Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα αποτελέσματα της έρευνας που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ αναφορικά με τον κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στο λιανικό εμπόριο εντός του 2025.
Ειδικότερα, παρατηρείται σημαντική πτώση στους τζίρους των μικρών επιχειρήσεων, οι οποίες, όπως όλα δείχνουν, αντιμετωπίζουν τη δεδομένη στιγμή τα μεγαλύτερα προβλήματα κι αυτό οφείλεται κυρίως στην ακρίβεια, η οποία έχει περιορίσει αρκετά την κατανάλωση τα τελευταία χρόνια στα ελληνικά νοικοκυριά, τα οποία αγοράζουν μικρότερες και εντελώς αναγκαίες ποσότητες αγαθών.
Παράλληλα, από τον εμπορικό κόσμο χαρακτηρίζεται αρνητική εξέλιξη και το γεγονός ότι αυξάνονται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς τα χρέη προς τους δημόσιους φορείς και τους ιδιώτες, την ώρα που πολλοί μικροί επιχειρηματίες έχουν κηρύξει στάση πληρωμών, με τις ακάλυπτες επιταγές να έχουν κατακλύσει την αγορά, κατάσταση η οποία θυμίζει αρκετά τις “μαύρες” μέρες της οικονομικής κρίσης.
Σύμφωνα με την ανάλυση, σε όρους απόλυτων μεγεθών, η αύξηση του κύκλου εργασιών για το 2025 ανήλθε σε 545,2 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 27,33 δισ. ευρώ, από 26,79 το 2024. Σημειωτέον ότι πρόκειται για τη χαμηλότερη αύξηση τζίρου από το 2020.
Οι επιχειρηματίες κρούουν τον “κώδωνα” του κινδύνου και ζητούν εδώ και τώρα παρεμβάσεις από την κυβέρνηση, αναφορικά με το ζήτημα της διευθέτησης των χρεών. Ένα από τα μέτρα που εξετάζεται από κοινού μεταξύ της κυβέρνησης και των εκπροσώπων του εμπορίου είναι εκείνο των 120 δόσεων για χρέη προς τους φορείς του Δημοσίου, χωρίς ωστόσο να υπάρχει προς το παρόν κάποια θετική εξέλιξη. Η συγκεκριμένη ρύθμιση είναι υψίστης σημασίας τόσο για το κράτος, που εμφανίζει τεράστιο έλλειμμα στα ταμεία του, όσο και για τις επιχειρήσεις, που βρίσκονται στην “κόψη του ξυραφιού”.
Επιπλέον, η Πολιτεία καλείται να δώσει λύσεις και στο κομμάτι του ενεργειακού κόστους και των υψηλών ενοικίων.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση αρκετών μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα μεγάλα αστικά κέντρα της Κρήτης, που αποφάσισαν μαζικά να μεταναστεύσουν προς άλλα σημεία και συγκεκριμένα σε κοντινά προάστια, όπου οι τιμές των ενοικίων για επαγγελματικούς χώρους θεωρούνται πιο λογικές, σε σχέση με τις απαιτήσεις που έχουν οι ιδιοκτήτες κεντρικών καταστημάτων.
Λεκάκης: «Έχουν τεράστιο πρόβλημα ρευστότητας οι μικρές επιχειρήσεις»
Ο Χαράλαμπος Λεκάκης, πρόεδρος της ΟΕΒΕΝΗ (Ομοσπονδία Εμποροβιοτεχνών Νομού Ηρακλείου), μίλησε στη “Νέα Κρήτη” και το neakriti.gr για τα αποτελέσματα της έρευνας της ΕΣΕΕ, που σύμφωνα με τον ίδιο επιβεβαιώνει πλήρως το αρνητικό κλίμα που επικρατεί τα τελευταία χρόνια στον κλάδο του λιανικού εμπορίου.
«Τα στοιχεία, δυστυχώς, δείχνουν ότι οι μικρές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο λιανικό εμπόριο έχουν σοβαρό θέμα ρευστότητας. Εναλλακτικές οικονομικές πηγές για να στηρίξουν τη βιωσιμότητά τους δεν υπάρχουν, γι’ αυτό πρέπει να στηρίζονται αποκλειστικά στους τζίρους τους, οι οποίοι έχουν μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της πληθωριστικής κρίσης. Οι αγορές των καταναλωτών περιορίζονται μόνο σε είδη πρώτης ανάγκης, καθώς τα εισοδήματά του δεν επαρκούν κι από την άλλη οι τράπεζες, που με τις θυσίες του ελληνικού λαού ανακεφαλαιοποιήθηκαν και ξαναστάθηκαν στα πόδια μετά την οικονομική κρίση δεν προσφέρουν αρκετά χρηματοδοτικά εργαλεία προς τους μικρούς επιχειρηματίες.
Επίσης, εμείς ως εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου ζητάμε από την Πολιτεία να νομοθετήσει δίνοντας λύσεις στα αδιέξοδα, όπως με την επαναφορά των 120 δόσεων για χρέη προς το Δημόσιο. Συζητάμε με εκπροσώπους της κυβέρνησης για το θέμα, ωστόσο επί του παρόντος δεν προκύπτει κάποια θετική εξέλιξη».
Ο κ. Λεκάκης αποκάλυψε μάλιστα ότι τα χρέη των επιχειρήσεων στην Κρήτη εμπνέουν ανησυχία, καθώς «παρατηρείται αύξηση των ακάλυπτων επιταγών στην αγορά, κάτι που ισχύει και σε πανελλαδικό επίπεδο, ενώ τα τραπεζικά ιδρύματα και το Δημόσιο προχωρούν σε αναγκαστικούς πλειστηριασμούς οικιακών και επαγγελματικών ακινήτων», υπογράμμισε.
