Σοβαρά ερωτήματα για την κατεύθυνση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και την αποτελεσματικότητα στην προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας εγείρει ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής, με αφορμή την πρόσφατη επέμβαση των ισραηλινών δυνάμεων κατά του «Στόλου της Ελευθερίας» (Freedom Flotilla). Σε παρέμβασή του στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής», ο έμπειρος διπλωμάτης ανέλυσε τις προεκτάσεις του περιστατικού, το οποίο έλαβε χώρα εντός της ελληνικής περιοχής ευθύνης για Έρευνα και Διάσωση (SAR), υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο δημιουργίας ενός εξαιρετικά αρνητικού διπλωματικού προηγουμένου για τα ελληνικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επιχείρηση εντός της ελληνικής ζώνης ευθύνης
Το επεισόδιο, το οποίο περιελάμβανε την περικύκλωση των πλοίων του στολίσκου, την επιβίβαση ισραηλινών δυνάμεων και την καταστροφή των οργάνων πλοήγησής τους, σημειώθηκε σε διεθνή ύδατα, πλην όμως εντός της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Κυθήρων και Κρήτης. Σύμφωνα με τον κ. Αϋφαντή, η απαγωγή των 176 επιβαινόντων και η συνακόλουθη ανακοίνωση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών περί υποδοχής τους για «ανθρωπιστικούς λόγους», εκπέμπει διεθνώς το σήμα μιας χώρας με περιορισμένη κυριαρχία.
Ο πρέσβης ε.τ. εστίασε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η παρέμβαση εξελίχθηκε σε περιοχή ελληνικής δικαιοδοσίας SAR, θέτοντας ένα υποθετικό αλλά κρίσιμο ερώτημα: πώς θα αντιδρούσε η Αθήνα εάν η Τουρκία επιχειρούσε αντίστοιχη κατάληψη εμπορικού πλοίου, επικαλούμενη δικά της προσκόμματα. Η σύγκριση αυτή αναδεικνύει την ανησυχία για τη διάβρωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της σοβαρότητας του κράτους απέναντι στους ίδιους τους πολίτες του.
Παραβίαση του Δικαίου της Θάλασσας και διπλωματικά ρίσκα
Η κριτική του κ. Αϋφαντή επεκτάθηκε και στη νομική βάση της ισραηλινής ενέργειας, την οποία χαρακτήρισε ως κατάφωρη παραβίαση των αρχών του Δικαίου της Θάλασσας και της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Υποστήριξε ότι η ανοχή τέτοιων ενεργειών, ακόμη και σε κοντινή απόσταση από τις ελληνικές ακτές, δημιουργεί την αίσθηση ότι η Ελλάδα λειτουργεί ως «πίσω αυλή» του Ισραήλ, γεγονός που δεν εξυπηρετεί το μακροπρόθεσμο εθνικό συμφέρον.
Όπως επισήμανε, ενώ παλαιότερες επιχειρήσεις του Ισραήλ κατά της Φλοτίλας διεξάγονταν εκτός των ακτών του Τελ Αβίβ, η μεταφορά του πεδίου δράσης εντός της ελληνικής ζώνης SAR αλλάζει τα δεδομένα και απαιτεί μια διαφορετική στάση από την ελληνική πλευρά. Η έλλειψη αποτρεπτικής αντίδρασης, κατά τον ίδιο, υπονομεύει την εικόνα μιας συγκροτημένης εξωτερικής πολιτικής.
Οι αιχμές για τον συνταγματάρχη Γκιγιάν και τον Πρωθυπουργό
Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή αποστροφή του λόγου του, ο κ. Αϋφαντής προχώρησε σε σοβαρές καταγγελίες σχετικά με τους λόγους της ελληνικής σιωπής και ανοχής. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε σε έναν απόστρατο Ισραηλινό συνταγματάρχη, τον κύριο Γκιγιάν, υποστηρίζοντας ότι η δική του σιωπή αποτελεί το αντάλλαγμα για την τρέχουσα στάση της ελληνικής κυβέρνησης.
«Υπάρχει ένας απόστρατος Ισραηλινός συνταγματάρχης ο οποίος ‘κρατάει’ τον Έλληνα Πρωθυπουργό από τον λαιμό. Γι’ αυτό τα ανεχόμαστε».
Ο πρέσβης ε.τ. κατονόμασε τον εν λόγω αξιωματικό ως τον συνδετικό κρίκο σε μια ιδιότυπη σχέση εξάρτησης που, όπως υποστήριξε, καθορίζει τις αντιδράσεις —ή την απουσία αυτών— της Αθήνας απέναντι στις ισραηλινές επιχειρήσεις.
