Σε τροχιά σύγκρουσης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων και το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Κρήτης βρίσκεται το Τεχνικό Επιμελητήριο, καταγγέλλοντας «παράλυση» της οικοδομικής δραστηριότητας και αυθαίρετη υποκατάσταση των Πολεοδομικών Αρχών.

Ένα πρωτοφανές θεσμικό και επαγγελματικό τέλμα, που κρατά σε «ομηρία» εκατοντάδες μηχανικούς και πολίτες στη Δυτική Κρήτη, φέρνει στο προσκήνιο με παρέμβασή του το ΤΕΕ Τμήμα Δυτικής Κρήτης. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η συστηματική, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, άρνηση των υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ) να περιοριστούν στο αυστηρό πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, επιλέγοντας να γνωματεύουν επί πολεοδομικών ζητημάτων, γεγονός που προκαλεί διοικητικό βραχυκύκλωμα στις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ).

Η σύγκρουση για την αποκλειστικότητα των ελέγχων

Η ουσία του προβλήματος εστιάζεται στον διαχωρισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ της Αρχαιολογίας και των Πολεοδομιών. Το ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης ξεκαθαρίζει πως η αξιολόγηση της αρτιότητας και της οικοδομησιμότητας ενός ακινήτου αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο της οικείας ΥΔΟΜ. Ειδικά για τις περιπτώσεις εκτός σχεδίου δόμησης (Κατηγορία 1), η τήρηση των πολεοδομικών διατάξεων πιστοποιείται πλέον μέσω της Βεβαίωσης Όρων Δόμησης (ΒΟΔ), σύμφωνα με το άρθρο 38 του Ν.4495/17.

Ωστόσο, οι μηχανικοί καταγγέλλουν ότι η Εφορεία Αρχαιοτήτων και το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Κρήτης υπερβαίνουν το θεσμικό τους ρόλο, ο οποίος ορίζεται από το Π.Δ. 104/2014 και τον Ν. 3028/2002 με μοναδικό σκοπό την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Αντ’ αυτού, οι υπηρεσίες αυτές φέρονται να αποφαινονται για την εφαρμογή πολεοδομικών νόμων (όπως ο Ν. 4759/2020) ή πρόσφατων αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ 176/2023, 350/2024), θέματα που εκφεύγουν της δικαιοδοσίας τους.

Το «εξαιρετικά επείγον» έγγραφο και οι παλινδρομήσεις του Υπουργείου

Ένα από τα πιο ισχυρά επιχειρήματα που παραθέτει το ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης είναι η πρόσφατη εσωτερική αλληλογραφία του ίδιου του Υπουργείου Πολιτισμού. Συγκεκριμένα, αναφέρεται πως στις 10 Νοεμβρίου 2025, το Υπουργείο ανακάλεσε με την ένδειξη «εξαιρετικά επείγον» μια προγενέστερη οδηγία του (της 21ης Οκτωβρίου 2025), η οποία ζητούσε από τα όργανα του ΥΠΠΟ να ελέγχουν την τήρηση της ισχύουσας πολεοδομικής νομοθεσίας.

Η ανάκληση αυτή, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Τμήματος, Βασίλειο Κοντεζάκη, αποτελεί αδιάψευστη απόδειξη ότι η εμμονή των τοπικών υπηρεσιών να διενεργούν πολεοδομικούς ελέγχους έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις κατευθύνσεις της κεντρικής διοίκησης. Η πρακτική αυτή οδηγεί τους μηχανικούς σε ένα αδιέξοδο «μεταξύ δύο πυρών», καθώς βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε διαφορετικές ερμηνείες του ίδιου αντικειμένου από δύο διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες.

Απαίτηση για άμεση συνάντηση και διαφάνεια

Η κατάσταση έχει φτάσει σε οριακό σημείο, με το ΤΕΕ να δηλώνει πως δεν θα ανεχθεί περαιτέρω την παρεμπόδιση της επαγγελματικής δραστηριότητας των μελών του και την ταλαιπωρία των πολιτών. Σε συνέχεια και σχετικού εγγράφου της ΥΔΟΜ του Δήμου Χανίων από τις 4 Φεβρουαρίου 2026, το Επιμελητήριο καλεί το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων να επιστρέψουν στην εξέταση των αιτημάτων αποκλειστικά εντός των αρχαιολογικών τους αρμοδιοτήτων.

Η λύση που προτείνεται είναι η πραγματοποίηση μιας διευρυμένης συνάντησης μεταξύ της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης και στελεχών της ΥΔΟΜ Χανίων με τις αρχαιολογικές υπηρεσίες. Στόχος είναι η ανταλλαγή απόψεων και η οριστική διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου.