Ο Χρίστος Γεωργάλας, καθηγητής χειρουργικής κεφαλής και τραχήλου στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, είναι ένας από τους ελάχιστους Έλληνες γιατρούς που εργάστηκε εθελοντικά στη Γάζα την Άνοιξη του 2025. Εν μέσω σφοδρών και καθημερινών επιθέσεων από το Ισραήλ, βρέθηκε στο Νοσοκομείο Νάσερ στη Χαν Γιουνίς. Το διάστημα που παρέμεινε εκεί, κράτησε προσωπικό ημερολόγιο με τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, το οποίο λίγο αργότερα έγινε βιβλίο.

Μίλησε στο Tvxs για τη ζωή μέσα στη Γάζα, τον αγώνα για αξιοπρέπεια, την παλαιστινιακή αντίσταση, τους δεσμούς αλληλεγγύης, τις δολοφονίες δημοσιογράφων και τους μηχανισμούς προπαγάνδας δυτικών ΜΜΕ, με αφορμή το βιβλίο «Ημερολόγιο Γάζας – Ιατρική εν μέσω γενοκτονίας» (εκδ. Τόπος). «Δεν ήρθα γιατί τους λυπάμαι. Ήρθα γιατί τους θαυμάζω», λέει.

Η πρώτη φορά στη Γάζα και η κατάληψη του νοσοκομείου

Ο Χρίστος Γεωργάλας, βρέθηκε για πρώτη φορά το 2012 στο νοσοκομείο Αλ Κουτς στην πόλη της Γάζας με την οργάνωση «Ερυθρά Ημισέληνο», δουλεύοντας εκεί εθελοντικά.

«Ζώντας στη Γάζα, διαπίστωσα ότι ακόμη και σε μία περίοδο που θεωρούνταν “ειρηνική”, οι επιθέσεις του ισραηλινού στρατού δεν ήταν λίγες, γίνονταν περίπου μία με δύο φορές την εβδομάδα. Το Ισραήλ εξαπέλυε συχνά χτυπήματα, σκοτώνοντας ανθρώπους που θεωρούσε απειλή μέσα στη Γάζα, χωρίς οι Παλαιστίνιοι να μπορούν να αντιδράσουν. Εγώ πραγματοποιούσα χειρουργικές επεμβάσεις και παρέδιδα μαθήματα σε Παλαιστίνιους συναδέλφους, στο πλαίσιο ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που είχαμε δημιουργήσει μαζί», λέει στο Tvxs.

Το 2025 βρέθηκε για δεύτερη φορά στη Γάζα,  όταν έμαθε ότι το νοσοκομείο στο οποίο είχε δουλέψει εκείνη την περίοδο καταλήφθηκε από ισραηλινούς.

«Μετά την 7η Οκτωβρίου, όταν πια ξεκίνησε η γενοκτονία από το Ισραήλ, όλοι παρακολουθούσαμε μέσα από τις οθόνες μας τις εικόνες της καταστροφής, τα μικρά παιδιά, τη συστηματική προσπάθεια εξόντωσης ενός ολόκληρου πληθυσμού. Ωστόσο, η στιγμή που με συγκλόνισε ήταν όταν έμαθα ότι το νοσοκομείο στο οποίο είχα ζήσει είχε καταληφθεί από τους Ισραηλινούς , είχαν βασανιστεί και εκτελεστεί γιατροί και ασθενείς. Οι άνθρωποι αυτοί ήταν φίλοι μου. Είχαμε φάει μαζί, είχαμε ζήσει μαζί. Ένιωσα ότι δεν μπορούσα πλέον να μένω αμέτοχος», προσθέτει.

Κατάφερε να φτάσει στη Γάζα μετά από μία σειρά εξαντλητικών ελέγχων και υπό την εποπτεία του ισραηλινού στρατού.

