Η προβολή του «Earth’s Greatest Enemy» πραγματοποιήθηκε στις 29 Ιανουαρίου στο στούντιο του The Real News Network (TRNN) στη Βαλτιμόρη του Μέριλαντ — τον ίδιο χώρο από τον οποίο η Μάρτιν είχε ξεκινήσει το «Empire Files» χρόνια νωρίτερα. Η ταινία, που χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου μέσω crowdfunding και Patreon, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει διανομή μέσω Hollywood, παρά το αρχικό ενδιαφέρον.

Η Μάρτιν περιέγραψε τις συναντήσεις της με πλούσιους φιλελεύθερους περιβαλλοντολόγους στο Χόλιγουντ, οι οποίοι χαρακτήρισαν το ντοκιμαντέρ «το νέο Inconvenient Truth» αλλά αρνήθηκαν να το χρηματοδοτήσουν. «Δεν μπορείς να βγεις στην αρένα με μια εχθρική ταινία για τον στρατό», της είπαν. «Πρέπει να μιλήσεις και για τα καλά που κάνει ο στρατός. Δεν μπορείς να μιλάς για την Παλαιστίνη — αυτό κάνει τους χρηματοδότες μας να νιώθουν άβολα.»

Η ταινία δεν είναι ακόμη διαθέσιμη διαδικτυακά — η Μάρτιν εξήγησε ότι πραγματοποιεί περιοδεία προβολών ακριβώς επειδή χρειάζεται ακόμη χρηματοδότηση για νομικά θέματα και αδειοδότηση. «Δεν πρόκειται να ανέβει στο Netflix», δήλωσε. «Αυτή είναι μια τεράστια λαϊκή προσπάθεια.»

Ο στρατός ως ρυπαντής: Τα αριθμητικά δεδομένα

Ο κεντρικός ισχυρισμός του ντοκιμαντέρ — ότι ο αμερικανικός στρατός είναι ο μεγαλύτερος μεμονωμένος ρυπαντής του πλανήτη — υποστηρίζεται, σύμφωνα με τη Μάρτιν, από εκτεταμένη τεκμηρίωση. Η Ντάρνα Νουρ, δημοσιογράφος ορυκτών καυσίμων στον Guardian, η οποία συνεισέφερε στο ντοκιμαντέρ, ανέφερε ότι στρατιωτικές επεμβάσεις — όπως η γενοκτονία στη Γάζα ή οι ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία — έχουν δημιουργήσει μεγαλύτερη ρύπανση που θερμαίνει τον πλανήτη από ολόκληρες χώρες.

Ο Αλβαρέζ ανέφερε ένα στοιχείο που αναδεικνύεται στο ντοκιμαντέρ: ο μεγαλύτερος μεμονωμένος φορέας ευθύνης για περιοχές Superfund (τοξικά μολυσμένες περιοχές) στις ΗΠΑ δεν είναι κάποια εταιρεία — είναι το Υπουργείο Άμυνας. Ανέφερε ως παράδειγμα τη Νότια Βαλτιμόρη, όπου ατμοσφαιρικοί ρύποι από ακάλυπτα βαγόνια μεταφοράς κάρβουνου περνούν καθημερινά μέσα από κατοικημένες γειτονιές — «άνθρωποι εκεί, 20 λεπτά από εδώ, κυκλοφορούν με φιάλες οξυγόνου και αυτό θεωρείται κανονικό», είπε.

«Πράσινος στρατός»: Μια ψευδαίσθηση;

Η Νουρ έθεσε ένα ερώτημα που απασχολεί σοβαρούς αναλυτές: κατά πόσο η ιδέα του «πρασινίσματος» του στρατού αποτελεί λύση. Σημείωσε ότι το ίδιο το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ προωθεί αυτή την αφήγηση. Η απάντηση της Μάρτιν ήταν ότι αυτό αποτελεί αδιέξοδο, καθώς η εξόρυξη πόρων μέσω βίας αποτελεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό του αμερικανικού κράτους — από τα κοιτάσματα κάρβουνου της Δυτικής Βιρτζίνια μέχρι τις πρώτες υπερπόντιες βάσεις, που κατασκευάστηκαν για την εξόρυξη κάρβουνου.

