Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι το Ιράν θα επιβάλει τέλη διέλευσης από 5% έως 7% επί της αξίας του φορτίου στα πλοία που χρησιμοποιούν τα Στενά του Ορμούζ —αξίας περίπου 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως με βάση τα επίπεδα κυκλοφορίας πριν από τον πόλεμο— με τα κινεζικά σκάφη να εξαιρούνται βάσει του σχεδίου συμφωνίας, σύμφωνα με το Reuters.
Στο 7%, τα διόδια θα απέφεραν περίπου 385 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα. Για ένα μόνο δεξαμενόπλοιο VLCC που μεταφέρει 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, το τέλος θα ήταν περίπου 11 εκατομμύρια δολάρια. Με σχεδόν μηδενικό κόστος είσπραξης, περίπου το 97% θα ήταν καθαρό κέρδος.
Η κλίμακα είναι συγκλονιστική. Τα Στενά θα γίνονταν σχεδόν τόσο κερδοφόρα όσο η Alphabet (132 δισ. δολάρια το 2025), η Nvidia (120 δισ. δολάρια για το οικονομικό έτος 2026), η Apple και η Microsoft (και οι δύο μόλις ξεπέρασαν τα 100 δισ. δολάρια) και η Saudi Aramco (105 δισ. δολάρια). Θα αντιπροσώπευε 15–20 φορές τα ιστορικά υψηλά έσοδα της Διώρυγας του Σουέζ.
Για το Ιράν, αυτό θα υπερέβαινε το ένα τρίτο του ΑΕΠ της χώρας —χωρίς να αντλήσει ούτε ένα βαρέλι.
«ΔΙΟΔΙΑ» ΣΕ ΟΛΑ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ
Η εισαγωγή υποχρεωτικών επιβαρύνσεων μέσω του στενού για τέλη διέλευσης ή υπηρεσιών ήταν «διόδια σε όλα εκτός από το όνομα», ανέφερε η επιστολή που εστάλη στον ναυτιλιακό οργανισμό του ΟΗΕ.
«Θα δημιουργούσε ένα προηγούμενο που θα μπορούσε να υπονομεύσει το διεθνώς αναγνωρισμένο νομικό πλαίσιο που διέπει τα στενά που χρησιμοποιούνται για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τη διέλευση τράνζιτ (transit passage).»
Αυτό που είναι γνωστό ως σύστημα διαχωρισμού θαλάσσιας κυκλοφορίας δύο κατευθύνσεων υιοθετήθηκε από τον ναυτιλιακό οργανισμό του ΟΗΕ το 1968 με τη συμφωνία των χωρών της περιοχής. Δημιούργησε το σημερινό σύστημα δρομολόγησης πλοίων που διαχώρισε τους διαδρόμους ναυσιπλοΐας μέσω των ιρανικών και ομανικών υδάτων.
Το Ιράν επιδιώκει τέλη μεταξύ 5% και 7% επί της τιμής των φορτίων από τα πλοία που χρησιμοποιούν το στενό, σύμφωνα με τον ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο. Το Ομάν συζητά τέλη περίπου 3%, ενώ η Ουάσινγκτον δεν επιθυμεί κανένα τέλος.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) του ΟΗΕ δήλωσε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει τις αναφορές σχετικά με τις προτάσεις.
Τον Ιούλιο, το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού δήλωσε ότι οι χώρες γύρω από το στενό θα πρέπει να εγγυώνται το «δικαίωμα αδιακρίτου και ανεμπόδιστης διέλευσης τράνζιτ όλων των πλοίων» μέσω του συστήματος διαχωρισμού κυκλοφορίας και ότι η διέλευση θα πρέπει να παραμείνει ελεύθερη από τυχόν διόδια και επιβαρύνσεις.
ΤΑ ΤΕΛΗ ΘΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣΑΝ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ
Για τις ναυτιλιακές εταιρείες και τους εμπόρους πετρελαίου, τυχόν επιβολή τελών δημιουργεί μείζονα ζητήματα συμμόρφωσης, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στην Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου (Persian Gulf Strait Authority), την οποία ίδρυσε το Ιράν τον Μάιο για τη λειτουργία της θαλάσσιας οδού.
Το Αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών έχει επίσης απαγορεύσει σε πρόσωπα των ΗΠΑ να λαμβάνουν υπηρεσίες από την κυβέρνηση του Ιράν που σχετίζονται με την «εγγύηση ασφαλούς διέλευσης».
Οποιαδήποτε πληρωμή θα μπορούσε να οδηγήσει σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, δήλωσαν πηγές του κλάδου. Οι ίδιες αρνήθηκαν να κατονομαστούν λόγω της ευαισθησίας του θέματος.
Μια περαιτέρω επιπλοκή είναι η εισαγωγή στα τέλη Ιουλίου από την Lloyd’s Market Association (LMA) μιας ρήτρας προς χρήση από τους ασφαλιστές πολεμικών κινδύνων, η οποία τερματίζει την ασφαλιστική κάλυψη για ένα σκάφος εάν αυτό έχει καταβάλει τέλος διέλευσης, διόδια ή άλλη επιβάρυνση για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Τα πλοία που πλέουν μέσω του στενού πρέπει να καταβάλουν ένα πρόσθετο ασφάλιστρο πολεμικού κινδύνου (war risk premium) για να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν ασφάλιση εάν το πλοίο τους υποστεί ζημιά κατά τη διέλευση.
«Βάσει της ρήτρας, οι ασφαλιστές δεν φέρουν καμία ευθύνη αποζημίωσης για οποιαδήποτε τέτοια πληρωμή και, εφόσον έχει πραγματοποιηθεί τέτοια πληρωμή, απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις όσον αφορά το σχετικό σκάφος», δήλωσε η LMA τον Ιούλιο.
Η LMA αντιπροσωπεύει τα συμφέροντα όλων των ασφαλιστικών επιχειρήσεων (underwriting businesses) στην ασφαλιστική αγορά των Lloyd’s του Λονδίνου.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες βρίσκονται σε κατάσταση «αδιεξόδου» (catch 22), δήλωσε πηγή της ασφαλιστικής αγοράς, καθώς η διατύπωση της LMA απαγορεύει στους ασφαλιστές να καλύπτουν πλοιοκτήτες που πληρώνουν, ενώ το Ιράν στοχεύει στην επιβολή διοδίων.
Με πληροφορίες από reuters.com
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