«Μία από τις λίγες “πολυτέλειες” που έχει κανείς ως γιατρός είναι ότι, ακόμη και σε τέτοιες συνθήκες, μπορεί να βρεθεί σε τέτοια μέρη και να βοηθήσει. Υπάρχουν οργανώσεις που σε συντονισμό με τον κατοχικό στρατό λαμβάνουν άδεια εισόδου. Έτσι, υπέβαλα αίτηση σε μια οργάνωση με την οποία είχα συνεργαστεί και στο παρελθόν, τη Medical Aid for Palestinians, η οποία έχει παρουσία 20 ετών στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη», λέει και προσθέτει: «Σε συνεννόηση με το νοσοκομείο Νάσερ, κατάφερα να βρεθώ εκεί. Μέχρι τα σύνορα της Λωρίδας της Γάζας βρισκόμασταν υπό την εποπτεία του ισραηλινού στρατού και στη συνέχεια περάσαμε με τεθωρακισμένα οχήματα του ΟΗΕ, ώσπου φτάσαμε στο νοσοκομείο τον Απρίλιο του 2025».

Μαζί με άλλους δύο γιατρούς από τη Βρετανία, βίωσαν μία εν εξελίξει γενοκτονία ενάντια στους παλαιστίνιους, ζώντας μαζί με έναν περικυκλωμένο πληθυσμό σε ομηρία που ζούσε χωρίς νερό και τροφή.

«Εμείς ήμασταν πιο ευνοημένοι ως γιατροί, γιατί είχαμε πρόσβαση σε συσσίτιο. Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις μάς παρείχαν φαγητό, συνήθως ένα πακέτο με ρύζι για το μεσημέρι και το βράδυ. Αυτό, όμως, αφορούσε μόνο τους γιατρούς και όχι τους ασθενείς, καθώς υπήρχαν πολλά περιστατικά, ακόμη και παιδιά με σοβαρές διαταραχές θρέψης, ενώ τα τραύματά τους από τους ισραηλινούς δεν επουλώνονταν».

Μιλήσαμε για τον τρόπο με τον οποίο φιλτράρονται οι ειδήσεις στα δυτικά ΜΜΕ, αλλά και για τη σημασία που είχε εκείνη την περίοδο η καταγραφή της κάθε μαρτυρίας.

«Το 2025 στο Ισραήλ δεν υπήρχε η αίσθηση ότι γινόταν πόλεμος, οι ισραηλινοί έκαναν windsurfing 40 χιλιόμετρα από εκεί που βρισκόμουν, έκαναν διακοπές στην Ελλάδα, συμμετείχαν σε εκπαιδευτικά συνέδρια. Από την άλλη πλευρά, στη Γάζα οι άνθρωποι καλούνταν να ζήσουν σε συνθήκες γενοκτονίας. Με το θάρρος των Παλαιστίνιων δημοσιογράφων και των ακτιβιστών, που με κίνδυνο της ίδιας τους της ζωής κατέγραφαν σε βίντεο τις καταστροφές και τις δολοφονίες αμάχων, η πληροφορία έβγαινε προς τα έξω.

Καθοριστική ήταν και η συμβολή των γιατρών, οι οποίοι αποτελούσαν τους μοναδικούς ανθρώπους από τη Δύση που μπορούσαν να εισέλθουν στη Γάζα. Το Ισραήλ απαγόρευσε σταδιακά την είσοδο στους δημοσιογράφους και δολοφόνησε όσους περισσότερους μπορούσε, με τον αριθμό των νεκρών να ξεπερνά τους 250. Παρ’ όλα αυτά, οι ίδιοι συνέχισαν με αυταπάρνηση να κάνουν τη δουλειά τους, όπως και οι γιατροί, οι οποίοι επίσης κατέγραψαν πολύτιμες μαρτυρίες. Με εξοργίζει ότι δίνεται βήμα στις δικαιολογίες ενός στρατού που έχει καταγγελθεί ότι διαπράττει γενοκτονία, όχι από τη Χαμάς και τους Παλαιστίνιους, αλλά από ανεξάρτητους οργανισμούς, ακόμη και από ισραηλινές οργανώσεις. Το Ινστιτούτο Λέμκιν (που καθιέρωσε τον όρο “γενοκτονία”), ο ΟΗΕ, η Διεθνής Αμνηστία έχουν διατυπώσει σχετικά συμπεράσματα».

