Της Ναταλίς Χατζηαντωνίου

Δύο φορές το τελευταίο διάστημα ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποίησε στον λογαριασμό του στο Truth Social τον νεολογισμό FAFO, αρκτικόλεξο της φράσης «Fuck Around and Find Out» (σε ελεύθερη απόδοση «αν κάνεις μ.., θα δεις τι θα πάθεις» ή, κομψότερα, «παίξε με τα όρια και θα μάθεις τις συνέπειες»), και τις δύο για να προειδοποιήσει χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Ηταν πρώτα πέρυσι τον Ιανουάριο, όταν ανάρτησε μία φωτογραφία του επεξεργασμένη από την ΑΙ, προειδοποιώντας την Κολομβία επειδή κατ’ εντολή του προέδρου Γκουστάβο Πέτρο δεν είχε επιτρέψει την προσγείωση δύο πτήσεων επαναπατρισμού μεγάλου αριθμού παράνομων μεταναστών από τις ΗΠΑ. Και η δεύτερη τώρα, λίγες ώρες μετά την αμερικανική εισβολή στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Σε αυτή την τελευταία περίπτωση η φωτογραφία του Τραμπ με ύφος ανάλογο με το περσινό, ρετουσαρισμένο, σκληρό, αρχετυπικό του σερίφη που επιβάλλει τον νόμο του στην άγρια Δύση, αλλά με άψογο κοστούμι και παράστημα Τζέιμς Μποντ, συνοδευόταν από το σχόλιο «No games. FAFO» (Δεν παίζουμε. FAFO).

Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Αμερικανός πρόεδρος παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, αποσταθεροποιεί τον πλανήτη και παίζει με χολιγουντιανά στερεότυπα και αργκό αρκτικόλεξα, σαν όλο αυτό να ’ναι μία ταινία ή καλύτερα ένα video game με τον ίδιο να κρατά το χειριστήριο για τις τύχες λαών.

Σύνθημα

Ως αρκτικόλεξο το FAFO δεν είναι επινόηση του Τραμπ. Οταν το Κέντρο Γραφής Nancy Dickinson του Πανεπιστημίου Augustana είχε χρίσει τον όρο ως λέξη της χρονιάς για το 2022, η δημοτικότητά του είχε αποδοθεί στον Ελον Μασκ, ο οποίος το είχε χρησιμοποιήσει ευρύτατα το 2021 στον διαδικτυακό τσακωμό του με τον ράπερ Κάνιε Γουέστ, μετά την αναστολή του λογαριασμού του τελευταίου λόγω προσβλητικού περιεχομένου. Ούτε κι αυτή ήταν η απαρχή της παρουσίας του όρου στην αμερικανική αργκό. Οπως σωστά επισήμανε χθες η κλινική ψυχολόγος Νάνσυ Παπαθανασίου στο Facebook, το FAFO είχε χρησιμοποιηθεί ως σύνθημα από την οργάνωση Proud Boys, νεοφασιστική, εθνικιστική οργάνωση των ΗΠΑ, που πρωτοστάτησε και στο παρ’ ολίγον πραξικόπημα της κατάληψης του Καπιτωλίου, τον Ιανουάριο του 2021.

Πάμε και πιο πίσω όμως. «Η προέλευση του FAFO», διαβάζουμε σε αμερικανικές ιστοσελίδες, «αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας. Ορισμένοι χρήστες στο διαδίκτυο υποστηρίζουν πάντως ότι προέρχεται από την κουλτούρα συμμοριών μηχανόβιων. Φαίνεται πως εμφανίστηκε αρχικά στο διαδίκτυο στα τέλη της δεκαετίας του 2010, χρησιμοποιήθηκε σε στρατιωτικά, αστυνομικά ή “σκληρά” εργασιακά περιβάλλοντα, όπου το μήνυμα ήταν άμεσο και ωμό και διαδόθηκε ευρύτερα στις αρχές της δεκαετίας του 2020. Και παρά το γεγονός ότι έχει υιοθετηθεί ως σύνθημα από ακροδεξιές ομάδες, χρησιμοποιείται ευρέως από ανθρώπους σε όλο το ιδεολογικό φάσμα. Συχνά εκφράζει χαιρεκακία. Το FAFO χρησιμοποιείται ως επίθετο (“μια FAFO στιγμή”), ως ρήμα, ως ουσιαστικό, ως επιφώνημα, αλλά και ως hashtag». Με λίγα λόγια, από το 2020 ο όρος έχει διαδοθεί σε πλατφόρμες όπως το TikTok ή το Χ, όπου οι χρήστες το χρησιμοποιούν σε memes κατεξοχήν αλλά και σε οτιδήποτε άλλο, από πολιτικά σχόλια μέχρι χιουμοριστικούς σχολιασμούς.

