Σε συνέντευξή της στον «Αγώνα της Κρήτης», η Ελένη Ραβάνη από την Αγωνιστική Κίνηση κατά των Πλειστηριασμών, αναλύει τις αιτίες πίσω από τον αυξημένο αριθμό εκποιήσεων ακινήτων στο νησί, εστιάζοντας στην άναρχη ανοικοδόμηση και τις επιλογές διαχείρισης της οικονομικής κρίσης.
Με τον αριθμό των πλειστηριασμών να καταγράφει ανησυχητικά υψηλά ποσοστά στην Κρήτη και ειδικότερα στα Χανιά, το ζήτημα της απώλειας περιουσιών επανέρχεται επιτακτικά στο προσκήνιο. Η κα Ελένη Ραβάνη, στέλεχος της Αγωνιστικής Κίνησης κατά των Πλειστηριασμών στα Χανιά, μιλώντας στην εφημερίδα μας, επιχείρησε να ρίξει φως στους λόγους που οδήγησαν σε αυτή την κοινωνική συνθήκη, συνδέοντας το παρόν με την περίοδο της «ευημερίας» και της πιστωτικής επέκτασης.
Η «έκρηξη» της ανοικοδόμησης και η περίπτωση του Ακρωτηρίου
Σύμφωνα με την κα Ραβάνη, η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στην περίοδο προ της οικονομικής κρίσης του 2008-2009. Τότε, η Κρήτη και ειδικά η επαρχία των Χανίων βίωσαν μια πρωτοφανή οικοδομική δραστηριότητα. «Υπήρχε μια τεράστια ανοικοδόμηση. Χτίζονταν σπίτια συνεχώς και εγκρίνονταν σωρεία στεγαστικών δανείων», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην περιοχή του Ακρωτηρίου, η οποία σήμερα φαίνεται να κρατά τα σκήπτρα στους πλειστηριασμούς. Όπως εξηγεί, το Ακρωτήρι αποτέλεσε πόλο έλξης για τη μεσαία τάξη των Χανίων, που αναζητούσε μια πιο αναβαθμισμένη ποιότητα ζωής, κοντά στη φύση αλλά και στην πόλη. Η μαζική αγορά γης και η ανέγερση κατοικιών με τραπεζικό δανεισμό δημιούργησαν μια φούσκα, η οποία έσκασε με την έλευση της κρίσης, αφήνοντας χιλιάδες δανειολήπτες εκτεθειμένους.
Η διαχείριση της κρίσης και η προστασία του κεφαλαίου
Αναλύοντας το πολιτικό και οικονομικό υπόβαθρο, η εκπρόσωπος της Αγωνιστικής Κίνησης άσκησε δριμεία κριτική στον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις διαχειρίστηκαν την κατάρρευση. «Η διαχείριση έγινε με γνώμονα τη διάσωση του κεφαλαίου και των τραπεζών, και όχι την προστασία των πολιτών», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με την ίδια, προτεραιότητα δόθηκε στο να μην καταρρεύσουν οι πυλώνες του χρηματοπιστωτικού συστήματος, αφήνοντας στο έλεος της κρίσης τους μικροεπενδυτές, τους επαγγελματίες και τους εργολάβους που βρέθηκαν με μεγάλα ανοίγματα.
Ο μύθος της «αόρατης χειρός» και το πέπλο άγνοιας
Εμβαθύνοντας περαιτέρω, η κα Ραβάνη αναφέρθηκε στη δομική λειτουργία του καπιταλισμού και στο ιδεολόγημα της «αόρατης χειρός» της αγοράς.
«Υπάρχει η ψευδαίσθηση ότι η αγορά αυτορρυθμίζεται και δημιουργεί αρμονία. Στην πραγματικότητα, όμως, οι αποφάσεις λαμβάνονται από συγκεκριμένα κέντρα», τόνισε.
Περιέγραψε την κατάσταση των δανειοληπτών ως επιχειρηματική δράση υπό ένα «πέπλο άγνοιας», όπως είχε πει ο Αμερικάνος φιλόσοφος John Rowls.