Η υπόθεση της Φλοτίλας και ο χειρισμός της από την ελληνική διπλωματία επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα όρια των συμμαχιών και την προάσπιση της διεθνούς νομιμότητας. Οι επισημάνσεις του κ. Αϋφαντή υπογραμμίζουν την ανάγκη για μια εξωτερική πολιτική που θα εδράζεται στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, αποφεύγοντας πρακτικές που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως υποχώρηση από τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Ακολουθεί η συζήτηση απομαγνητοφωνημένη:
Παρουσιαστής/ρια: Πάμε τώρα σε ένα άλλο θέμα, στην επιχείρηση κατά της Freedom Flotilla (Φλοτίλας) και στο τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την εξωτερική μας πολιτική και τις σχέσεις μας με το Ισραήλ.
Κυρία Δούση, όλο αυτό το επεισόδιο και ο τρόπος χειρισμού του —δηλαδή το να μαθαίνουμε από τους Ισραηλινούς τι μέλλει γενέσθαι, ότι περικύκλωσαν τα πλοία, ανέβηκαν σε αυτά, κατέστρεψαν τα όργανα πλοήγησης και απήγαγαν 176 ανθρώπους τους οποίους θα αποβιβάσουν σε κάποια ελληνική παραλία— σε συνδυασμό με την ανακοίνωση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών ότι θα τους δεχθούμε για «ανθρωπιστικούς λόγους», δίνει σε όλο τον κόσμο την εικόνα μιας χώρας περιορισμένης κυριαρχίας.
Ναι μεν η παρέμβαση του Ισραήλ έγινε σε διεθνή ύδατα, όμως συνέβη ανάμεσα στα Κύθηρα και την Κρήτη, δηλαδή σε περιοχή δικής μας ευθύνης για Έρευνα και Διάσωση (SAR). Φανταστείτε αν οι Τούρκοι έρχονταν και έκαναν μια αντίστοιχη επιχείρηση επειδή δεν τους άρεσε κάποιο εμπορικό πλοίο, καταλαμβάνοντάς το εκεί. Πώς θα αισθανόμασταν εμείς, ειδικά αν το πλοίο ήταν ελληνικών συμφερόντων;
Σας το προχωρώ ακόμα περισσότερο: δίνουμε την εικόνα μιας χώρας περιορισμένης κυριαρχίας και στους ίδιους τους Ισραηλινούς. Αυτό που έπραξαν δεν έχει καμία σχέση με το Δίκαιο της Θάλασσας ή την ελεύθερη ναυσιπλοΐα· παραβιάζει κάθε αρχή. Δηλαδή, αν κάποιος κυκλοφορεί με ένα σκάφος και τη σημαία της Παλαιστίνης στα 6 μίλια από την Αίγινα, μπορούν να έρθουν οι Ισραηλινοί, να ασκήσουν βία πάνω του και εμείς να κοιτάμε αλλού, λέγοντας απλώς: «Α, εντάξει, αφού τον τραυματίσατε, ας τον πάμε στο νοσοκομείο»; Αυτή δεν είναι εικόνα σοβαρής χώρας, πρωτίστως απέναντι στους ίδιους τους Έλληνες.
Αν ήθελαν να προβούν σε τέτοιες ενέργειες, θα έπρεπε να τις κάνουν εκεί που τις έκαναν παλαιότερα. Το γεγονός ότι αναδεικνυόμαστε σε «πίσω αυλή» του Ισραήλ δεν ωφελεί το εθνικό μας συμφέρον. Υπάρχει, όμως, ένας απόστρατος Ισραηλινός συνταγματάρχης ο οποίος «κρατάει» τον Έλληνα Πρωθυπουργό —θα το πω ευγενικά— από τον λαιμό. Γι’ αυτό τα ανεχόμαστε. Αυτή είναι η αμοιβή ή το αντάλλαγμα προς το Ισραήλ: η σιωπή, προς το παρόν, του εν αποστρατεία συνταγματάρχη, του κυρίου Γκιγιάν. Έτσι λέγεται.
Κυρία Υφαντή: Μάλιστα. Καταλαβαίνω τους προβληματισμούς και όντως θυμάμαι την αντίστοιχη επιχείρηση για τη Φλοτίλα πριν από λίγους μήνες. Μόνο που τότε δεν είχε γίνει εκεί…
Παρουσιαστής/ρια: Τότε ήταν έξω από τις ακτές του Ισραήλ.
Κυρία Υφαντή: Ακριβώς.
Δεν μπορούν όλοι να πληρώσουν. Και το σεβόμαστε.
Αν βρίσκεσαι σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, συνέχισε να μας διαβάζεις δωρεάν. Η ενημέρωση πρέπει να παραμένει προσβάσιμη για όλους.
Αν όμως μπορείς, στήριξέ μας σήμερα. Ορίστε δύο καλοί λόγοι για να το κάνεις:
- Η στήριξή σου ενισχύει άμεσα την ποιότητα και την ανεξαρτησία της δημοσιογραφίας μας.
- Κοστίζει λιγότερο από έναν καφέ και η διαδικασία διαρκεί λιγότερο από 1 λεπτό.
Επίλεξε σήμερα να γίνεις συνδρομητής ή δωρητής.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
