Σοβαρές επιφυλάξεις για τη διαδικασία ανάρτησης της κτηματογράφησης στον Νομό Χανίων εκφράζουν ο Δικηγορικός Σύλλογος Χανίων και το ΤΕΕ – Τμήμα Δυτικής Κρήτης, κάνοντας λόγο για σημαντικές αδυναμίες που ενδέχεται να πλήξουν θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών. Σε κοινή τους ανακοίνωση, οι δύο φορείς επισημαίνουν ότι η διαδικασία, όπως εξελίσσεται σήμερα, χαρακτηρίζεται από εκτεταμένα σφάλματα στις καταχωρίσεις, ελλιπή ενημέρωση των πολιτών και ιδιαίτερα σύνθετες διαδικασίες, ενώ οι ασφυκτικές προθεσμίες δυσχεραίνουν την ουσιαστική άσκηση δικαιωμάτων διόρθωσης.

Όπως τονίζεται, οι συνθήκες αυτές δημιουργούν κλίμα ανασφάλειας δικαίου, ειδικά λόγω των ιδιαιτεροτήτων του ιδιοκτησιακού καθεστώτος στην Κρήτη, εγείροντας παράλληλα ζητήματα συνταγματικότητας και συμβατότητας με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Οι φορείς ζητούν την άμεση αναστολή της διαδικασίας, την επανεξέταση των στοιχείων με διασφαλίσεις διαφάνειας και ακρίβειας, καθώς και την παράταση των προθεσμιών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μια δίκαιη και αξιόπιστη λύση προς όφελος των πολιτών και της έννομης τάξης.

Αναλυτικά η ανακοίνωση την οποία συνυπογράφουν η πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Χανίων Αγάπη Μικρού και ο πρόεδρος του ΤΕΕ-τμ. Δυτικής Κρήτης Βασίλης Κοντεζάκης:

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Χανίων, στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου ως εγγυητή της τήρησης της νομιμότητας και της ασφάλειας δικαίου σε συνεργασία με το ΤΕΕ – Τμήμα Δυτικής Κρήτης στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου ως Τεχνικού Συμβούλου της Πολιτείας, λαμβάνοντας υπόψη την εν εξελίξει διαδικασία ανάρτησης της κτηματογράφησης στον Νομό Χανίων, διαπιστώνουν ότι η διαδικασία αυτή, υπό τις παρούσες συνθήκες, πάσχει από ουσιώδεις πλημμέλειες, ικανές να θίξουν θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών.

Ειδικότερα, η έκταση και η φύση των διαπιστωμένων σφαλμάτων στις καταχωρίσεις, η ελλιπής ενημέρωση των διοικουμένων, η πολυπλοκότητα της διαδικασίας, σε συνδυασμό με τις ασφυκτικές προθεσμίες άσκησης διορθωτικών δικαιωμάτων, δεν διασφαλίζουν ένα αποτελεσματικό και αξιόπιστο σύστημα καταγραφής εμπραγμάτων δικαιωμάτων.

Αντιθέτως, δημιουργούν συνθήκες γενικευμένης ανασφάλειας δικαίου, ιδίως ενόψει των ιδιομορφιών του ιδιοκτησιακού (γαιοκτησιακού) καθεστώτος στην Κρήτη. Υπό τα δεδομένα αυτά, η επίμαχη διαδικασία εγείρει σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας και συμβατότητας με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Συγκεκριμένα:

Κατά το άρθρο 17 του Συντάγματος, η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, το οποίο οφείλει να διασφαλίζει όχι μόνο την τυπική αλλά και την ουσιαστική κατοχύρωσή της. Η προστασία αυτή, κατά πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, εκτείνεται και στη διαμόρφωση σαφών, ασφαλών και προβλέψιμων διαδικασιών καταγραφής και αναγνώρισης εμπραγμάτων δικαιωμάτων.