Οι πολίτες, όπως εξήγησε, έλαβαν αποφάσεις ζωής —όπως η λήψη ενός δανείου το 2003— βασιζόμενοι σε μια ψευδή αίσθηση ελέγχου και σταθερότητας, αγνοώντας τους αστάθμητους παράγοντες που θα οδηγούσαν στην οικονομική καταστροφή λίγα χρόνια αργότερα.
«Αν γνωρίζαμε ότι σε έξι χρόνια θα χάναμε τις δουλειές μας, κανείς δεν θα έπαιρνε αυτό το ρίσκο», κατέληξε, αποδομώντας την έννοια της ατομικής ευθύνης απέναντι σε συστημικές κρίσεις.
Η «Ηθική Νομιμοποίηση» της Ισχύος και το Στοίχημα του Πολιτισμού
Ξεπερνώντας την επιδερμική προσέγγιση των αριθμών, η κ. Ραβάνη εστιάζει στην «αρχιτεκτονική» της εξουσίας, εξηγώντας πώς η πολιτική και οικονομική ισχύς ενδύεται τον μανδύα της ηθικής για να νομιμοποιήσει κοινωνικά επώδυνες πρακτικές, όπως οι πλειστηριασμοί, και θέτει το ιστορικό δίλημμα για το επίπεδο του πολιτισμού μας.
Σύμφωνα με την ανάλυση της κ. Ραβάνη, η άσκηση της εξουσίας, όταν επιχειρεί να επιβληθεί στον ασθενέστερο, ακολουθεί μια πάγια τακτική: δεν αρκείται στην ωμή επίδειξη δύναμης. Αντιθέτως, η ισχύς αναζητά διαρκώς μια λογική και, κυρίως, ηθική δικαίωση.
«Όταν ένας ισχυρός θέλει να αποσπάσει κάτι από τον ανίσχυρο, οφείλει να συνοδεύσει την ενέργειά του με ένα επιχείρημα που να φαντάζει λογικό και ηθικό», σημειώνει χαρακτηριστικά. Η επιβολή δεν μπορεί να σταθεί κοινωνικά μόνο με το αξίωμα «το κάνω επειδή μπορώ». Η κοινή γνώμη απαιτεί μια αιτιολόγηση που να προσδίδει στην πράξη της εξουσίας τα χαρακτηριστικά της αναγκαιότητας ή της ηθικής αποκατάστασης.
Για να τεκμηριώσει τη θέση της, η κ. Ραβάνη χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τη διεθνή πολιτική σκηνή και συγκεκριμένα την περίπτωση της Βενεζουέλας και του Νικολάς Μαδούρο. Όπως εξηγεί, κατά την περίοδο της διακυβέρνησης Τραμπ, η πίεση προς το καθεστώς της Βενεζουέλας δεν παρουσιάστηκε ως γεωπολιτική παρέμβαση, αλλά πλαισιώθηκε από ένα συγκεκριμένο αφήγημα: ο ηγέτης της χώρας χαρακτηρίστηκε ως «έμπορος ναρκωτικών» που απειλεί την αμερικανική νεολαία και ως δικτάτορας.
Ανεξάρτητα από την ιστορική αλήθεια —στην οποία, όπως αναφέρει η κ. Ραβάνη, ο μέσος πολίτης σπάνια έχει πλήρη πρόσβαση— το κρίσιμο στοιχείο ήταν η ανάγκη των εκπροσώπων της ισχύος να προωθήσουν μια ηθική νομιμοποίηση των ενεργειών τους.
Την ίδια ακριβώς αναλογία εντοπίζει και στο εσωτερικό της χώρας, στον τρόπο που αντιμετωπίζονται κοινωνικές ομάδες όπως οι αγρότες ή οι πολίτες που βρίσκονται υπό την απειλή πλειστηριασμών. Η οικονομική πίεση συνοδεύεται από μια ρητορική που επιχειρεί να καταστήσει την εκποίηση περιουσιών ως μια λογική και ηθικά αποδεκτή διαδικασία.
Η «Εμπορευματική Ζούγκλα» και οι Τέσσερις Πυλώνες
Στον αντίποδα αυτής της λογικής, τίθεται το ζήτημα της προστασίας των θεμελιωδών ανθρώπινων αναγκών.
