύτερων οικονομικών, χρηματοπιστωτικών, στρατιωτικών και θεσμικών σχέσεων που διευκολύνουν και συντηρούν την παράνομη κατοχή του Ισραήλ και επιτρέπουν τη συνέχιση της γενοκτονίας. Οι εμπειρογνώμονες κάλεσαν την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλες κυβερνήσεις να ανακαλέσουν και να επανορθώσουν για τις κατασταλτικές πολιτικές που θεσπίστηκαν εναντίον ακτιβιστών κατά της γενοκτονίας, καθώς και εναντίον δημοσιογράφων και της κοινωνίας των πολιτών.

«Η πιο επείγουσα απαίτηση αυτή τη στιγμή είναι η ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων για τη διακοπή της γενοκτονίας και την αποσυναρμολόγηση του συστήματος απαρτχάιντ του Ισραήλ», δήλωσαν οι εμπειρογνώμονες. Επισήμαναν την ιδιαίτερη ευθύνη της Ευρώπης να συμβάλει στη διασφάλιση ότι το Ισραήλ συμμορφώνεται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις διεθνείς νομικές υποχρεώσεις που αναμένονται από κάθε μέλος των Ηνωμένων Εθνών και της διεθνούς κοινότητας.

«Ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου δεν είναι προαιρετικός και δεν μπορεί να παραμένει διακηρυκτικός», δήλωσαν οι εμπειρογνώμονες. «Η διεθνής κοινότητα έχει τώρα την ευκαιρία να μεταφράσει τα πορίσματα των διεθνών δικαστηρίων, συμπεριλαμβανομένων του ICJ και του ΔΠΔ (ICC), καθώς και άλλων διεθνών μηχανισμών, σε ουσιαστική δράση».

«Το Ηνωμένο Βασίλειο έκανε μια ευπρόσδεκτη αρχή. Μπορεί τώρα να οδηγήσει τον δρόμο προς ένα μέλλον θεμελιωμένο σε μια αποαποικιοποιημένη πολυμέρεια, τη λογοδοσία και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου».