Ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού εξέδωσε ανοικτή επιστολή με την οποία καταγγέλλει τη Δημοτική Αρχή και τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Χανίων (ΔΕΥΑΧ) για «ανεξέλεγκτη ρίψη εργοταξιακών αποβλήτων» στη θάλασσα και την ακτή της Παχιάς Άμμου, στο πλαίσιο των εργασιών κατασκευής του αντλιοστασίου ανεπεξέργαστων λυμάτων Α44.

Σύμφωνα με την επιστολή, η οποία αποστέλλεται, η ρίψη αποβλήτων συνεχίζεται εδώ και πάνω από δύο εβδομάδες, παρά τις τεκμηριωμένες αντιδράσεις πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι περισσότεροι από 30 οργανισμοί και ομάδες, μαζί με δεκάδες χιλιάδες πολίτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, έχουν ζητήσει την αλλαγή χωροθέτησης του αντλιοστασίου σε θέση μακριά από το ευαίσθητο οικοσύστημα της παραλίας. Επισημαίνεται επίσης ότι η υπόθεση εκκρεμεί νομικά, με σοβαρά ζητήματα νομιμότητας που αφορούν την εφαρμογή του εθνικού και ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού δικαίου.

Η επιστολή απαντά σε ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν σε συνέντευξη Τύπου της Δημοτικής Αρχής και της ΔΕΥΑΧ στις 16 Ιανουαρίου 2026. Ο Σύλλογος χαρακτηρίζει τους ισχυρισμούς «ψευδείς και παραπλανητικούς» και τους διαψεύδει:

Ο Σύλλογος απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι πίσω από τις αντιδράσεις βρίσκεται «οργανωμένη στόχευση εναντίον της Δημοτικής Αρχής». Όπως αναφέρεται, πρόκειται για «ευρύ κίνημα πολιτών από τα Χανιά, την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό», που δραστηριοποιείται επί πάνω από τρία χρόνια για την αλλαγή χωροθέτησης του αντλιοστασίου. Μεταξύ των συμμετεχόντων περιλαμβάνονται επιστήμονες, επαγγελματίες, εκπαιδευτικοί και άνθρωποι του πολιτισμού, οι οποίοι ασκούν το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα της προστασίας του περιβάλλοντος (άρθρο 24 του Συντάγματος).

Σχετικά με τον ισχυρισμό ότι οι δικαστικές αποφάσεις έκριναν τη νομιμότητα του έργου, ο Σύλλογος επισημαίνει ότι «καμία δικαστική διαμάχη δεν τελεσιδικεί με μία απόφαση πρωτόδικου δικαστηρίου». Αναφέρεται ότι οι αποφάσεις βασίζονται σε έγγραφα της Κτηματικής Υπηρεσίας και της Περιφέρειας Κρήτης που δεν αποτυπώνουν το σύνολο των ζητημάτων περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Υπενθυμίζεται ότι στις 12 Φεβρουαρίου 2026 κατατέθηκε έφεση ενάντια στην απόφαση απόρριψης της αγωγής του Συλλόγου.

Ο Σύλλογος διαψεύδει ότι υπήρξε διαβούλευση με τους πολίτες, επισημαίνοντας ότι «διαβούλευση δεν σημαίνει απλή δημοσίευση ή ανάρτηση αποφάσεων στη ‘ΔΙΑΥΓΕΙΑ’». Όπως αναφέρεται, η ενωσιακή νομοθεσία (Σύμβαση Aarhus, Οδηγία 2011/92/ΕΕ) προβλέπει υποχρεωτική και ουσιαστική διαβούλευση, η οποία «ουδέποτε πραγματοποιήθηκε». Ο Σύλλογος δηλώνει ότι αναζήτησε διάλογο με τον Δήμαρχο Χανίων χωρίς ανταπόκριση, ενώ δεν έλαβε απαντήσεις σε αιτήματα για πρακτικά εξέτασης εναλλακτικών θέσεων, τεχνικές μελέτες και σχέδια του έργου.

Αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι το έργο γίνεται σε ακίνητο εκτός ιδιοκτησίας του Ελληνικού Δημοσίου, ο Σύλλογος υποστηρίζει το αντίθετο: ότι το έργο κατασκευάζεται σε ακίνητο «αδιαμφισβήτητης κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου», χωρίς νόμιμη παραχώρηση χρήσης προς τη ΔΕΥΑΧ. Επιπλέον, σημειώνεται ότι η τελική χωροθέτηση αποφασίστηκε μόλις δύο μήνες πριν από την έναρξη των εργασιών και διαφοροποιείται ουσιωδώς από την αρχικά προβλεπόμενη θέση.