Η κ. Ραβάνη υποστηρίζει πως οι σύγχρονες κοινωνίες οφείλουν να λάβουν μια στρατηγική απόφαση, την εξαίρεση τεσσάρων βασικών αγαθών από την «εμπορευματική ζούγκλα» που κυριαρχεί σήμερα.
Αυτά τα αγαθά είναι:
-
Η Εργασία: Ως μέσο εξασφάλισης της τροφής και της επιβίωσης.
-
Η Περίθαλψη: Για την αποκατάσταση της υγείας.
-
Η Παιδεία: Ως το εργαλείο για την πνευματική χειραφέτηση του ανθρώπου, ώστε να μην αποτελεί αντικείμενο εκμετάλλευσης.
-
Η Στέγη: Ως το απαραίτητο καταφύγιο για το άτομο και την οικογένεια.
Η θέση που διατυπώνεται είναι πως παρόλο που ιδανικά θα έπρεπε να αμφισβητηθεί συνολικά το μοντέλο της εμπορευματοποίησης, τα συγκεκριμένα τέσσερα αγαθά αποτελούν τον πυρήνα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και δεν πρέπει να είναι διαπραγματεύσιμα.
Η ιστορική ευθύνη και ο κίνδυνος οπισθοδρόμησης
Η εκπρόσωπος της Αγωνιστικής Κίνησης προχωρά σε έναν ιστορικό παραλληλισμό, θέτοντας το ερώτημα της προόδου του πολιτισμού.
Υπογραμμίζει πως εάν μετά από 5.000 χρόνια οργανωμένης ιστορίας, οι κοινωνίες δεν έχουν κατοχυρώσει αυτές τις ανάγκες ως «απαράβατες αρχές», τότε η διαφορά από την εποχή των σπηλαίων είναι επιφανειακή.
«Αν δεν έχουμε καταλάβει ότι αυτές είναι ανάγκες ανθρώπινες και απαράβατες, τότε ζούμε όπως οι πρόγονοί μας πριν από 10.000 χρόνια, απλώς με άλλο περιτύλιγμα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η σύγκριση με το παρελθόν, όπου ο άνθρωπος αγωνιούσε καθημερινά για την τροφή, κατέφευγε σε πρακτικές μαγείας για την ίασή του και στερούνταν γραφής, αναδεικνύει το κενό της σύγχρονης εποχής: η τεχνολογική πρόοδος, αν δεν μεταφράζεται σε ποιότητα ζωής και ασφάλεια, αποτελεί «μια τρύπα στο νερό».
Στη δίνη των πλειστηριασμών η μικρή ιδιοκτησία
Όσον αφορά την πραγματικότητα όπως αποτυπώνεται σε αριθμούς, στα Χανιά καταγράφεται μια σαφή τάση συγκέντρωσης ακινήτων.
Συγκεκριμένα, το 2025 καταγράφηκαν 373 περιπτώσεις πλειστηριασμών στην περιοχή, αριθμός που αφορά τόσο κατοικίες όσο και αγροτεμάχια.
Ωστόσο, όπως διευκρινίζεται, πίσω από τον τεχνικό όρο «αγροτεμάχιο με κτίσμα» που συχνά εμφανίζεται στις πλατφόρμες, κρύβονται ουσιαστικά μονοκατοικίες και σπίτια της λεγόμενης «μικρής ιδιοκτησίας», την οποία ιστορικά επιδίωκε να αποκτήσει το ελληνικό νοικοκυριό.
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν οδηγεί πάντα σε άμεση εκποίηση. Αρκετοί διαγωνισμοί κηρύσσονται άγονοι ελλείψει πλειοδοτών, για να επαναπροκηρυχθούν αργότερα, διαιωνίζοντας την αβεβαιότητα για τους οφειλέτες.
Η πρόβλεψη για το 2026
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα δεδομένα για το 2026. Ήδη, για το διάστημα από την 1η Ιανουαρίου έως την 31η Ιουλίου του 2026, έχουν αναρτηθεί 880 πλειστηριασμοί για την Κρήτη, εκ των οποίων οι 155 αφορούν τα Χανιά. Η τάση χαρακτηρίζεται σαφώς αυξητική, καθώς νέες υποθέσεις προστίθενται διαρκώς στην πλατφόρμα.
