Με φόντο τις πρόσφατες διαμαρτυρίες και τη συγκέντρωση έξω από το Δημαρχείο Χανίων, η δημοτική αρχή της Γαύδου επανέρχεται στο φλέγον ζήτημα των κατεδαφίσεων στις περιοχές Λαυρακάς και Αη Γιάννης.

Σε μια αναλυτική παρέμβαση μέσω των επίσημων διαύλων επικοινωνίας της, η διοίκηση του ακριτικού νησιού επικαλείται επίσημα έγγραφα της Αρχαιολογίας, υποστηρίζοντας ότι οι μόνιμες κατασκευές —γνωστές ως «καβάτζες»— που έχουν ανεγερθεί στις προστατευόμενες ζώνες, χρησιμοποιούν ως δομικά υλικά πέτρες από τον ίδιο τον αρχαιολογικό χώρο. Η εξέλιξη αυτή προσδίδει μια νέα διάσταση στη σύγκρουση μεταξύ της δημοτικής αρχής και όσων υπεραμύνονται ενός εναλλακτικού τρόπου διαβίωσης στην περιοχή, θέτοντας το ζήτημα της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς ως κυρίαρχο επιχείρημα.

Τα ευρήματα της Εφορείας Αρχαιοτήτων και η χρήση αρχαίων λίθων

Η επιχειρηματολογία του Δήμου Γαύδου εδράζεται σε στοιχεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων, τα οποία χρονολογούνται ήδη από το 2016. Σύμφωνα με τα έγγραφα που έχουν διαβιβαστεί και στις εισαγγελικές αρχές, στην παράκτια ζώνη Αη Γιάννη – Λαυρακά έχουν εντοπιστεί μόνιμες αυθαίρετες κατασκευές εντός της Ζώνης Α, η οποία τελεί υπό καθεστώς απόλυτης προστασίας. Η συγκεκριμένη περιοχή χαρακτηρίζεται από την παρουσία λειψάνων αρχαίων κτηρίων, λαξευτών κατασκευών, τάφων της ρωμαϊκής εποχής, καθώς και τμήματος ρωμαϊκού υδραγωγείου.

Το πλέον κρίσιμο στοιχείο που παρατίθεται από τον Δήμο είναι η ρητή καταγραφή της Εφορείας ότι για τη δημιουργία των εν λόγω καταλυμάτων έχουν χρησιμοποιηθεί αρχαία δομικά υλικά που αφαιρέθηκαν από τον χώρο. Η αρμόδια υπηρεσία, επισημαίνοντας την απαγόρευση κάθε αλλοίωσης του εδάφους ή μορφής δόμησης, έχει ζητήσει την άμεση απομάκρυνση των κατασκευών αυτών, θεωρώντας ότι προσβάλλουν και υποβαθμίζουν το αρχαιολογικό τοπίο.

Θεσμική υποχρέωση έναντι «εναλλακτικού τρόπου ζωής»

Στην ανακοίνωσή της, η δημοτική αρχή επιχειρεί να αποσαφηνίσει τη θέση της απέναντι στις επικρίσεις περί «καταστολής», αντικρούοντας την παρουσίαση της κατάστασης ως έκφραση «ελευθερίας». Όπως υποστηρίζεται, η προστασία της Γαύδου ξεκινά από τον σεβασμό στο περιβάλλον και την ιστορία της, η οποία «δεν μπορεί να χτίζεται με πέτρες από αρχαιολογικούς χώρους».

Ο Δήμος ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται για μια απλή παρέμβαση κατά των «καλυβών», αλλά για μια θεσμική υποχρέωση του κράτους που υλοποιείται μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών. Η διοίκηση του νησιού τονίζει ότι η διατήρηση ενός προστατευόμενου χώρου δεν αποτελεί επιλογή αλλά νομική και ηθική ευθύνη, η οποία συχνά έρχεται σε σύγκρουση με πρακτικές που αλλοιώνουν τη φυσική και ιστορική συνέχεια του τόπου.