Η Washington Post πάλι, παλαιότερα είχε εντοπίσει την προέλευσή του στην αφροαμερικανική διάλεκτο και σημείωνε την αυξανόμενη χρήση του στον πολιτικό λόγο, ιδιαίτερα δε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Διαβάζουμε ακόμα πως «η πολιτική σημασία του FAFO έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, ειδικά σε στιγμές υψηλής έντασης. Για παράδειγμα, κατά τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2024, ο εισαγγελέας της Φιλαδέλφειας, Λάρι Κράσνερ, χρησιμοποίησε μια λογοκριμένη εκδοχή της φράσης σε συνέντευξη Τύπου. Η αιχμηρή του δήλωση, “F around and find out”, απευθυνόταν σε όποιον σκόπευε να παρέμβει στη διαδικασία ψηφοφορίας στη Φιλαδέλφεια. Αντίστοιχα, ο πρώην Δημοκρατικός βουλευτής Μπακάρι Σέλερς χρησιμοποίησε τη φράση στην εκπομπή This Morning του CNN, περιγράφοντας τις πιθανές συνέπειες μιας δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ».

Μήνυμα

Βέβαια, το μήνυμα του αρκτικόλεξου ως ιδέα είναι αρχετυπικό των αμερικανικών ταινιών δράσης, crime ή crime-drama. Ακόμα και σε εξαιρετικές ταινίες, όπως στο The Shawshank Redemption (Τελευταία έξοδος Ρίτα Χέιγουορθ) ή σειρές τύπου Breaking Bad, αν και δεν λέγεται το ακρωνύμιο ακριβώς, η ίδια η σημασία που παραπέμπει στις συνέπειες όταν τα βάζεις μ’ έναν ισχυρό, είναι κεντρική στη δραματουργία και οι χρήστες του διαδικτύου τη χαρακτηρίζουν ως «FAFO moment». Κλασικές κινηματογραφικές ατάκες με το ίδιο νόημα είναι π.χ. τα «You don’t want to find out» και «Try it and see what happens», που μοιάζουν να συνοψίζουν μεγάλο μέρος της χολιγουντιανής νοοτροπίας στις ταινίες δράσης.

Το σίγουρο είναι ότι βοηθούντων των νεοφασιστών Proud Boys που το χρησιμοποίησαν με κάθε τρόπο, το FAFO έγινε από λεκτικό παιχνίδι, παγκόσμια απειλή. Σωστά και πάλι, η Νάνσυ Παπαθανασίου στο ποστ της επισήμανε ότι «δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ κλείνει το μάτι στον νεοφασισμό, αλλά αυτό είναι μεγαλύτερη κλιμάκωση και λόγω του ίδιου του μηνύματος. Η επίθεση στη Βενεζουέλα, με την απαγωγή του Μαδούρο σηματοδότησε και το οριστικό διαζύγιο με το δόγμα του soft power και του winning hearts and minds που συνόδευε τα πραξικοπήματα και τις στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ σε άλλες χώρες τις τελευταίες δεκαετίες. Από σήμερα μπήκαμε στην εποχή του κανονικού, καθαρού, δηλωμένου φασισμού». Κι όπως έλεγε και ο Εντουαρντ Μόροου στην περίφημη ταινία του Τζορτζ Κλούνεϊ, «καληνύχτα και καλή τύχη»!

If you don’t know, now you know 🦅 pic.twitter.com/XrIps1OzY4

— The White House (@WhiteHouse) January 3, 2026

efsyn.gr