Η Νουρ ανέφερε επίσης τα σχέδια για κατάληψη της Γροιλανδίας — στόχος, σύμφωνα με τη συζήτηση, δεν είναι μόνο τα κρίσιμα ορυκτά για καθαρή ενέργεια, αλλά και για στρατιωτικό εξοπλισμό, ορυκτά που γίνονται πιο προσβάσιμα λόγω της κλιματικής αλλαγής — την οποία ο ίδιος ο στρατός τροφοδοτεί.

Η σύγκρουση στο Ιράν και η Βενεζουέλα ως φόντο

Η συζήτηση δεν εξελίχθηκε σε κενό. Η Μάρτιν αναφέρθηκε στις τρέχουσες εξελίξεις — τον πόλεμο στο Ιράν, τις επιθέσεις στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολά Μαδούρο, τα σχέδια για τον Παναμά — ως επιβεβαίωση αυτών που τεκμηριώνει η ταινία.

«Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι η πιο εκπληκτική αποκάλυψη», δήλωσε. «Δεν υπάρχει πλέον κανένα πρόσχημα. Η χαράδα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας πετάχτηκε εντελώς από το παράθυρο. Και λέμε κυριολεκτικά: θα κλέψουμε και θα λεηλατήσουμε κάθε τελευταία σταγόνα πετρελαίου γιατί τη χρειαζόμαστε.»

Η Μάρτιν τοποθέτησε τη δεύτερη θητεία Τραμπ σε ένα ευρύτερο πλαίσιο θεσμικής αποτυχίας. «Όταν ο Ομπάμα μπορεί να πει “κοιτάξτε μπροστά, όχι πίσω” [αναφερόμενη στην ατιμωρησία για τα εγκλήματα του πολέμου στο Ιράκ], τότε παίρνεις κάποιον σαν τον Τραμπ», δήλωσε. «Και μετά παίρνεις τη Γάζα. Τα πεδία δοκιμών στήθηκαν.»

Ο ρόλος των δεδομένων — και τα όρια τους

Ένα από τα ουσιαστικότερα σημεία της συζήτησης αφορούσε τη σχέση μεταξύ αριθμών και αλλαγής συμπεριφοράς. Η Νουρ εξέφρασε μια αμφιβολία που, όπως είπε, την απασχολεί: αν η ποσοτικοποίηση εκπομπών από στρατιωτικές επεμβάσεις — όσο σημαντική κι αν είναι — μπορεί να αποκρύπτει περισσότερα από όσα αποκαλύπτει.

Η Μάρτιν συμφώνησε ότι «οι αριθμοί αναισθητοποιούν» και ότι «βρισκόμαστε εντελώς πέρα από οποιαδήποτε κοινότητα βασισμένη στην πραγματικότητα ή συναίνεση βασισμένη σε γεγονότα». Ανέφερε ως παράδειγμα τη δυνατότητα χρήσης AI deepfakes από κρατικές υπηρεσίες για να αλλοιώσουν γεγονότα. «Ας πούμε ότι η ICE εξαπολύει καταιγισμό πυρών και σκοτώνει διαδηλωτές κάποια μέρα», είπε. «Θα δημοσίευαν απλώς ένα AI deepfake βίντεο διαδηλωτών που πετούν βόμβες μολότοφ.»

Η λύση, υποστήριξε, βρίσκεται στην ανθρώπινη σύνδεση — στις ιστορίες πραγματικών ανθρώπων. Αναφέρθηκε σε πρόσωπα μέσα στο ντοκιμαντέρ, ανθρώπους που αφιερώνουν τη ζωή τους χωρίς αναγνώριση, όπως μια γυναίκα που μετρά τα νεκρά παιδιά. «Αυτές οι ιστορίες αλλάζουν μυαλά», δήλωσε. «Αυτές ξαναγράφουν εγκεφάλους.»

Η Μινεάπολη ως σημείο αναφοράς

Η συζήτηση στράφηκε επανειλημμένα στα γεγονότα της Μινεάπολης, όπου κάτοικοι αντιστέκονται σε επιχειρήσεις της ICE σε θερμοκρασίες κάτω του μηδενός. Η Μάρτιν, η οποία βρισκόταν εκεί δύο ημέρες πριν, περιέγραψε τη συμμετοχή ανθρώπων που δεν είχαν ξαναδιαδηλώσει — νοσοκόμες, δασκάλους, θρησκευτικούς ηγέτες. «Πυροβολούν ανθρώπους στους δρόμους και αντί να κρύβονται στα σπίτια τους, βγαίνουν έξω να αντιμετωπίσουν πράκτορες της ICE», είπε.