Η πολιτική αντιπαράθεση και η «σιωπηλή πλειοψηφία»

Η παρέμβαση του Δήμου λαμβάνει και σαφή πολιτικό χαρακτήρα, καθώς στρέφεται κατά των στελεχών της τοπικής αντιπολίτευσης. Η δημοτική αρχή κατηγορεί την άλλη πλευρά για «εύκολο λαϊκισμό» και «ανούσια πυροτεχνήματα» στα τοπικά μέσα ενημέρωσης, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική ευθύνη απέναντι στον τόπο ασκείται με παρουσία και έργα, και όχι με ρητορική.

«Η σιωπηλή πλειοψηφία γνωρίζει ποιος προστατεύει πραγματικά τον τόπο και ποιος απλώς μιλά γι’ αυτόν», αναφέρεται χαρακτηριστικά, σε μια προσπάθεια της διοίκησης να συσπειρώσει την τοπική κοινωνία γύρω από τις αποφάσεις της.

Πιο αναλυτικά, η ανακοίνωση του Δήμου Γαύδου αναφέρει:

“Όταν μιλά η Εφορεία Αρχαιοτήτων για χρήση υλικών από αρχαιολογικό χώρο, τα υπόλοιπα απλώς δεν στέκουν.

Τις τελευταίες ημέρες επιχειρείται να παρουσιαστεί μια παράνομη κατάσταση ως «ελευθερία» και μια θεσμική υποχρέωση του κράτους ως «καταστολή».

Η πραγματικότητα, όμως, είναι καταγεγραμμένη επίσημα εδώ και χρόνια.

Σύμφωνα με έγγραφο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων, ήδη από το 2016 (υπάρχουν έγγραφα που απευθύνονται στον Εισαγγελέα), στην περιοχή Αη Γιάννη – Λαυρακά έχουν καταγραφεί μόνιμες αυθαίρετες κατασκευές εντός της Ζώνης Α απόλυτης προστασίας αρχαιολογικού χώρου.

Στην περιοχή αυτή εντοπίζονται:

• λείψανα αρχαίων κτηρίων
• λαξευτές κατασκευές
• τάφοι εποχής ρωμαϊκών χρόνων
• τμήμα υδραγωγείου ρωμαϊκών χρόνων

Και το πιο κρίσιμο:

• Καταγράφεται ρητά ότι στις κατασκευές αυτές (καβάτζες) έχουν χρησιμοποιηθεί πέτρες από αρχαία δομικά υλικά, δηλαδή υλικά που προέρχονται από τον ίδιο τον αρχαιολογικό χώρο.

Για τον λόγο αυτό, η αρμόδια υπηρεσία ζητά την άμεση απομάκρυνσή τους, καθώς απαγορεύεται κάθε αλλοίωση του εδάφους και κάθε μορφή δόμησης στην περιοχή.

Ας συνοψίσουμε:

Δεν πρόκειται για «καλύβες» ή «εναλλακτικό τρόπο ζωής». Πρόκειται για μια κατάσταση που προσβάλλει και υποβαθμίζει έναν προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο.

Η προστασία της περιοχής αποτελεί θεσμική υποχρέωση του κράτους, που υλοποιείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Ο Δήμος ενεργεί σύμφωνα με τις αρμοδιότητές του. Όσοι μιλούν για «προστασία της Γαύδου», οφείλουν πρώτα να σεβαστούν την ιστορία του. Και η ιστορία αυτή δεν μπορεί να χτίζεται με πέτρες από αρχαιολογικούς χώρους!

Τέλος, ο λαϊκισμός είναι εύκολος κύριοι συνάδελφοι της αντιπολίτευσης. Η ευθύνη απέναντι σε έναν προστατευόμενο τόπο είναι το δύσκολο. Η ευθύνη ασκείται με παρουσία και όχι με ανούσια πυροτεχνήματα στα τοπικά ΜΜΕ.

Η σιωπηλή πλειοψηφία γνωρίζει ποιος προστατεύει πραγματικά τον τόπο και ποιος απλώς μιλά γι’ αυτόν.

Η προστασία της Γαύδου ξεκινά από τον σεβασμό στο περιβάλλον και στην πολιτιστική μας κληρονομιά”.