Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και η διαχείριση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς στα Χανιά βρίσκονται στο επίκεντρο μιας έντονης αντιπαράθεσης, μετά την επίσημη καταγγελία απογόνων του σπουδαίου πολιτικού ηγέτη Μανούσου Ρ. Κούνδουρου και σφακιανών ενώσεων.
Με ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας, η οποία εστάλη στις 3 Ιουνίου 2026 προς τον Δήμαρχο Χανίων και τον αρμόδιο Αντιδήμαρχο Πολιτισμού, οι καταγγέλλοντες εκφράζουν τη βαθιά τους απογοήτευση και αντίδραση για την αιφνίδια μετατροπή του εγκεκριμένου «χώρου μνήμης» εντός της ιστορικής Βίλας Κούνδουρου σε γραμματειακό χώρο του δήμου.
Η απομάκρυνση των εκθεμάτων και η παράλληλη κτηριακή φθορά των εξωτερικών όψεων του εμβληματικού τοπόσημου συνθέτουν ένα σκηνικό θεσμικής απαξίωσης, προκαλώντας την άμεση παρέμβαση φορέων και την κοινοποίηση του ζητήματος στην κεντρική πολιτική σκηνή.
Στο κείμενο της παρέμβασής τους, οι εκπρόσωποι και οι απόγονοι αναφέρουν χαρακτηριστικά:
«Σας καλούμε με την παρούσα να επανορθώσετε, το συντομότερο, την απρέπεια και να δείξετε, έμπρακτα, τον στοιχειώδη σεβασμό στην Ιστορία του τόπου που έχετε εκλεγεί για να υπηρετείτε, από δημόσιες θέσεις ευθύνης. Να επαναφέρετε τον «χώρο μνήμης» στην αρχική του κατάσταση, με όλα τα αντικείμενα που είχαν τοποθετηθεί σε αυτόν.»
Η επιστολή υπογράφεται από την εγγονή του ηγέτη, Δέσποινα Αναστασίου, τον Ανδρέα Κούνδουρο (Προϊστάμενο του Τμήματος Ευρωπαϊκών Μελετών της Βουλής των Ελλήνων και πρώην Πρόεδρο της Ένωσης των Απανταχού Σφακιανών), τον νυν Πρόεδρο της Ένωσης των Απανταχού Σφακιανών, Μανούσο Μανούσακα, και τον Πρόεδρο της Ένωσης Σφακιανών Π.Ε. Χανίων, Ευτύχη Κοπασάκη.
Το έγγραφο, πέρα από την ηγεσία του Δήμου Χανίων, κοινοποιήθηκε επίσης στην Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στην Υφυπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου και Βουλευτή Χανίων Σέβη Βολουδάκη, στον Βουλευτή Χανίων Παύλο Πολάκη, καθώς και στον Δήμαρχο Σφακίων Γάννη Ζερβό, προσδίδοντας θεσμικό βάρος στο αίτημα.
Αναλυτικά όσα αναφέρονται:
Βίλα Κούνδουρου: η Ιστορία στα αζήτητα…
“ρέκβιεμ” – αφιέρωση:
“Προς τον Δήμαρχο Χανίων και τον Αντιδήμαρχο, υπεύθυνο «για όλα τα θέματα αρμοδιότητας των Τμημάτων Πολιτισμού και Φιλαρμονικής και Μουσικής Παιδείας» της Διεύθυνσης Πολιτισμού και Αθλητισμού του Δήμου Χανίων
Κοινοποίηση:
Υπουργό Πολιτισμού, κα Λίνα Μενδώνη
Υφυπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου-Βουλευτή Χανίων, κα Σέβη Βολουδάκη
Βουλευτή Χανίων, κο Παύλο Πολάκη
Δήμαρχο Σφακίων, κο Γιάννη Ζερβό
Αθήνα-Χανιά, 3-6-2026
Κύριοι,
Όπως γνωρίζετε, το σπίτι του Σφακιανού ηγέτη της «τυχερής» Μεταπολιτευτικής Επανάστασης του 1895, και μετέπειτα Συμβούλου/Υπουργού της Κρητικής Πολιτείας και Βουλευτή, τοπόσημο των Χανίων, έχει δωρηθεί (1981), από τον γιό του Νέαρχο, στο Δημόσιο, μαζί με την αποθήκη του (σήμερα θέατρο Βλησίδης), και παραχωρηθεί κατά χρήση στον Δήμο Χανίων (ΥΠΠΟΑ/ΓΔΟΥ/ΔΠΥΑΤΠ/ΤΑΑΑΑ/Φ.04Α-109/318408/38731/4043/2291/29-9-2016), υπό συγκεκριμένους όρους.
