Η ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων με αποκλειστικό αντικείμενο την πορεία και τις προκλήσεις του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ανέδειξε τις πολυσύνθετες παραμέτρους της κρίσης που διέρχεται το δημόσιο σύστημα υγείας στην περιφέρεια.
Στο πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου για τις δομές του κοινωνικού κράτους, ο Βασίλης Κωνστανταράκης, Διευθυντής Αιμοδοσίας του νοσοκομείου και δημοτικός σύμβουλος της παράταξης «Όμορφα είναι τα Χανιά», κατέγραψε τις συστημικές αδυναμίες που αποθαρρύνουν το νέο επιστημονικό δυναμικό.
Εστιάζοντας τόσο στο οικονομικό σκέλος όσο και στην απουσία ενός ευρύτερου οράματος για το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ), η παρέμβαση ανέδειξε τον φαύλο κύκλο της υποστελέχωσης, ο οποίος επιτείνεται από τις τοπικές ιδιαιτερότητες της ακρίβειας και της στεγαστικής δυσχέρειας στην πόλη των Χανίων.
Το οικονομικό αποτύπωμα του «brain drain» και η απουσία οράματος
Η φυγή των Ελλήνων επιστημόνων στο εξωτερικό δεν περιορίζεται στις προφανείς επιστημονικές και πνευματικές της συνέπειες, αλλά συνεπάγεται μια βαθιά οικονομική απώλεια για την κοινωνική και οικογενειακή δομή της χώρας. Όπως επεσήμανε ο κ. Κωνστανταράκης, οι πόροι που επενδύονται διαχρονικά από τις ελληνικές οικογένειες για ενοίκια, φροντιστήρια και σπουδές εκχωρούνται εντέλει σε ξένα υγειονομικά συστήματα τη στιγμή που οι νέοι γιατροί ολοκληρώνουν την εκπαίδευσή τους.
Αναφερόμενος στα αίτια της αδυναμίας ανάσχεσης του φαινομένου, ο Διευθυντής Αιμοδοσίας έθεσε το ζήτημα της πολιτικής βούλησης και της υφιστάμενης στρατηγικής:
«Όλοι συμφωνήσαμε σε μεγάλο βαθμό ότι το θέμα είναι οικονομικό, σε ποσοστό 80%, 90% ή και 100%. Άρα, γιατί δεν λύνεται; Υπάρχουν δύο πράγματα που πρέπει να σκεφτούμε: Υπάρχει η διάθεση και η επιθυμία; Αυτό είναι το ένα ερώτημα. Και το δεύτερο είναι αν υπάρχει η δυνατότητα.»
Σύμφωνα με την ανάλυση του δημοτικού σύμβουλου, η οικονομική διάσταση δεν αποτελεί τη μοναδική τροχοπέδη.
Ανατρέχοντας σε παλαιότερες περιόδους, με αφορμή προηγούμενη αναφορά του κ. Βουλγαρίδη, υποστήριξε ότι ακόμη και υπό εξαιρετικά δυσμενείς δημοσιονομικές συνθήκες υπήρχαν αποτελέσματα, διότι το σύστημα διέθετε στελέχη που μετέδιδαν μια σαφή προοπτική και έμπρακτο ενδιαφέρον για το ΕΣΥ.
Σήμερα, η έλλειψη αυτής της προοπτικής λειτουργεί αποτρεπτικά για τους νέους επιστήμονες, οι οποίοι απορρίπτουν την ένταξή τους στο σύστημα, συνεκτιμώντας τη γενικότερη υποβάθμιση των συνθηκών.
Η αγωνία της τοπικής κοινωνίας και οι καθημερινές πιέσεις στις εφημερίες
Οι επιπτώσεις της υποστελέχωσης αντανακλώνται άμεσα στην κοινή γνώμη των Χανίων, δημιουργώντας ένα σταθερό αίσθημα ανησυχίας στους πολίτες για το μέλλον της περίθαλψης στην περιοχή. Στο πλαίσιο της καθημερινής κλινικής πράξης, το ενδιαφέρον και η αγωνία των Χανιωτών για το παρόν και το αύριο του νοσηλευτικού ιδρύματος παραμένουν σταθερά υψηλά.
Ο κ. Κωνστανταράκης περιέγραψε την κατάσταση που διαμορφώνεται εντός του νοσοκομείου:
«Το ΕΣΥ έχει πάψει να είναι ελκυστικό για το ιατρικό, το νοσηλευτικό αλλά και το υπόλοιπο προσωπικό. Άμεση επίπτωση αυτού είναι η σοβαρή υποστελέχωση στις περισσότερες κλινικές, με κύρια αιτία την οικονομική, καθώς οι μισθοί είναι ιδιαίτερα χαμηλοί. Λόγω του μειωμένου προσωπικού, η κατάσταση στην καθημερινή κλινική πράξη, στα επείγοντα και στις εφημερίες είναι εξαιρετικά δύσκολη.»
Αυτό το περιβάλλον ορίζει έναν φαύλο κύκλο λειτουργικών προβλημάτων, η επίλυση του οποίου, όπως τονίστηκε, προϋποθέτει μια κεντρική πολιτική προσέγγιση που θα τοποθετήσει τη δημόσια υγεία στην κορυφή των κοινωνικών προτεραιότητων της χώρας.
