Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους υπουργούς Πολιτισμού και Εσωτερικών κατέθεσαν τέσσερις βουλευτές του ΚΚΕ, με αφορμή την πρόσφατη κατάρρευση μεγάλου τμήματος του δυτικού εξωτερικού τοίχου στο ιστορικό Φρούριο Ιτζεδίν στο Καλάμι Χανίων, γεγονός που αποτελεί, όπως αναφέρουν, «τραγική επιβεβαίωση της εγκατάλειψης» ενός από τα σημαντικότερα ιστορικά-πολιτιστικά μνημεία της χώρας.

Το Φρούριο Ιτζεδίν, που έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο από το 1986, συνδέεται άμεσα με τους λαϊκούς αγώνες, τις θυσίες και την ιστορική μνήμη του λαού, ενώ αποτελεί τόπο μαρτυρίου και αγώνα για εκατοντάδες κομμουνιστές, αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και πολιτικούς κρατούμενους που βασανίστηκαν στα κάτεργά του. Οι βουλευτές του ΚΚΕ χαρακτηρίζουν τον ιστορικό αυτό τόπο μνήμης «αντίστοιχο της Μακρόνησου και της Γυάρου», σημειώνοντας ότι αφορά όχι μόνο το νομό Χανίων αλλά συνολικά τη χώρα.

Σύμφωνα με την ερώτηση, η πρόσφατη κατάρρευση δεν είναι το πρώτο περιστατικό. Προηγήθηκαν καταστροφές το 2021 και το 2023, όταν κατέρρευσε μέρος από τον εξωτερικό μαντρότοιχο, το διοικητήριο και τον ανατολικό προμαχώνα του φρουρίου. Η κατάρρευση του κτηρίου στη δυτική πλευρά, όπως επισημαίνουν οι βουλευτές, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους και για τους διερχόμενους οδηγούς.

Το ΚΚΕ αποδίδει ευθύνες σε όλες τις κυβερνήσεις ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, καθώς το μνημείο παραμένει κλειστό για το κοινό, δεν προχωρούν οι απαραίτητες εργασίες αποκατάστασης, ενώ με την πάροδο του χρόνου και λόγω της απουσίας συντήρησης δέχεται όλο και μεγαλύτερες καταπονήσεις και σοβαρότερες βλάβες. Ευθύνες αποδίδονται επίσης στην τοπική και περιφερειακή διοίκηση, στην Περιφέρεια Κρήτης και στον Δήμο Χανίων, για έλλειψη μέριμνας στην προστασία του φρουρίου.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη μη προώθηση της προγραμματικής σύμβασης για την αποκατάσταση και ανάδειξη του μνημείου, παρά το γεγονός ότι η παραχώρηση του φρουρίου από την ΕΤΑΔ στον Δήμο Χανίων έχει ολοκληρωθεί. Η συζήτηση για τη σύμβαση, όπως σημειώνεται, γίνεται από το 2020.

Οι βουλευτές υπενθυμίζουν τις πολύμορφες παρεμβάσεις που έχουν κάνει το ΚΚΕ, το Παράρτημα Χανίων της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ και μαζικοί φορείς, απαιτώντας τη διάσωση του Ιτζεδίν με ευθύνη και χρηματοδότηση του κράτους, χωρίς εμπλοκή ιδιωτών. Αναφέρουν επίσης τα Φεστιβάλ που πραγματοποιήθηκαν στο φρούριο για τα 90 και 100 χρόνια του ΚΚΕ, καθώς και τη συγκέντρωση υπογραφών από τις κομματικές οργανώσεις της ΤΕ Χανίων.

Οι βουλευτές Μανώλης Συντυχάκης, Γιάννης Δελής, Σεμίνα Διγενή και Μαρία Κομνηνάκα ρωτούν τους υπουργούς σε ποιες κατεπείγουσες ενέργειες θα προβεί η κυβέρνηση, ώστε να αποκατασταθεί άμεσα, με ευθύνη και χρηματοδότηση του κράτους, το ιστορικό φρούριο του Ιτζεδίν και να αποδοθεί στο κοινό ως χώρος ιστορικής μνήμης, πολιτισμού και εκπαίδευσης χωρίς καμία επιχειρηματική εκμετάλλευση.