Στο επίκεντρο έντονου προβληματισμού βρίσκεται για ακόμη μια φορά το καθεστώς λειτουργίας του Εθνικού Πάρκου Σαμαριάς, με τους επαγγελματίες του κλάδου να εκφράζουν τη σοβαρή ανησυχία τους για τον τρόπο διαχείρισης του κορυφαίου αυτού πεζοπορικού προορισμού.

Με αφορμή την παύση λειτουργίας του δρυμού την Κυριακή 14 Ιουνίου 2026, το Σωματείο Συνοδών Βουνού Κρήτης εξέδωσε ανακοίνωση διαμαρτυρίας, αναδεικνύοντας ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο αποφάσεων που ξεκίνησε από την περσινή περίοδο και προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομική και τουριστική δραστηριότητα του νησιού.

Ζημιογόνος εκκίνηση και ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο αποφάσεων

Η φετινή περίοδος για τον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς ξεκίνησε ήδη με αρνητικό πρόσημο για τις τοπικές οικονομίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το Σωματείο, η έναρξη λειτουργίας του δρυμού καθυστέρησε σημαντικά και πραγματοποιήθηκε στις 20 Μαΐου, αντί για την 1η Μαΐου όπως ρητά ορίζει ο σχετικός κανονισμός. Η εξέλιξη αυτή είχε ως άμεσο αποτέλεσμα την απώλεια ή την αναγκαστική μεταβολή πολυάριθμων πεζοπορικών δράσεων και προγραμματισμένων ταξιδιών, πλήττοντας την αξιοπιστία του προορισμού.

Οι Συνοδοί Βουνού ξεκαθαρίζουν ότι ως επαγγελματίες αντιλαμβάνονται πλήρως τις αντικειμενικές προκλήσεις που ενέχει η διαχείριση μεγάλου πλήθους επισκεπτών, καθώς και τις δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων σε απομακρυσμένες περιοχές όπως ένα φαράγγι. Υπογραμμίζουν, μάλιστα, ότι κατανοούν πλήρως και υποστηρίζουν την παύση λειτουργίας όταν συντρέχουν πραγματικοί λόγοι ασφαλείας για το κοινό, όπως οι ακατάλληλες καιρικές συνθήκες.

Το πρόβλημα της εξ αποστάσεως διαχείρισης και η ανάγκη για επιτόπιο έλεγχο

Το κύριο σημείο τριβής εντοπίζεται στην αναντιστοιχία που παρατηρείται μεταξύ των επίσημων απαγορεύσεων και των πραγματικών συνθηκών στο πεδίο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το κλείσιμο της 14ης Ιουνίου. Το Σωματείο αποδίδει το φαινόμενο αυτό στην πρακτική της εξ αποστάσεως λήψης αποφάσεων, η οποία πραγματοποιείται χωρίς τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου των συνθηκών, οδηγώντας σε αναίτια κλεισίματα του δρυμού.

Ακολουθεί ολόκληρη η ανακοίνωση:

Με αφορμή το χθεσινό – 14/6/2026- αναίτιο κλείσιμο του Εθνικού Πάρκου Σαμαριάς το σωματείο εκφράζει έντονο προβληματισμό και διαμαρτυρία σχετικά με το μοτιβο που αρχίζει να αναδεικνύεται και συνεχίζεται από πέρυσι σχετικά με τις αποφάσεις παύσης λειτουργίας του δρυμού.

Δυστυχώς η λειτουργία του Δρυμού φέτος έχει αρχίσει ήδη ζημιογόνα για τις τοπικές οικονομίες καθώς άρχισε την λειτουργία του στις 20 Μαΐου αντί για την 1ή όπως ορίζει ο κανονισμός με αποτέλεσμα την απώλεια ή μεταβολή πολλών πεζοπορικών δράσεων και ταξιδιών.

Ως επαγγελματίες Συνοδοί Βουνού αντιλαμβανόμαστε πλήρως τις προκλήσεις και δυσκολίες της διαχείρισης πλήθους και της λήψης αποφάσεων σε απομακρυσμένες περιοχές όπως ένα φαραγγι.

Κατανοούμε πλήρως και υποστηρίζουμε την παύση λειτουργίας όταν συντρέχουν λόγοι ασφαλείας για το κοινό οπως ακατάλληλες καιρικές συνθήκες.

Ωστόσο από τέτοιου είδους  παυσεις λειτουργίας οπως αυτή της 14/6 και ανάλογες πριν από αυτές, διαμορφώνεται μια εικόνα που δεν αντιστοιχεί σε μεγάλο βαθμό στις πραγματικές συνθήκες.

Θεωρούμε πως κύριο ρόλο σε αυτό το φαινόμενο παίζει η απομακρυσμένη λήψη αποφάσεων χωρίς επιτόπιο έλεγχο των συνθηκών με αποτέλεσμα να έχουμε αναίτια κλεισίματα του δρυμού.

Η διαχείριση ενός μονοπατιού, οπως η Σαμαριά, είναι μια δυναμική διαδικασία και απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και προσαρμογή στις συνθήκες, εκτός από την χρήση των τεχνολογιών απαιτεί και επιτόπιο έλεγχο καθώς και λήψη αποφάσεων στο πεδίο.

Δυστυχώς μας δημιουργείται η εικόνα οτι οι αποφάσεις κλεισίματος λαμβάνονται “τελεσίδικα” χωρίς περαιτέρω παρακολούθηση των φαινομένων με αποτέλεσμα  όταν οι προβλέψεις δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα να  παρατηρείται  αδυναμία άρσης της απόφασης έστω και την ίδια μέρα ωστε τουλάχιστον οι μεμονωμένοι ταξιδιώτες να συνεχίσουν την δραστηριότητα τους ή το πεζοπορικό τους ταξίδι στην Κρήτη.

Οφείλουμε να τονίσουμε πως η επανάληψη τέτοιων αποφάσεων μπορεί να οδηγήσει σε:

• Απώλεια εμπιστοσύνης προς την διαχείριση του Δρυμού
• Μεγάλες οικονομικές απώλειες οχι μονο για τις τοπικές επιχειρήσεις γύρω από τον Δρυμό αλλά και άλλους κλάδους, Συνοδοί Βουνού, Διοργανωτές Υπαιθριων Δραστηριοτήτων κ.α.
• Κακή εικόνα και έλλειψη εμπιστοσύνης στον προορισμό
• Κοινωνικές ανισότητες μεταξύ προορισμών ανα το νησί

Επίσης μπορεί να οδηγήσει μεμονωμένους πεζοπόρους στην αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών  προκειμένου να συνεχίσουν του πεζοπορικό τους ταξίδι, επιλέγοντας δυσκολότερες διαδρομές σχετικά με τις δυνατότητες τους, αυξάνοντας το ρίσκο,  για να φτάσουν στον επόμενο προορισμό τους, φαινόμενο το οποίο έχει ήδη παρατηρηθεί.

Καλούμε τον ΟΦΥΠΕΚΑ και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να επανεξετάσουν και να επαναπροσδιορίσουν το μοντέλο διαχείρισης και τις διαδικασίες παύσης λειτουργίας, πάντα φυσικά με γνώμονα την ασφάλεια του κοινού αλλά και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Το σωματείο βρίσκεται στην διάθεση τους να συνδράμει με οποιο τρόπο μπορεί ωστε να μην απαξιωθεί το Εθνικό Πάρκο Σαμαριάς και από το ορόσημο της πεζοπορίας στην Κρήτη να γίνει το ορόσημο του “είναι δεν είναι ανοιχτό”.

Το ΔΣ του Σωματείου