Ο τελευταίος εκπληρώθηκε, πριν από τρία χρόνια, μετά από επίμονες προσπάθειες των απογόνων του, Δέσποινας Αναστασίου και Ανδρέα Κούνδουρου, με την κατασκευή και τοποθέτηση ανδριάντα του, στο προαύλιο της κατοικίας του.
Απόγονοι και οι Ενώσεις των Aπανταχού Σφακιανών και των Σφακιανών Π.Ε Χανίων χαιρέτισαν την εκπλήρωση του ως άνω όρου, αλλά και τη δημιουργία, μέσα στο κτίριο, και σε τμήμα του γραφείου του Κούνδουρου, χώρου ιστορικής μνήμης, με διαρκή και επισκέψιμη έκθεση φωτογραφιών και αντικειμένων που η οικογένειά του παραχώρησε, για τον σκοπό αυτό. Μάλιστα, η Ένωση Σφακιανών Χανίων αγόρασε και δώρισε στον Δήμο συλλεκτικό υλικό αξίας πεντακοσίων (500) ευρώ, το οποίο, επίσης, είχε τοποθετηθεί σε προθήκες και εκτεθεί.
Εν τούτοις, δύο μόλις χρόνια μετά, τον Αύγουστο του 2025, ο συγκεκριμένος χώρος εμφάνιζε ήδη σημάδια απαξίωσης, εγκατάλειψης και μετατροπής σε αποθήκη, οι δε εξωτερικές όψεις και τα παραθυρόφυλλα του κτιρίου, που η δημοτική αρχή οφείλει, σύμφωνα με τους όρους της παραχώρησης, να συντηρεί, εικόνα επικίνδυνης κατάρρευσης.
Σχετική διαμαρτυρία δεν είχε κανένα αποτέλεσμα.
Πριν από λίγες μέρες, ο Ανδρέας Κούνδουρος επισκέφθηκε τυχαία το κτίριο, ανοιχτό και φωτισμένο, και διαπίστωσε με έκπληξη, θλίψη και οργή, ότι ο «χώρος μνήμης» έχει μετατραπεί σε χώρο γραμματείας, με γραφεία, ράφια και φακέλους, τα δε αντικείμενα έχουν όλα αφαιρεθεί!
Πρόκειται για ευθεία και βαριά προσβολή στα πρόσωπα των απογόνων του Κούνδουρου, αλλά και της Ιστορικής Μνήμης των Σφακιών και της Κρήτης.
Σας καλούμε με την παρούσα να επανορθώσετε, το συντομότερο, την απρέπεια και να δείξετε, έμπρακτα, τον στοιχειώδη σεβασμό στην Ιστορία του τόπου που έχετε εκλεγεί για να υπηρετείτε, από δημόσιες θέσεις ευθύνης.
Να επαναφέρετε τον «χώρο μνήμης» στην αρχική του κατάσταση, με όλα τα αντικείμενα που είχαν τοποθετηθεί σε αυτόν.
Να αποκαταστήσετε τις όψεις και τα παραθυρόφυλλα του κτιρίου που καταρρέουν με αγανάκτηση και επιφύλαξη κάθε δικαιώματος
Δέσποινα Αναστασίου, εγγονή Μανούσου Ρ. Κούνδουρου
Ανδρέας Κούνδουρος, δικηγόρος, Προϊστ. Τμ. Ευρωπαϊκών Μελετών ΒτΕ, μικρανηψιός Μ. Ρ. Κούνδουρου, πρώην Πρόεδρος της Ένωσης των Aπανταχού Σφακιανών.
Για την Ένωση των Aπανταχού Σφακιανών, ο Πρόεδρος, Μανούσος Μανούσακας
Για την Ένωση Σφακιανών Π.Ε. Χανίων, ο Πρόεδρος, Ευτύχης Κοπασάκης”.
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
