Το CNN επιβεβαιώνει, επικαλούμενο ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, ότι η Τεχεράνη εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε περιορισμένο αριθμό πετρελαιοφόρων να διέλθουν από τα Στενά, υπό την προϋπόθεση ότι το φορτίο θα διαπραγματεύεται σε κινεζικό γουάν. Όχι σε δολάρια. Όχι σε ευρώ. Σε γουάν.

Η υδάτινη οδός που μεταφέρει το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, την οποία επτά λέσχες ασφάλισης (P&I clubs) έκλεισαν, την οποία ένας πληγωμένος Ανώτατος Ηγέτης διέταξε να κλείσει μόνιμα, και της οποίας τις στρατιωτικές άμυνες στη νήσο Χαργκ μόλις βομβάρδισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες για να την εξαναγκάσουν σε άνοιγμα, προσφέρεται ξανά στον κόσμο υπό έναν όρο: την αλλαγή του νομίσματος.

Αυτή είναι η πιο καθοριστική πρόταση του πολέμου, την οποία κανείς στην αγορά πετρελαίου δεν έχει αποτιμήσει ακόμα.

Η Πρόκληση στο Πετροδολάριο

Το σύστημα του πετροδολαρίου γεννήθηκε το 1974, όταν η Σαουδική Αραβία συμφώνησε να τιμολογεί το πετρέλαιο αποκλειστικά σε δολάρια με αντάλλαγμα την αμερικανική στρατιωτική προστασία. Αυτή η συμφωνία διέπει το παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο εδώ και πενήντα δύο χρόνια.

• Κάθε βαρέλι αργού στη Γη έχει αποτιμηθεί σε δολάρια.

• Κάθε κεντρική τράπεζα διατηρεί αποθέματα δολαρίων επειδή το πετρέλαιο τα απαιτεί.

• Κάθε έθνος που εισάγει ενέργεια πρέπει πρώτα να αποκτήσει δολάρια για να την πληρώσει.

Το σύστημα αυτό είναι το θεμέλιο της αμερικανικής χρηματοπιστωτικής ηγεμονίας, και το Ιράν μόλις πρότεινε την αντικατάστασή του με γουάν για το πιο κρίσιμο σημείο ελέγχου στον κόσμο.

Το Μοντέλο της Κίνας

Η Κίνα αποτελεί ήδη το πρότυπο. Το 80% έως 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού προς την Κίνα διακανονίζεται σε γουάν ή μέσω ανταλλαγής (barter) μέσω του CIPS, του κινεζικού συστήματος διασυνοριακών πληρωμών. Το 2025, το σύστημα αυτό επεξεργάστηκε 175 τρισεκατομμύρια γουάν (περίπου 24,5 τρισεκατομμύρια δολάρια), σημειώνοντας αύξηση 43% σε ετήσια βάση.

Από τις 28 Φεβρουαρίου, 11,7 έως 16,5 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού αργού έχουν διέλθει από τα Στενά προς την Κίνα μέσω του «σκιώδους στόλου» υπό την προστασία του IRGC, ενώ η ναυτιλία κάθε άλλου έθνους παραμένει αποκλεισμένη. Η Κίνα πληρώνει σε γουάν. Τα δεξαμενόπλοια της Κίνας κινούνται ελεύθερα. Όλοι οι άλλοι καίγονται ή αλλάζουν πορεία.

Μια Διχοτομημένη Αγορά

Ο πόλεμος υποτίθεται ότι θα ανάγκαζε τα Στενά να ανοίξουν. Αντ’ αυτού, ανοίγουν επιλεκτικά, με τους όρους του Ιράν, στο νόμισμα της Κίνας. Η Αμερική βομβάρδισε το Χαργκ για να δείξει ότι ελέγχει το νησί. Το Ιράν απάντησε δείχνοντας ότι ελέγχει τους όρους διέλευσης. Οι στρατιωτικοί στόχοι είναι ερείπια, αλλά η διαπραγματευτική θέση παραμένει ανέπαφη: τα Στενά ανοίγουν όταν αλλάζει το νόμισμα.

Εάν δεξαμενόπλοια με τιμολόγηση σε γουάν αρχίσουν να διέρχονται από το Ορμούζ, ενώ τα δεξαμενόπλοια με τιμολόγηση σε δολάρια παραμένουν αποκλεισμένα, ο πόλεμος παράγει μια διχοτομημένη αγορά πετρελαίου:

1. Βαρέλια Γουάν: Για την Κίνα και τους εταίρους των BRICS σε εκπτωτικές τιμές.

2. Βαρέλια Δολαρίων: Για τη Δύση σε τιμές «πολεμικού πριμ».

Δύο τιμές για το ίδιο εμπόρευμα. Δύο νομίσματα για την ίδια υδάτινη οδό. Δύο συστήματα για το ίδιο βαρέλι πετρελαίου. Ο κατακερματισμός που το δολάριο σχεδιάστηκε να αποτρέπει, επιταχύνεται από τον πόλεμο που υποτίθεται ότι θα το διασφάλιζε.

Τα Στενά δεν ανοίγουν ξανά για τα πλοία. Ανοίγουν ξανά για το γουάν. Και το ηλικίας πενήντα δύο ετών σύστημα που τιμολογούσε κάθε βαρέλι σε δολάρια, μόλις συνάντησε τον πόλεμο που μπορεί να το τερματίσει.