Την Κυριακή 16 Μαΐου 2026 διοργανώνεται στα Χανιά εκδήλωση μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, με τη συνεργασία της Περιφέρειας Κρήτης-Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, του Δήμου Χανίων, της Ιεράς Μητροπόλεως Κυδωνίας και Αποκορώνου, καθώς και των συλλόγων Ποντίων Χανίων «Παναγία Σουμελά» και «Η Ρωμανία».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 19:00 στην Πλατεία 19ης Μαΐου, στη συμβολή των οδών Αποκορώνου και Ηγουμένου Γαβριήλ. Την εκδήλωση θα τιμήσουν με την παρουσία τους ο Μητροπολίτης Κυδωνίας και Αποκορώνου κ.κ. Τίτος, ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων Νίκος Καλογερής, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Χανίων «Παναγία Σουμελά» Χαράλαμπος Καραβάνος και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Χανίων «Η Ρωμανία» Μιχαήλ Κυριακίδης.

Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αναφέρεται στις σφαγές και τους εκτοπισμούς εναντίον ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή του Πόντου που πραγματοποιήθηκαν από το κίνημα των Νεότουρκων κατά την περίοδο 1914-1923. Εκτιμάται ότι στοίχισε τη ζωή περίπου 213.000-368.000 Ελλήνων. Οι επιζώντες κατέφυγαν στον Άνω Πόντο (στην ΕΣΣΔ) και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, στην Ελλάδα.

Τα γεγονότα αυτά αναγνωρίζονται επισήμως ως γενοκτονία από το Ελληνικό Κράτος και την Αυστραλία, καθώς και από διεθνείς οργανισμούς όπως η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών. Θεωρείται μια από τις πρώτες σύγχρονες γενοκτονίες. Η γενοκτονία ήταν ένα προμελετημένο έγκλημα, το οποίο η κυβέρνηση των Νεότουρκων έφερε σε πέρας με συστηματικότητα. Οι μέθοδοι που χρησιμοποίησε ήταν ο ξεριζωμός, η εξάντληση στις κακουχίες, τα βασανιστήρια, η πείνα και η δίψα, και τα στρατόπεδα θανάτου στην έρημο.

Η διεθνής βιβλιογραφία και τα κρατικά αρχεία πολλών χωρών βρίθουν μαρτυριών για το ειδεχθές έγκλημα, που διαπράχθηκε εναντίον του ελληνικού λαού. Η Γενοκτονία των Ελλήνων πραγματοποιήθηκε παράλληλα με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλαδή των Αρμενίων και των Ασσυρίων.

Κατόπιν εισήγησης του τότε Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε τη γενοκτονία το 1994 και ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο».

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης περιλαμβάνει χαιρετισμούς από τους διοργανωτές, επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, ομιλία για το χρονικό της Γενοκτονίας από τον Κυριάκο Σαχανίδη, συγγραφέα και ερευνητή της ποντιακής διαλέκτου, κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή, ανάκρουση Εθνικού Ύμνου και παραδοσιακό κέρασμα.