Περαιτέρω, από το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος απορρέει η αρχή του κράτους δικαίου και, ως ειδικότερη έκφανσή της, η αρχή της ασφάλειας δικαίου, η οποία επιβάλλει στη Διοίκηση την υποχρέωση θέσπισης και εφαρμογής κανόνων που είναι σαφείς, προβλέψιμοι και ικανοί να διασφαλίζουν την εμπιστοσύνη του διοικουμένου. Η διενέργεια κτηματογράφησης με εκτεταμένες ανακρίβειες και διαδικαστικές ελλείψεις και εσφαλμένη ερμηνεία της κείμενης νομοθεσίας  αντιβαίνει ευθέως στην αρχή αυτή.

Επιπλέον, το άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος κατοχυρώνει το δικαίωμα παροχής έννομης προστασίας, το οποίο περιλαμβάνει και το δικαίωμα πραγματικής και αποτελεσματικής πρόσβασης σε διαδικασίες διόρθωσης διοικητικών πράξεων. Η επιβολή ασφυκτικών προθεσμιών και η απουσία επαρκούς υποστήριξης των πολιτών καθιστούν το δικαίωμα αυτό εν τοις πράγμασι ανεπαρκές.

Σε επίπεδο υπερνομοθετικής ισχύος διατάξεων, το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ προστατεύει το δικαίωμα της περιουσίας, όπως έχει ερμηνευθεί παγίως από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, επιβάλλοντας τη διατήρηση δίκαιης ισορροπίας μεταξύ του δημοσίου συμφέροντος και της προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων. Η ύπαρξη σοβαρών σφαλμάτων και η αδυναμία ουσιαστικής διόρθωσής τους δύνανται να οδηγήσουν σε δυσανάλογη επέμβαση στο δικαίωμα της περιουσίας.

Ομοίως, κατά το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, όπως έχει ερμηνευθεί στη νομολογία του ΕΔΔΑ, η πρόσβαση σε δικαστήριο πρέπει να είναι πρακτική και αποτελεσματική και όχι θεωρητική ή απατηλή. Διαδικασίες που, λόγω χρονικών ή πρακτικών περιορισμών, καθιστούν υπέρμετρα δυσχερή την άσκηση δικαιωμάτων, δεν πληρούν την ανωτέρω προϋπόθεση.

Ενόψει των ανωτέρω, καθίσταται σαφές ότι η συνέχιση της διαδικασίας ανάρτησης της κτηματογράφησης υπό τις παρούσες συνθήκες δεν διασφαλίζει τις συνταγματικές και διεθνείς εγγυήσεις προστασίας της ιδιοκτησίας και της δικαστικής προστασίας.

Για τους λόγους αυτούς ο Δικηγορικός Σύλλογος Χανίων και το ΤΕΕ Τμήμα Δυτικής Κρήτης ζητούν από τους αρμόδιους:

• Την άμεση αναστολή της διαδικασίας ανάρτησης της κτηματογράφησης στον Νομό Χανίων, έως ότου διασφαλιστεί η πληρότητα και ακρίβεια των στοιχείων.
• Την καθολική επανεξέταση των καταχωρίσεων με εγγυήσεις διαφάνειας, ακρίβειας και δυνατότητας ουσιαστικής συμμετοχής των πολιτών.
• Την επαρκή και ουσιαστική παράταση των προθεσμιών για την άσκηση αιτήσεων διόρθωσης και ενστάσεων.
• Τη θεσμική και οργανωτική ενίσχυση των μηχανισμών ενημέρωσης και υποστήριξης των πολιτών.

Σε κάθε περίπτωση προτείνουν τη λήψη ειδικών νομοθετικών μέτρων και παρεμβάσεων, προσαρμοσμένων στις ιδιαιτερότητες του διαχρονικού ιδιοκτησιακού (γαιοκτησιακού) καθεστώτος της Κρήτης

Η ανάγκη για μια δίκαιη, ταχεία και λειτουργική λύση στο ζήτημα που έχει ανακύψει είναι επιτακτική. Η παρούσα πρόταση φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ρεαλιστικό και άμεσα εφαρμόσιμο εργαλείο προς όφελος τόσο των πολιτών, τη διασφάλιση των συναλλαγών  όσο και της έννομης τάξης.