Αποκαλυπτική αλληλογραφία από τα αρχεία της υπόθεσης του Τζέφρι Επστάιν καταδεικνύει πώς χρησιμοποιήθηκαν περίπλοκες τεχνικές SEO και ψηφιακού «βομβαρδισμού» για να εξαφανιστούν οι αναφορές στην παιδοφιλία από τα αποτελέσματα αναζήτησης.

Μια σπάνια και λεπτομερής ματιά στους μηχανισμούς χειραγώγησης της κοινής γνώμης μέσω του διαδικτύου προσφέρει η πρόσφατη δημοσιοποίηση ηλεκτρονικής αλληλογραφίας από τα αρχεία του Τζέφρι Επστάιν. Σε μήνυμα με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 2010, ο συνεργάτης του, Άλ Σέκελ (Al Seckel), περιγράφει με μεθοδικότητα μια επιθετική επιχείρηση ψηφιακής εξυγίανσης, στόχος της οποίας ήταν να καταστεί ο Επστάιν «αόρατος» στις μηχανές αναζήτησης για οτιδήποτε αφορούσε το εγκληματικό του παρελθόν.

Η στρατηγική του «ψηφιακού θορύβου»

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του email, η ομάδα του Σέκελ εφάρμοσε μια τεχνική που βασιζόταν στη δημιουργία τεράστιου όγκου περιεχομένου για άλλους ανθρώπους με το ονοματεπώνυμο «Jeffrey Epstein». Μέσω της δημιουργίας χιλιάδων συνδέσμων (links) και της παραμετροποίησης των αλγορίθμων αναζήτησης, κατάφεραν να «πλημμυρίσουν» το Google News με άσχετες πληροφορίες.

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό για τα δεδομένα της εποχής: ενώ μέχρι την προηγούμενη ημέρα μια αναζήτηση με το όνομα του Επστάιν συνοδευόμενη από τη λέξη «παιδόφιλος» εμφάνιζε δεκάδες επιβαρυντικά αποτελέσματα, μετά την παρέμβαση, ακόμη και η απευθείας αναζήτηση δεν απέδιδε κανένα σχετικό έγγραφο. Αντίθετα, ο χρήστης ερχόταν αντιμέτωπος με ατέλειωτες σελίδες ειδήσεων που αφορούσαν οποιονδήποτε άλλον Jeffrey Epstein, εκτός από τον καταδικασμένο επιχειρηματία.

«Offensive Strategy» και διαρκής επιτήρηση

Η επιχείρηση δεν περιορίστηκε μόνο στις ειδήσεις, αλλά επεκτάθηκε στο σύνολο του ιστού. Ο Σέκελ αναφέρει στον Επστάιν πως η ομάδα του είχε ξεκινήσει μια «επιθετική στρατηγική» που περιλάμβανε τη δημιουργία και ανάρτηση νέων ιστοσελίδων, προκειμένου να υποβαθμιστεί η σχετικότητα (relevance) των παλαιότερων, επιβαρυντικών άρθρων και ιστολογίων (blogs).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση συστημάτων ειδοποίησης (Google Alerts). Η ομάδα του Επστάιν παρακολουθούσε σε πραγματικό χρόνο την εμφάνιση κάθε νέου δημοσιεύματος, ώστε να παρεμβαίνει «κατά περίπτωση» και να εξουδετερώνει την όποια νέα ψηφιακή απειλή για τη φήμη του εργοδότη τους. «Ξεκινήσαμε από εκεί γιατί οι ειδήσεις και τα blogs ήταν ιδιαίτερα ολέθρια», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Σέκελ, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τα αποτελέσματα.

Τα όρια της ψηφιακής λήθης

Παρά την επιτυχία της επιχείρησης, ο Σέκελ παραδέχεται πως η διαγραφή της ιστορίας δεν ήταν ολοκληρωτική. Τα άρθρα παρέμεναν προσβάσιμα στα ψηφιακά αρχεία ειδήσεων (Google News Archive), ωστόσο η ομάδα του βασιζόταν στο γεγονός ότι ο μέσος χρήστης σπάνια ανατρέχει σε τέτοια βάθη πληροφορίας, εκτός αν έχει συγκεκριμένη και έντονη πρόθεση.

Η αποκάλυψη αυτή αναδεικνύει μια σκοτεινή πτυχή της ψηφιακής εποχής: τη δυνατότητα ισχυρών προσώπων να «αγοράζουν» τη λήθη, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία για να θάψουν την αλήθεια κάτω από τόνους κατασκευασμένης πληροφορίας. Η υπόθεση του Τζέφρι Επστάιν παραμένει ένα διαρκές μάθημα για την ευθραυστότητα της αντικειμενικής πληροφόρησης και την ανάγκη για διαρκή επαγρύπνηση απέναντι στις μεθόδους ψηφιακής χειραγώγησης που απειλούν τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη.