Την Τρίτη 23 Ιουνίου 2026 το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων φιλοξενεί δύο σημαντικές πολιτιστικές εκδηλώσεις με επίκεντρο την τοπική ιστορία και τη μνήμη, στο πλαίσιο του αφιερώματος «Κόσμοι σε σύγκρουση».

Στις 19:00 στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης, παρουσιάζεται το βιβλίο «Λαλώ σου τα» του Ματθαίου Φραντζεσκάκη, μια συλλογή ιστορικών μαρτυριών για την προσφυγιά της Αμμοχώστου. Το έργο αποτελεί καταγραφή προφορικών μαρτυριών που φωτίζουν την ανθρώπινη διάσταση μιας από τις πιο τραυματικές σελίδες της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.

Στη συζήτηση συμμετέχουν ο ίδιος ο ερευνητής και συνεντευξιαστής Ματθαίος Φραντζεσκάκης, η Χαρά Ανδρεάδου, ιστορικός και σύμβουλος εκπαίδευσης, επιστημονική συν-υπεύθυνη του προγράμματος προφορικής και τοπικής ιστορίας του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, ο Γιάννης Μαργιούλας, φιλόλογος και εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και ο Φίλιππος Χαραλάμπους, φιλόλογος και επιμελητής της έκδοσης. Τον χαιρετισμό της εκδήλωσης θα απευθύνει ο Γιάννης Χατζηιωάννου, πρόεδρος του Συλλόγου Κυπρίων Χανίων. Η εκδήλωση πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση με τις Εκδόσεις Πυξίδα Της Πόλης.

Ακολουθεί στις 20:00 στο Μεγάλο Αρσενάλι η παρουσίαση της ετήσιας έκδοσης του περιοδικού «Εν Χανίοις» του Δήμου Χανίων. Η φετινή έκδοση περιλαμβάνει τις εισηγήσεις του συμποσίου «Μίκης Θεοδωράκης: παρόν και μέλλον», που πραγματοποιήθηκε στα Χανιά τον Δεκέμβριο του 2025.

Στη συζήτηση για το περιοδικό συμμετέχουν ο Γιάννης Γιαννακάκης, αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Χανίων, ο Ματθαίος Φραντζεσκάκης ως πρόεδρος του Παγκρήτιου Συλλόγου Φίλων Μίκη Θεοδωράκη, διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων και εκδότης, καθώς και η Βαρβάρα Περράκη, φιλόλογος. Η εκδήλωση συνδιοργανώνεται από τον Δήμο Χανίων και τον Παγκρήτιο Σύλλογο Φίλων Μίκη Θεοδωράκη.

Το 5ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων διεξάγεται από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου 2026, με κεντρικό θέμα «Κόσμοι σε σύγκρουση». Η διοργάνωση του Δήμου Χανίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης έχει καταξιωθεί ως ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα για το βιβλίο στη χώρα, τοποθετώντας δυναμικά τα Χανιά στον ελληνικό και διεθνή πολιτιστικό χάρτη.

Η παρουσίαση του βιβλίου για την προσφυγιά της Αμμοχώστου συνδέεται άμεσα με το φετινό θέμα του φεστιβάλ, αναδεικνύοντας τις πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη ιστορία της ευρύτερης περιοχής. Η προφορική ιστορία, ως μέθοδος καταγραφής, αποτελεί κεντρικό εργαλείο τόσο για το έργο του Φραντζεσκάκη όσο και για το πρόγραμμα προφορικής ιστορίας που αναπτύσσει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων σε συνεργασία με εκπαιδευτικούς και ερευνητές.

Η συνύπαρξη των δύο εκδηλώσεων στην ίδια ημέρα αναδεικνύει τη διασύνδεση της τοπικής με τη διεθνή μνήμη, καθώς και τη σημασία της τεκμηρίωσης της ιστορίας μέσα από πολλαπλές πηγές και μεθοδολογίες. Η παρουσία του Συλλόγου Κυπρίων Χανίων στην πρώτη εκδήλωση επιβεβαιώνει τους δεσμούς της κυπριακής κοινότητας με την πόλη, ενώ η δεύτερη εκδήλωση τιμά τη μνήμη του Μίκη Θεοδωράκη, του οποίου η πολιτική και καλλιτεχνική διαδρομή συνδέθηκε άρρηκτα με τις ιδέες της ειρήνης και της κοινωνικής δικαιοσύνης.