Η κ. Ραβάνη επεσήμανε τη διαχρονική εξέλιξη του νομικού πλαισίου, ασκώντας κριτική τόσο στην περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ —όπου οι πλειστηριασμοί μετατράπηκαν σε ηλεκτρονικούς για να παρακαμφθούν οι φυσικές αντιδράσεις στα ειρηνοδικεία— όσο και στη σημερινή κατάσταση.
Σημείο-κλειδί αποτελεί η κατάργηση της αναστολής εκτέλεσης λόγω εκκρεμοδικίας, γεγονός που επιτρέπει στον πλειστηριασμό να προχωρά ακόμη και αν εκκρεμούν νομικές ενέργειες ή αγωγές από την πλευρά του οφειλέτη.
Στόχος, όπως τονίζεται, είναι η ταχύτατη εκκαθάριση των χαρτοφυλακίων.
Ο μύθος του «μπαταχτσή» και η παγίδα του ιδιωτικού χρέους
Η συζήτηση επεκτάθηκε στη γενεσιουργό αιτία του προβλήματος: το ιδιωτικό χρέος. Το πρόβλημα δεν αγγίζει μόνο τα στεγαστικά δάνεια, αλλά πνίγει και τον εμπορικό κόσμο.
Η κ. Ραβάνη περιέγραψε τον μηχανισμό με τον οποίο υγιείς επαγγελματίες οδηγούνται σε αδιέξοδο, φέρνοντας ως παράδειγμα την υποχρέωση προκαταβολής φόρου.
Σε περιπτώσεις καθυστέρησης είσπραξης εσόδων, η αδυναμία πληρωμής της προκαταβολής φόρου γεννά ληξιπρόθεσμες οφειλές και πρόστιμα, εγκλωβίζοντας τον επαγγελματία σε έναν φαύλο κύκλο χρεών, χωρίς δική του υπαιτιότητα.
«Δεν είναι θέμα ηθικής ποιότητας, ούτε είμαστε όλοι “μπαταχτσήδες”», υπογράμμισε, τονίζοντας πως όταν το ιδιωτικό χρέος εξισώνεται σε μέγεθος με το δημόσιο χρέος της χώρας, το ζήτημα είναι αμιγώς πολιτικό και όχι ατομικό.
Συμμαχίες και ασύμμετρη ισχύς
Απέναντι στο «οργανωμένο οπλοστάσιο» των Funds, τα οποία διαθέτουν νομικές υπηρεσίες και ένα ευνοϊκό νομοθετικό πλαίσιο, ο μεμονωμένος πολίτης είναι ουσιαστικά απροστάτευτος. Η απάντηση της Αγωνιστικής Κίνησης εστιάζει στη συλλογική δράση και τη δικτύωση.
Ήδη, έχουν αναπτυχθεί δίαυλοι επικοινωνίας και κοινές δράσεις με άλλους φορείς, όπως τα μπλόκα των αγροτών στα Μεγάλα Χωράφια, σωματεία εργαζομένων και την Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων.
Παράλληλα, υπάρχει συνεργασία με την Ενωτική Πρωτοβουλία της Αθήνας για παρέμβαση κατευθείαν στα Funds, με στόχο την επίτευξη βιώσιμων λύσεων και την κάμψη της αδιαλλαξίας των διαχειριστών δανείων.
Χρηστικές πληροφορίες και κάλεσμα
Η Αγωνιστική Κίνηση κατά των Πλειστηριασμών απευθύνει κάλεσμα στους πολίτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο εκποίησης της περιουσίας τους, να μην αντιμετωπίσουν το πρόβλημα μόνοι τους.
-
Εβδομαδιαία Συνάντηση: Κάθε Δευτέρα στις 20:00, στο Στέκι Μεταναστών στα Χανιά. Εκεί εξετάζεται η κάθε υπόθεση ξεχωριστά και σχεδιάζεται η στρατηγική άμυνας.
-
Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 698 752 5001.
-
Διαδίκτυο: Μέσω της σελίδας στο Facebook «Αγωνιστική Κίνηση κατά των Πλειστηριασμών».
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
