Το Δημοτικό Συμβούλιο Πλατανιά εξέδωσε ψήφισμα διαμαρτυρίας κατά του Προεδρικού Διατάγματος (ΦΕΚ 194/Δ/15.04.2025) και των διατάξεων του άρθρου 63 του ν. 5215/2025, που ανατρέπουν το πολεοδομικό καθεστώς σε οικισμούς 701–2.000 κατοίκων, απαξιώνοντας ιδιοκτησίες που επί σαράντα έτη θεωρούνταν οικοδομήσιμες.

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου του Δήμου Πλατανιά, το νέο θεσμικό πλαίσιο μετατρέπει αιφνιδίως οικόπεδα σε αγροτεμάχια, με αποτέλεσμα σημαντικό αριθμό ακινήτων που αποκτήθηκαν, μεταβιβάστηκαν και φορολογήθηκαν ως οικόπεδα να καθίστανται πλέον μη οικοδομήσιμα. Τα ακίνητα αυτά είχαν ενταχθεί επί δεκαετίες σε δημόσια έργα και δίκτυα ως άρτια και οικοδομήσιμα, ενώ τώρα αντιμετωπίζουν δραματική απώλεια αξίας χωρίς καμία πρόβλεψη αντισταθμιστικών μέτρων.

Το Δημοτικό Συμβούλιο επισημαίνει ότι η ρύθμιση αυτή αναστέλλει επενδύσεις, παγώνει την οικοδομική δραστηριότητα και υποβαθμίζει δυναμικούς οικισμούς της ελληνικής υπαίθρου. Προκαλείται οικονομική ασφυξία σε νοικοκυριά και επαγγελματίες, ενώ οδηγεί σε πολυετή στασιμότητα έως την ολοκλήρωση νέων μελετών. Οι πολίτες, όπως αναφέρεται στο ψήφισμα, διαμόρφωσαν τη ζωή και τις επενδύσεις τους βάσει ενός σταθερού πλαισίου που τώρα μεταβάλλεται μονομερώς.

Σοβαρά ζητήματα συνταγματικότητας και αναλογικότητας εγείρονται από τις νέες διατάξεις, καθώς θίγεται το άρθρο 17 του Συντάγματος περί προστασίας της ιδιοκτησίας, η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του πολίτη, καθώς και οι αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας. Ιδιαίτερα προβληματική κρίνεται η δημιουργία αδικαιολόγητων ανισοτήτων ακόμη και μεταξύ γειτονικών οικισμών με κοινά χαρακτηριστικά, μόνο λόγω πληθυσμιακών ορίων. Έτσι, οικισμοί με πληθυσμό άνω των 700 κατοίκων υφίστανται περιορισμούς, ενώ όμοροι οικισμοί κάτω του ορίου συνεχίζουν σχεδόν απρόσκοπτα την ανάπτυξή τους.

Το ψήφισμα προειδοποιεί για τον κίνδυνο συγκέντρωσης γης σε λίγους, καθώς η απαξίωση των μικρών ιδιοκτησιών ενδέχεται να οδηγήσει σε αναγκαστικές πωλήσεις. Με το ισχύον πλαίσιο, μεγάλοι επενδυτές μπορούν να αποκτούν εκτεταμένες εκτάσεις και να προχωρούν σε ιδιωτική πολεοδόμηση εκτός σχεδίου, δημιουργώντας νέους οικιστικούς πυρήνες χωρίς ουσιαστική σύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες. Η εξέλιξη αυτή αλλοιώνει τον χαρακτήρα των οικισμών, αποδυναμώνει την κοινωνική συνοχή και μετατρέπει την ύπαιθρο σε πεδίο κερδοσκοπικής εκμετάλλευσης.

Η σταδιακή μετατόπιση του χωροταξικού σχεδιασμού προς ιδιωτικά μοντέλα ανάπτυξης, όπως επισημαίνεται, αποδυναμώνει τους μικροϊδιοκτήτες, ευνοεί μεγάλες οργανωμένες επενδύσεις και προσανατολίζει την ανάπτυξη κυρίως στην παραθεριστική κατοικία. Η απαξίωση της περιουσίας των κατοίκων συνιστά όχι μόνο οικονομική, αλλά και ηθική απαξίωση των ανθρώπων που ανέπτυξαν τον τόπο τους με κόπο.

Το Δημοτικό Συμβούλιο Πλατανιά ζητά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τη νομοθετική κατοχύρωση της υφιστάμενης κατάστασης και την επανέγκριση των ορίων οικισμών όπως ορίστηκαν με τα Προεδρικά Διατάγματα του 1985, τη διατήρηση της αρτιότητας των οικοπέδων όπως ίσχυε επί σαράντα έτη, την κατάργηση της απαίτησης αρτιότητας άνω των δύο στρεμμάτων στις επεκτάσεις του 1985 (ζώνες Π.Ε.Χ.), καθώς και την πλήρη απόσυρση του επίμαχου Προεδρικού Διατάγματος και του άρθρου 63 του ν. 5215/2025.

Σε διαφορετική περίπτωση, ζητείται να θεσπισθεί μεταβατική περίοδος τουλάχιστον πέντε ετών, ώστε οι ιδιοκτήτες να έχουν τον αναγκαίο χρόνο προσαρμογής στα νέα δεδομένα. Το ψήφισμα κοινοποιείται στον Πρωθυπουργό, στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, στους τοπικούς Βουλευτές, στον Αντιπεριφερειάρχη Χανίων, στην ΠΕΔ Κρήτης, στην ΚΕΔΕ και στον τοπικό τύπο.

Τέλος, ο Δήμος Πλατανιά καλεί τους κατόχους ιδιοκτησιών του Δήμου να ενεργοποιηθούν και να συμμετάσχουν στη συλλογική διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένης της συλλογής υπογραφών και της ανάληψης συντονισμένων νομικών ενεργειών ενώπιον των αρμόδιων ελληνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων, για την προάσπιση της περιουσίας και των έννομων συμφερόντων τους.