Οι άμαχοι, η Χαμάς και η καθημερινότητα

Η συζήτηση φτάνει στο κομμάτι των αμάχων, της παλαιστινιακής αντίστασης και τις καταγγελίες διεθνών οργανώσεων.

«Οι Παλαιστίνιοι που δεν ανήκουν στο ένοπλο σκέλος της Χαμάς, δεν συμμετέχουν σε εχθροπραξίες. Στο Ισραήλ, ωστόσο, ο στρατός αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από εφέδρους. Επομένως, αν εξαιρέσει κανείς τους αρνητές στράτευσης, στη γενοκτονία, την κατοχή και τα εγκλήματα του στρατού έχει συμμετάσχει η μεγάλη πλειοψηφία των Ισραηλινών. Αντίθετα, ένας άμαχος Παλαιστίνιος δεν έχει σηκώσει ποτέ τα όπλα», επισημαίνει.

Η κατάσταση στη Γάζα, σε σχέση με την υποστήριξη στη Χαμάς, δεν είναι όσο απλοϊκή παρουσιάζεται στα ΜΜΕ της Δύσης.

«Υπάρχει το επιχείρημα ότι όλοι οι παλαιστίνιοι είναι με τη Χαμάς ή ότι όλοι τη σιχαίνονται. Στη Γάζα τα πράγματα είναι αρκετά σύνθετα, όπως εξάλλου συμβαίνει πάντοτε σε τέτοιες περιπτώσεις. Υπάρχουν πολλοί που στηρίζουν την αντίσταση, αρκετοί που θεωρούν ότι η Χαμάς τους προστατεύει, υπάρχουν και αυτοί που πιστεύουν ότι τους έχει βλάψει. Υπάρχει πολυφωνία απόψεων, όμως η Χαμάς σίγουρα δεν είναι κοινωνικά απομονωμένη. Είναι ένας στρατός ξυπόλυτων που πολεμάει τη στρατιωτική μηχανή του Ισραήλ και επιβιώνει, αυτό δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς στήριξη.

Όλα αυτά τα χρόνια πάντως που δουλεύω σε νοσοκομεία της Δύσης, έχω δει ένοπλους να μπαίνουν ως συνοδοί υπουργών ή άλλων προσώπων, στη Γάζα ωστόσο που ζούσα κυριολεκτικά μέσα σε ένα νοσοκομείο για 24 ώρες, δεν έτυχε ποτέ να να δω κάποιον ένοπλο. Η μόνη φορά που είδα να χρησιμοποιείται η λευκή μπλούζα σαν προκάλυμμα για στρατιωτική επιχείρηση ήταν σε βίντεο που είχε δημοσιεύσει ο ίδιος ο IDF, όταν είχαν απαγάγει άτομα από νοσοκομείο ντυμένοι γιατροί στη Δυτική Όχθη».

Ένα χειροποίητο ημερολόγιο

Το βιβλίο «Ημερολόγιο Γάζας», όπως εξηγεί στο Tvxs ο Χρίστος Γεωργάλας, δεν γράφτηκε με σκοπό να εκδοθεί, αφού πρόκειται για αυθόρμητα σημειώματα γραμμένα στο χέρι, στα οποία ο ίδιος κατέγραφε σκέψεις και συναισθήματα της κάθε μέρας που περνούσε.

«Δεν είχα ποτέ σκοπό να γράψω κάποιο βιβλίο. Φτάνοντας στη Γάζα καταλάβαινα ότι βρισκόμουν εν μέσω ενός πολέμου πρωτοφανούς για τον 21ο αιώνα και ήθελα να καταγράψω τις σκέψεις και τα συναισθήματά μου. Πιστεύω ότι θα συζητάμε για τον κόσμο πριν και μετά τη Γάζα. Όταν οι δικοί μου άνθρωποι με ρωτούσαν πως είναι τα πράγματα, τους έστελνα αποσπάσματα από αυτό το ιδιότυπο ημερολόγιο, μαζί με φωτογραφίες που τραβούσα από το κινητό μου. Οι φίλοι μου με παρακίνησαν να γίνει βιβλίο και σκέφτηκα ότι ίσως πιο σημαντικό από αυτό που πρόσφερα ως γιατρός, θα ήταν μία μαρτυρία. Το έδειξα στον Γιάννη Καραχάλιο από τις εκδόσεις Τόπος και θέλησε να το εκδώσει», τονίζει ο Χρίστος Γεωργάλας.