Αναλυτικά όσα είπε:
«Έχουν ειπωθεί όλα και με διάφορες εκδοχές. Θα είμαι πολύ σύντομος. Λοιπόν, θα πω πρώτα απ’ όλα ότι η φυγή των επιστημόνων —και μια που μιλάμε για το ΕΣΥ, των γιατρών ειδικότερα— δεν αποτελεί μόνο μια πνευματική ή επιστημονική απώλεια· είναι και μια τεράστια οικονομική απώλεια.
Σκεφτείτε πόσα χρήματα έχουν επενδυθεί από κάθε οικογένεια για να σπουδάσουν τα παιδιά τους, να πληρώνουν ενοίκια, να πληρώνουν φροντιστήρια και να καλύπτουν τόσες άλλες ανάγκες. Και τελικά, μόλις τελειώνουμε γιατροί, σαν ένα ώριμο και όμορφο φρούτο, φεύγουμε για το εξωτερικό.
Η Έλλειψη Προοπτικής στο Σύστημα Υγείας
Όλοι συμφωνήσαμε σε μεγάλο βαθμό ότι το θέμα είναι οικονομικό, σε ποσοστό 80%, 90% ή και 100%. Άρα, γιατί δεν λύνεται; Υπάρχουν δύο πράγματα που πρέπει να σκεφτούμε: Υπάρχει η διάθεση και η επιθυμία; Αυτό είναι το ένα ερώτημα. Και το δεύτερο είναι αν υπάρχει η δυνατότητα.
Εδώ τώρα ας αναλογιστεί ο καθένας. Διότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι δεν δίνονται χρήματα. Είναι και αυτό που ανέφερε ο κύριος Βουλγαρίδης πριν: ότι ακόμη και στα πολύ δύσκολα χρόνια, κάτι γινόταν επειδή υπήρχε μια προοπτική. ίσως υπήρχαν τότε κάποιοι άνθρωποι που έδειχναν ότι πραγματικά ενδιαφέρονται για το ΕΣΥ. Ακόμη και σε δύσκολες οικονομικά εποχές, αυτό το ενδιαφέρον μεταφέρεται και στους υπόλοιπους.
Αν ένας νέος επιστήμονας βλέπει μια θετική προοπτική σήμερα στο ΕΣΥ, τότε ίσως και να επέλεγε να έρθει, παρά τα οικονομικά χάλια. Σήμερα, όμως, ούτε τα οικονομικά δεδομένα είναι καλά, αλλά ούτε και προοπτική υπάρχει.
Η Αγωνία των Χανιωτών και ο Φαύλος Κύκλος της Υποστελέχωσης
Στην καθημερινή μου επαφή με τους πολίτες στον χώρο εργασίας μου, η πιο συχνή και επαναλαμβανόμενη ερώτηση που δέχομαι πραγματικά κάθε μέρα είναι: “Γιατρέ, τι γίνεται με το νοσοκομείο μας;”. Η συντριπτική πλειοψηφία των Χανιωτών νοιάζεται, πονάει και αγωνιά για το τώρα αλλά και για το αύριο του νοσοκομείου.
Ποιο είναι λοιπόν το κεντρικό πρόβλημα; Το ΕΣΥ έχει πάψει να είναι ελκυστικό για το ιατρικό, το νοσηλευτικό αλλά και το υπόλοιπο προσωπικό. Άμεση επίπτωση αυτού είναι η σοβαρή υποστελέχωση στις περισσότερες κλινικές, με κύρια αιτία την οικονομική, καθώς οι μισθοί είναι ιδιαίτερα χαμηλοί. Λόγω του μειωμένου προσωπικού, η κατάσταση στην καθημερινή κλινική πράξη, στα επείγοντα και στις εφημερίες είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο, ο οποίος μπορεί να λυθεί μόνο με μια κεντρική πολιτική προσέγγιση που θα θέσει το ΕΣΥ στην κορυφή της ιεράρχησης των κοινωνικών ζητημάτων.
Η Νόθευση του Δημόσιου Χαρακτήρα και η Τοπική Πραγματικότητα
Η νόθευση του καθεστώτος της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης των γιατρών δεν οδηγεί, κατά την ταπεινή μου γνώμη, στη σωστή κατεύθυνση. Η ευθύνη για την προσδοκώμενη αύξηση των μηνιαίων αποδοχών των γιατρών μεταβιβάζεται πλέον από το κράτος στην προσωπική επιλογή του κάθε γιατρού.
Αυτό τον οδηγεί στο να προσφέρει στον ασθενή μια πιο άμεση αντιμετώπιση του προβλήματός του μέσω του ιδιωτικού τομέα. Εν τέλει, οδηγούμαστε αφενώς στην επιπλέον οικονομική επιβάρυνση του πολίτη και αφετέρου στην περαιτέρω αποδυνάμωση του δημόσιου νοσοκομείου.
Η επιλογή για την άσκηση του ιατρικού και νοσηλευτικού επαγγέλματος στο Γενικό Νοσοκομείο Χανίων γίνεται ακόμη πιο δύσκολη εξαιτίας της ακρίβειας που επικρατεί στην πόλη μας και των μεγάλων δυσκολιών στην ανεύρεση στέγης.
Ως Δήμος Χανίων, οφείλουμε να εξαντλήσουμε κάθε οικονομικό και κοινωνικό περιθώριο για την ενίσχυση και την προσέλκυση νέων γιατρών και νοσηλευτών.
Το Γενικό Νοσοκομείο Χανίων πρέπει να επιβιώσει και να βελτιωθεί, για την αξιοπρέπεια όλων των Χανιωτών πολιτών.»
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
