Πριν η Παλαιόχωρα γίνει γνωστός τουριστικός προορισμός, πριν οι λέξεις «εναλλακτικός τουρισμός» και «αυθεντικές εμπειρίες» μπουν στο λεξιλόγιο της εποχής μας, υπήρξαν κάποιοι πρωτοπόροι ταξιδιώτες που ανακάλυψαν τον τόπο μας αλλιώς. Αυτοί ήταν οι χίπις της δεκαετίας του ’60 και των αρχών του ’70.

Λίγοι γνωρίζουν ότι, πριν φτάσουν και εγκατασταθούν στην Παλαιόχωρα, πολλοί από αυτούς πέρασαν πρώτα από τον Αζωγυρέ. Εκεί βρήκαν έναν τόπο φτωχό υλικά, αλλά πλούσιο σε ανθρώπους, φιλοξενία και αλληλεγγύη.

Έμειναν σε παλιά σπίτια, σε σπηλιές, σε ταράτσες, ακόμη και στην ύπαιθρο. Ενσωματώθηκαν στη ζωή του χωριού και έγιναν, με τον καιρό, αναπόσπαστο κομμάτι της κοινότητάς μας. Έκαναν πάρτι στις πεζούλες και κολυμπούσαν στους καταρράκτες που καταστράφηκαν πριν 3 χρόνια με τα έργα του δρόμου. Σκάλιζαν και ζωγράφιζαν βράχους και πέτρες παντού, ενώ είχαν ακόμα και δική τους χειρόγραφη εφημερίδα.

Δεν ήταν απλοί επισκέπτες, αλλά ένα με την τοπική κοινότητα. Συμμετείχαν στις γιορτές και στις οικιακές εργασίες. Δούλευαν στα χωράφια, στις ελιές, βοηθούσαν σε όλες τις αγροτικές εργασίες και μοιράζονταν την καθημερινότητα των κατοίκων. Πολλές φορές ήταν κάτι παραπάνω από φίλοι· γίνονταν πρόσθετα παιδιά των τοπικών οικογενειών.

Χαρακτηριστικό και βαθιά συγκινητικό παράδειγμα αποτελεί η γιαγιά μου, Σοφία Πατεράκη-Κουκουτσάκη, η οποία άνοιξε το σπίτι και την καρδιά της σε μεγάλο αριθμό από αυτούς. Άλλοι έμεναν στα παλιά μας σπίτια, άλλοι στις ταράτσες, άλλοι μέσα στο ίδιο μας το σπίτι, ακόμα και στα υπόγεια. Κάποιοι είχαν χρήματα, άλλοι δεν είχαν ούτε φράγκο.

Για τη γιαγιά μου αυτό δεν είχε καμία σημασία. Τους φρόντιζε όλους χωρίς καμία διάκριση, σαν να ήταν δικά της παιδιά. Και έτσι ακριβώς την αποκαλούσαν όλοι: ένα γεμάτο και ζεστό «μαμά». Τους έτρεφε κυρίως με όσπρια, σαλάτες και με τη διάσημη ομελέτα της, που έμεινε γνωστή σε πολλούς ως «η ομελέτα της Σοφίας» – ένα απλό φαγητό, γεμάτο όμως αγάπη και φροντίδα, όπως και η ίδια.

Όλα αυτά ανήκουν πλέον στο πρόσφατο ιστορικό παρελθόν του χωριού μας. Όπως κάθε εποχή, έτσι κι εκείνη πέρασε. Όμως δεν χάθηκε. Άφησε πίσω της ίχνη. Ίχνη ανθρώπινα, κοινωνικά και πολιτιστικά.

Ένα από αυτά είναι οι ζωγραφιές που άφησαν οι χίπις στους τοίχους παλιών σπιτιών και ερειπίων. Είχαν χρόνο, ελευθερία και καλλιτεχνικό ταλέντο. Ζωγράφιζαν στους χώρους όπου έμεναν και έδιναν στο περιβάλλον τον δικό τους χαρακτήρα, τη δική τους ματιά στον κόσμο. Πολλές από αυτές τις εικόνες έχουν πια χαθεί, έχουν σβηστεί ή έχουν ξαναβαφτεί. Κάποιες όμως εξακολουθούν να υπάρχουν, σιωπηλοί μάρτυρες μιας άλλης εποχής.

Η σημερινή μου δημοσίευση, που συνοδεύεται από μια φωτογραφία ζωγραφιάς σε τοίχο ερειπίου στον Αζωγυρέ, δεν είναι απλώς μια αναφορά στο παρελθόν. Πρόκειται για μια υπενθύμιση ότι ο τόπος μας δεν διαμορφώθηκε μόνο από πέτρες και χωράφια, αλλά και από ανθρώπους, περάσματα, συναντήσεις και αλληλεγγύη.

Αυτή η ιστορία αξίζει να ειπωθεί και να διατηρηθεί, καθώς ήδη πέρασαν 50 και πλέον χρόνια από τότε και πολλοί από αυτούς δεν βρίσκονται πλέον κοντά μας. Έμειναν όμως οι ιστορίες τους, που λέγονται ξανά και ξανά από τους ίδιους σε φίλους και συγγενείς, αλλά και από τους δικούς μας που θυμούνται και ανιστορούν εκείνο το δοξασμένο παρελθόν γέλιου, χαράς και ανεμελιάς.

Μετά τιμής,

Ευτύχιος Αντωνίου Κουκουτσάκης

Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Αζωγυρέ