Στις παρουσιάσεις του βιβλίου που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα, ο ίδιος θεώρησε σημαντικό να μείνει η προσοχή στη Γάζα και την Παλαιστίνη, καθώς δεν επιθυμούσε ο φακός να πέσει πάνω στον ίδιο.

«Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι τελικά βρέθηκα εγώ στο επίκεντρο της συζήτησης και αυτό είναι άδικο. Είμαι ένας από τους εκατοντάδες γιατρούς στη Γάζα, ενώ υπάρχουν και αυτοί που δίνουν τη ζωή τους ενώ μένουν ακόμη εκεί. Πήρα προσοχή που δεν την αξίζω και ξέρω ότι ο κόσμος έχει ανάγκη από ήρωες, αλλά οι μόνοι ήρωες είναι αυτοί που βρίσκονται τώρα στη Γάζα», τονίζει στο Tvxs.

Συζητάμε για την καθημερινότητα στην Παλαιστίνη, την αίσθηση της αλληλεγγύης και τη βεβαιότητα ότι η ζωή συνεχίζεται, ενώ όλα γύρω καταρρέουν.

«Ο ηρωισμός των Παλαιστινίων έχει ιδιαίτερο χαρακτήρα, γιατί δεν είναι ο επικός ηρωισμός του ανθρώπου που πέφτει μαχόμενος, αλλά ο ηρωισμός του ανθρώπου που συνεχίζει να διαβάζει για τις εξετάσεις, να παντρεύεται, να διασκεδάζει και να ζει τη ζωή του με πληρότητα σε συνθήκες γενοκτονίας. Αν κάποιος άκουγε τους διαλόγους μας δεν θα μπορούσε να πιστέψει ότι ζουν σε τέτοιες συνθήκες.

Επειδή έχουμε κρατήσει επικοινωνία, με ρωτούν για την καθημερινότητα και για την οικογένεια μου, για επιστημονικά θέματα, αλλά πολύ σπάνια θα πουν “ναι αλλά ζούμε ακόμη σε σκηνές”, “ναι αλλά δεν έχει φτιαχτεί τίποτα”, “ναι αλλά συνεχίζουν να μας σκοτώνουν”. Δεν θέλουν να παραπονιούνται και αυτό είναι τραγικά γενναίο», είπε ο Χρίστος Γεωργάλας.

Οι άνθρωποι επιβιώνουν μέσω της κοινότητας και της αλληλοβοήθειας στη Γάζα. «Έχουμε την τάση να τους θυματοποιούμε ή να τους βλέπουμε σαν “κακούς” όπως οι σιωνιστές, έτσι όμως τους απανθρωποποιούμε. Ο μεγαλύτερος ηρωισμός είναι ότι συνεχίζουν τη ζωή τους, ενώ ξέρουν πολύ καλά ότι το Ισραήλ θέλει να τους εξαφανίσει.

Η μεγαλύτερη πράξη αντίστασης είναι να παραμένουν ζωντανοί και αγαπημένοι. Όσο έζησα στη Γάζα, δεν είχα την αίσθηση ότι ο κόσμος είναι ανθρωποφαγικός και ότι ο ένας προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τον άλλον, ακόμη και σε πολύ απλά πράγματα όπως οι εφημερίες ή το φαγητό. Ακριβώς το ανάποδο ίσχυε. Αν κάποιος είχε σπίτι θα γέμιζε κάθε γωνιά με ανθρώπους που δεν είχαν που να μείνουν. Ένας παλιός διευθυντής από το νοσοκομείο, μου έλεγε ότι είχε εκτοπιστεί δέκα φορές και ότι κάθε φορά τον είχαν φιλοξενήσει διαφορετικοί άνθρωποι».

tvxs.gr