Αλλαγές στο τεχνικό αντικείμενο και περιβαλλοντική αδειοδότηση

Ο Σύλλογος εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη νομιμότητα της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Όπως αναφέρεται, ο αρχικός σχεδιασμός περιλάμβανε αγωγούς υπερχείλισης λυμάτων με τελική κατάληξη στη θάλασσα, οι οποίοι καταργήθηκαν μετά τις αντιδράσεις και αντικαταστάθηκαν με δεξαμενή υπερχείλισης. Ταυτόχρονα, αποφασίστηκε η κατάργηση αποχετευτικού δικτύου που είχε προγραμματιστεί κατά μήκος του μετώπου της Παχιάς Άμμου μέσα στον αιγιαλό.

Ο Σύλλογος ρωτά δημόσια τη ΔΕΥΑΧ αν η τεχνική λύση για τη δεξαμενή υπερχείλισης έχει επαρκώς μελετηθεί για περιπτώσεις βλάβης, και αν μπορεί να αποδείξει ότι ο όγκος της θα είναι επαρκής μέχρι την αποκατάσταση βλάβης.

Επισημαίνεται επίσης ότι το έργο συνεχίζεται χωρίς νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), παρά το γεγονός ότι η Διοίκηση τροποποίησε τη ΜΠΕ του 1999 το 2016 και ξεκίνησε το έργο το 2022, «χωρίς επικαιροποιημένη εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων» σε ευαίσθητο οικοσύστημα (Caretta caretta, Λιβάδια Ποσειδωνίας, αμμοθίνες, απολιθωμένο δάσος, μεταναστευτικός διάδρομος πτηνών). Οι ουσιαστικές αλλαγές στο τεχνικό αντικείμενο, σύμφωνα με τον Σύλλογο, δεν περιλαμβάνονται στην ισχύουσα Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ).

Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και απόσταση από ευαίσθητα οικοσυστήματα

Αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι το έργο είναι υπόγειο και δεν αποτελεί κίνδυνο, ο Σύλλογος απαντά ότι η απόσταση του αντλιοστασίου από τα Λιβάδια Ποσειδωνίας είναι περίπου 150 μέτρα, από τα προστατευόμενα κρινάκια της θάλασσας λιγότερο από 5 μέτρα, και από προηγούμενες φωλιές θαλάσσιων χελωνών περίπου 20 μέτρα. Σε απόσταση λιγότερων των 15 μέτρων βρίσκονται ριζόλιθοι του απολιθωμένου δάσους. Σε περίπτωση υπερχείλισης, προειδοποιεί ο Σύλλογος, τα ανεπεξέργαστα λύματα θα καταλήξουν στο οικοσύστημα και στην παραλία λουομένων.

Ο Σύλλογος αντικρούει τον ισχυρισμό ότι τα αντλιοστάσια χωροθετούνται πάντοτε στο χαμηλότερο σημείο, επικαλούμενος το παράδειγμα του Μαράθι, όπου αναζητήθηκε εναλλακτική λύση μακριά από την παραλία λόγω ιδιοκτησιακών ζητημάτων. «Εάν οποιοσδήποτε καλόπιστος περπατήσει την περιοχή του Σταυρού θα βρει στην εγγύτερη περιοχή θέσεις με χαμηλότερο υψόμετρο από αυτή που κατασκευάζεται σήμερα το αντλιοστάσιο», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Τέλος, διαψεύδεται κατηγορηματικά ότι ο Σύλλογος πρότεινε τη μεταφορά του αντλιοστασίου στην κεντρική παραλία: «Ο Σύλλογος ουδέποτε πρότεινε κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, σε επιστολή προς τις αρμόδιες αρχές, μαζί με άλλους τοπικούς συλλόγους και ομάδες πολιτών, τονίστηκε ότι το αντλιοστάσιο πρέπει να κατασκευαστεί μακριά από τις παραλίες λουομένων».

Αιτήματα του Συλλόγου

Η επιστολή καταλήγει με την επισήμανση ότι «το αντλιοστάσιο ανεπεξέργαστων λυμάτων πρέπει να κατασκευαστεί – αλλά στη σωστή θέση, με πλήρεις και έγκυρες μελέτες». Ο Σύλλογος προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε εκτέλεση του έργου «με ελλείψεις, σε λάθος θέση, χωρίς μελέτες και έλεγχο, θα αποτύχει, θα δημιουργήσει προβλήματα υπερχειλίσεων, οσμών και υποβάθμισης της περιοχής, και θα σπαταλήσει χρήματα των φορολογουμένων».

Κλείνοντας, ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Σταυρού τονίζει: «Η ανοχή σε αυθαιρεσία, στη συκοφάντηση και τον εκφοβισμό των ενεργών πολιτών πρέπει να τελειώσει. Οι πολίτες απαιτούν ένα δημόσιο έργο, τεχνικά άρτιο, βιώσιμο και νόμιμο, που σέβεται το περιβάλλον και προστατεύει το δημόσιο συμφέρον».