Όταν ξέσπασε ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν, οι προβλέψεις μιλούσαν για πετρέλαιο στα 150 δολάρια και για μια από τις μεγαλύτερες ελλείψεις αργού στην ιστορία. Τέσσερις μήνες αργότερα, η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ διαφορετική.

Το Brent όχι μόνο δεν εκτοξεύθηκε σε νέα ιστορικά υψηλά, αλλά έχει υποχωρήσει περισσότερο από 30% από την κορύφωσή του τον Μάιο. Και το σημαντικότερο: οι αγορές συνειδητοποίησαν ότι η μεγαλύτερη δύναμη δεν ήταν η προσφορά, αλλά η ζήτηση.

Το πετρέλαιο δεν συμπεριφέρθηκε όπως περίμεναν όλοι

Η πολεμική σύγκρουση περιόρισε τις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ και αφαίρεσε σημαντικές ποσότητες αργού από την παγκόσμια αγορά. Με βάση τα παραδοσιακά μοντέλα, οι τιμές θα έπρεπε να έχουν εκτιναχθεί.

Αντί γι’ αυτό, το Brent από το ενδοσυνεδριακό υψηλό των 115,30 δολαρίων που κατέγραψε στις 4 Μαΐου βρέθηκε να υποχωρεί κάτω από τα 80 δολάρια, αγγίζοντας ακόμη και τα 76,54 δολάρια. Πρόκειται για πτώση σχεδόν 31% μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Η αγορά, όπως παρατηρούν αναλυτές, δεν συμπεριφέρθηκε σαν να είχε χαθεί ο έλεγχος της φυσικής ισορροπίας προσφοράς και ζήτησης.

Οι κυβερνήσεις άνοιξαν τις στρατηγικές δεξαμενές

Μέρος της εξήγησης βρίσκεται στην απόφαση των χωρών-μελών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας να απελευθερώσουν περίπου 400 εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα.

Η κίνηση λειτούργησε ως βαλβίδα αποσυμπίεσης σε μια αγορά που φοβόταν ότι θα βρεθεί αντιμέτωπη με πρωτοφανή έλλειψη προσφοράς.

Παράλληλα, η χαλάρωση ορισμένων περιορισμών στις ρωσικές εξαγωγές και η προσαρμογή των εμπορικών ροών βοήθησαν ώστε το παγκόσμιο σύστημα να συνεχίσει να τροφοδοτείται με αργό.

Η Κίνα έκανε αυτό που κανείς δεν περίμενε

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, όμως, προήλθε από την Κίνα. Παραδοσιακά, σε περιόδους κρίσης η μεγαλύτερη εισαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο σπεύδει να εξασφαλίσει φορτία, αυξάνοντας την πίεση στις τιμές.

Αυτή τη φορά συνέβη το αντίθετο. Το Πεκίνο μείωσε τις εισαγωγές, περιόρισε τη λειτουργία των διυλιστηρίων του, αξιοποίησε αποθέματα που είχε συσσωρεύσει τα προηγούμενα χρόνια και βασίστηκε περισσότερο στις επενδύσεις που έχει κάνει σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας.

Με άλλα λόγια, δεν κυνήγησε κάθε διαθέσιμο βαρέλι σε οποιαδήποτε τιμή. Αυτό έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα στην αγορά: η ζήτηση μπορεί να προσαρμοστεί πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο υπέθεταν τα παραδοσιακά μοντέλα.

Το νέο μάθημα των traders

Για δεκαετίες η λογική των πετρελαϊκών κρίσεων ήταν απλή. Πρώτα περιορίζεται η προσφορά, μετά εκτοξεύονται οι τιμές και στο τέλος, αφού οι καταναλωτές έχουν ήδη πληρώσει το κόστος, μειώνεται η ζήτηση.

Ο πόλεμος με το Ιράν ανέτρεψε αυτή τη σειρά. Οι υψηλότερες τιμές οδήγησαν σε άμεση περιστολή της κατανάλωσης, τα διυλιστήρια μείωσαν τις αγορές τους και τα αποθέματα λειτούργησαν ως απορροφητής κραδασμών.

Η αγορά ανακάλυψε ότι η ζήτηση δεν περιμένει να φτάσει το πετρέλαιο στα 150 δολάρια για να αντιδράσει. Αρκεί η πίεση να γίνει αισθητή.

Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν επιταχύνει την πτώση

Η νέα συμφωνία – πλαίσιο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, που προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες και συνέχιση των διαπραγματεύσεων, έδωσε ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στην αποκλιμάκωση των τιμών.

Οι αγορές προεξοφλούν πλέον ότι τα Στενά του Ορμούζ θα επανέλθουν σταδιακά σε κανονική λειτουργία και ότι οι κίνδυνοι μιας γενικευμένης ενεργειακής κρίσης έχουν μειωθεί αισθητά.

Ωστόσο, η αβεβαιότητα δεν έχει εξαφανιστεί. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί θα μπορούσαν να επανέλθουν εάν δεν υπάρξει πρόοδος εντός του 60ήμερου πλαισίου διαπραγματεύσεων.

Η αγορά βλέπει χαμηλότερα σήμερα, υψηλότερα αύριο

Παρά τη μεγάλη πτώση των τελευταίων εβδομάδων, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι το πετρέλαιο παραμένει ευάλωτο σε μια νέα ανοδική έκρηξη.

Ένα σοβαρό περιστατικό σε δεξαμενόπλοιο, μια νέα εμπλοκή στα Στενά του Ορμούζ ή μια απρόσμενα ισχυρή ανάκαμψη της κινεζικής ζήτησης θα μπορούσαν να ανατρέψουν γρήγορα το σημερινό κλίμα.

Γι’ αυτό και αρκετοί traders θεωρούν ότι η πρόσφατη πτώση δεν σημαίνει το τέλος των κινδύνων, αλλά απλώς το τέλος της πρώτης πράξης μιας κρίσης που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι αγορές αντιλαμβάνονται πλέον το πετρέλαιο.

Το μεγαλύτερο μάθημα του πολέμου δεν ήταν ότι η προσφορά μπορεί να χαθεί. Ήταν ότι η ζήτηση μπορεί να υποχωρήσει πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο πίστευε ο κόσμος της ενέργειας.

naftemporiki.gr