Ο Αλβαρέζ ανέφερε ότι τα δεξιά μέσα ενημέρωσης «δεν μπορούν να εξηγήσουν τη Μινεάπολη» — προσφεύγοντας σε θεωρίες περί χρηματοδότησης από τον Τζορτζ Σόρος. «Όταν 50.000 κάτοικοι της Μινεσότα βαδίζουν στους δρόμους, δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις AI και ψέματα για να το κρύψεις», σημείωσε.

Η Κίνα στη συζήτηση

Σε ερώτηση από το κοινό για τον ρόλο της Κίνας, η Μάρτιν ήταν προσεκτική. Αναγνώρισε ότι η Κίνα «σχεδιάζει στρατηγικά» και ότι η μετάβαση σε ηλεκτρικά οχήματα αποτελεί παράδειγμα αυτού που μπορεί να επιτύχει μια οικονομία με στοιχεία σχεδιασμού. Ωστόσο, σημείωσε: «Δεν θέλω να δώσω υπερβολική πίστωση στην Κίνα, γιατί θα ήθελα να έκαναν περισσότερα για να σταματήσουν αυτό που συμβαίνει, ιδίως με το Ισραήλ.» Πρόσθεσε ότι «η πολυπολικότητα δίνει ελπίδα ως αντίβαρο στη μονοπολικότητα της αμερικανικής αυτοκρατορίας».

Αντέκρουσε επίσης τον ισχυρισμό ότι η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος ρυπαντής στον κόσμο, σημειώνοντας ότι η Κίνα «έχει απορροφήσει ολόκληρη τη δυτική βιομηχανική παραγωγή, και δεν μπορείς να το κοιτάξεις αυτό σε κενό αέρος».

Ο Αλβαρέζ ολοκλήρωσε το θέμα με μια παρατήρηση: «Αυτό που πάντα με εκπλήσσει είναι πόσο μεγάλο ρόλο παίζει η Κίνα στο μυαλό ανθρώπων που μπορούν να μου πουν τόσο λίγα γι’ αυτήν. Ξέρετε πώς μοιάζουν οι γειτονιές τους; Πού ψωνίζουν; Τι τρώνε;»

«Στρατευμένη αισιοδοξία»

Παρά τον ζοφερό τόνο των θεμάτων, η συζήτηση κατέληξε σε μια τοποθέτηση υπέρ αυτού που η Μάρτιν αποκάλεσε «στρατευμένη αισιοδοξία» (militant hope). Ανέφερε ότι 35 κέντρα δεδομένων ακυρώθηκαν σε ολόκληρες τις ΗΠΑ πέρυσι και ότι εκστρατείες αποεπένδυσης σημείωσαν επιτυχίες — γεγονότα που, όπως σημείωσε, δεν προβάλλονται ποτέ. «Δεν θέλουν να δούμε τις ιστορίες επιτυχίας», είπε. «Θέλουν να είμαστε αποθαρρημένοι, παραλυμένοι, τρομοκρατημένοι.»

Ο Αλβαρέζ συμπλήρωσε αναφερόμενος σε αγρυπνία νοσοκόμων στην Ουάσιγκτον για τον Αλεξ Πρέι που κάλυψε δημοσιογραφικά: «Αυτό το φως γίνεται πιο λαμπερό όσο περισσότεροι άνθρωποι είναι εκεί. Και η δουλειά μας στα μέσα ενημέρωσης είναι να ανακλάσουμε αυτό το φως σε όσο περισσότερους ανθρώπους γίνεται.»

Η Μάρτιν ολοκλήρωσε με μια προσωπική νότα. Μιλώντας ως μητέρα — ένα θέμα που εμφανίζεται στο ντοκιμαντέρ — εξήγησε ότι η γέννηση του παιδιού της ενέτεινε τη δέσμευσή της. «Δεν πρόκειται να αφήσω αυτά τα παράσιτα να μας κλέψουν το μέλλον χωρίς αγώνα», δήλωσε. «Δεν πρόκειται να παραδώσουμε ολόκληρο τον πλανήτη στον Τζεφ Μπέζος για να έχει ακόμη ένα γιοτ. Δεν πρόκειται να παραδώσουμε το καθαρό νερό μας και το ρεύμα μας σε αυτά τα παράσιτα.»