Σκουλούδης: «Το κράτος “στραγγαλίζει” το λιανικό εμπόριο»
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ηρακλείου Μενέλαος Σκουλούδης από την πλευρά του συμφωνεί ότι «η έλλειψη ρευστότητας στην αγορά έχει κάνει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μη βιώσιμες. Οι καταναλωτές στρέφονται, δυστυχώς, προς τις πολυεθνικές, οι οποίες μπορεί να έχουν χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα, ωστόσο οι τιμές τους είναι ασυναγώνιστες. Ακόμα, τεράστια ζημιά προκαλούν και οι επιχειρήσεις που προέρχονται από τις λεγόμενες ασιατικές αγορές, και οι οποίες, λόγω των διακρατικών συμφωνιών, απολαμβάνουν ειδικό φορολογικό καθεστώς.
Παρ’ όλα αυτά, ούτε το κράτος βοηθάει, αφού επιλέγει να σφίξει ακόμα περισσότερο το ζωνάρι. Μία από τις τελευταίες παρεμβάσεις που έχει προκαλέσει αγανάκτηση στον κλάδο είναι η απόφαση να μπουν αντικειμενικά κριτήρια 5.000 ευρώ σε κάθε επιχείρηση, επειδή σύμφωνα με τη λογική του κράτους δε δηλώνονται οι τζίροι, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.
Αυτό, όπως αντιλαμβάνεστε, δεν ισχύει, εφόσον το κράτος μέσω της ΑΑΔΕ μπορεί να ελέγξει όλο τον κύκλο εργασιών μίας επιχείρησης, είτε με τις ταμειακές μηχανές που είναι συνδεδεμένες με την εφορία, είτε με τα ηλεκτρονικά τιμολόγια.
Φανταστείτε έναν επιχειρηματία που πρέπει να δίνει 400 ευρώ σε κάποιον εξωδικαστικό συμβιβασμό, 270 ευρώ στα ασφαλιστικά ταμεία και 5.000 ευρώ “καπέλο” από τα αντικειμενικά κριτήρια.
Όλα αυτά τα χρέη είναι σταθερά και εξακολουθούν να ακολουθούν τον πολίτη, ακόμα κι αν αποφασίσει να κλείσει την επιχείρησή του και να κάνει κάποια άλλη δουλεία. Πείτε μου τι δουλειά μπορεί να κάνει κάποιος, πώς να συντηρήσει την οικογένειά του, όταν για τα παλιά χρέη της επιχείρησής του στο Δημόσιο πρέπει στην καλύτερη περίπτωση να δίνει κάθε μήνα 800 ευρώ;», διερωτάται ο κ. Σκουλούδης.
Σημαντικά ευρήματα από την έρευνα της ΕΣΕΕ
Από την έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, όσον αφορά στο λιανικό εμπόριο προκύπτουν σημαντικά ευρήματα.
Συγκεκριμένα:
- Σε όρους απόλυτων μεγεθών, η αύξηση του κύκλου εργασιών για το 2025 ανήλθε σε 545,2 εκατ. ευρώ, με τον συνολικό τζίρο της περιόδου να διαμορφώνεται σε 27,33 δισ. ευρώ, από 26,79 το 2024. Μάλιστα, η αύξηση του κύκλου εργασιών το 2025 είναι η χαμηλότερη από το 2020 έως σήμερα.
- Ένα μικρό μόνο τμήμα των αυξημένων κατά 9,4% τουριστικών εισπράξεων, οι οποίες το 2025 ανήλθαν σε 23,63 δισ., κατευθύνθηκαν στο εμπόριο. Αυτό το εύρημα καλεί για περαιτέρω δράσεις, ώστε να επαναπροσδιοριστεί το “brand name” της Ελλάδας ως χώρας προορισμού αγορών.
- Η πολύ ισχυρή ποσοστιαία αύξηση στην κατηγορία “Λιανικό Εμπόριο μεταχειρισμένων ειδών σε καταστήματα” (+31,7%) το 2025 ενδεχομένως να σηματοδοτεί μια ανακατεύθυνση των καταναλωτών σε πιο φθηνά και χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα, όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη.
- Οι πωλήσεις στην “καρδιά του παραδοσιακού εμπορίου”, δηλαδή της ένδυσης και της υπόδησης, κατέγραψαν αποθαρρυντικές επιδόσεις τόσο σε τρέχουσες (Ένδυση: +0,6% και Υπόδηση: -3,2%) όσο και σε απαλλαγμένες από τον πληθωρισμό τιμές (Ένδυση: -1,8% και Υπόδηση: -5,6%). Αυτή η εξέλιξη αντανακλά και τον περιορισμό του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών για αγορές.
- Η επανεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών στην αγορά και ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους υπογραμμίζει τη στενότητα ρευστότητας στην αγορά και καλεί για τη λήψη μέτρων. Φυσικά, τα μεγέθη δε θυμίζουν την περίοδο της κρίσης, αλλά η άνοδος αυτών των επιταγών επιταχύνθηκε τους τελευταίους μήνες του 2025. Ως εκ τούτου, απαιτείται η άμεση επαναφορά του μέτρου των 120 δόσεων για οφειλές στο Δημόσιο και η άμβλυνση των ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων.
- Γενικότερα, οι ασθενείς και χωρίς τη δυνατότητα δυναμικής ανάκαμψης επιδόσεις του εμπορίου ενδεχομένως να περιορίσουν τον προβλεπόμενο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης εξαιτίας της, παραδοσιακά, πολύ ισχυρής εξάρτησης του τελευταίου με την κατανάλωση.



