Ο Νικολά Γκιγιού, Γάλλος δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), βρίσκεται αντιμέτωπος με τις σοβαρές συνέπειες των αμερικανικών κυρώσεων, μετά την απόφαση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ στις 20 Αυγούστου να τον θέσει σε καθεστώς περιοριστικών μέτρων.
Η κίνηση αυτή, η οποία αιτιολογήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ως απάντηση στην έγκριση ενταλμάτων σύλληψης κατά του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και του πρώην Υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ, έχει θέσει τον δικαστή ουσιαστικά εκτός του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος, αναδεικνύοντας παράλληλα τα κενά στην οικονομική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η «μαύρη λίστα» και το διπλωματικό υπόβαθρο
Η στοχοποίηση του Γκιγιού από την Ουάσιγκτον συνδέεται άμεσα με τον ρόλο του στη δικαστική διερεύνηση των γεγονότων στη Λωρίδα της Γάζας. Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, ο Γάλλος δικαστής τιμωρήθηκε επειδή ενέκρινε την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας εις βάρος της ισραηλινής ηγεσίας. Το Ισραήλ αποτελεί παραδοσιακό σύμμαχο των ΗΠΑ, γεγονός που εξηγεί τη σφοδρότητα της αντίδρασης του Λευκού Οίκου απέναντι στα στελέχη του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.
Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει τον Γκιγιού σε έναν ιδιότυπο οικονομικό αποκλεισμό. Όπως ο ίδιος περιγράφει, η συμπερίληψή του στις λίστες των κυρώσεων σημαίνει ότι βρίσκεται πλέον αποκλεισμένος από το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου τραπεζικού δικτύου, καθώς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παγκοσμίως τείνουν να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ για να αποφύγουν δευτερογενείς κυρώσεις.
Τα μέτρα αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου κύκλου αμερικανικών κυρώσεων και ταξιδιωτικών απαγορεύσεων που στοχεύουν 11 δικαστές και εισαγγελείς του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), καθώς και πέντε Ευρωπαίους υπηκόους, συμπεριλαμβανομένου του πρώην Ευρωπαίου Επιτρόπου Τιερί Μπρετόν, για αποφάσεις που έλαβαν στο πλαίσιο των επίσημων καθηκόντων τους.
Η χρήση κυρώσεων από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την άσκηση πίεσης σε εθνικούς και διεθνείς δικαστές σε άλλες χώρες είναι πρωτοφανής τόσο ως προς τη φύση όσο και ως προς την κλίμακά της, δήλωσε ο Guillou, Γάλλος πολίτης.
«Είναι η πρώτη φορά που επιβάλλονται κυρώσεις σε δικαστές με ένα πολύ σαφές μήνυμα: ότι πρέπει να συμμορφωθούμε», είπε ο ίδιος.
Οι κυρώσεις κατά του Guillou —οι οποίες του απαγορεύουν τη χρήση συστημάτων πληρωμών όπως η Visa και η Mastercard, καθώς και υπηρεσιών όπως η Amazon, η Airbnb και η Booking.com— ισοδυναμούν με «ένα είδος πολιτικού θανάτου» και εργαλειοποιούνται για να υπονομεύσουν τα θεμέλια των ευρωπαϊκών δημοκρατιών, δήλωσε.
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη δημοκρατία είναι η εσωτερίκευση του φόβου», είπε ο Guillou. «Το να αρχίσουν οι δημόσιοι λήπτες αποφάσεων, είτε πρόκειται για δικαστές, βουλευτές ή υπουργούς, να αυτολογοκρίνονται και να μην εφαρμόζουν τον νόμο όπως θα έπρεπε, ή να μην λαμβάνουν αποφάσεις όπως θα ήθελαν. Και έτσι λειτουργούν συνήθως τα δικαστικά συστήματα στις αυταρχικές χώρες».
Ο Guillou υποστήριξε ότι η περίπτωσή του αντανακλά μια ευρύτερη χρήση κυρώσεων για την άσκηση πίεσης σε δικαστές πέρα από τα σύνορα των ΗΠΑ.
-
Βραζιλία: Πέρυσι, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις σε έναν Βραζιλιάνο δικαστή που είχε ηγηθεί ερευνών κατά του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρο — για να τις άρει μόνο λίγους μήνες αργότερα, αφού οι Βραζιλιάνοι νομοθέτες ψήφισαν υπέρ ενός αμφιλεγόμενου νομοσχεδίου που αποσκοπούσε στη μείωση της ποινής φυλάκισης του Μπολσονάρο.
-
Γαλλία: Η Ουάσιγκτον φέρεται επίσης να εξέτασε το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων στους Γάλλους δικαστές που καταδίκασαν την ακροδεξιά ηγέτιδα Μαρίν Λεπέν σε πενταετή απαγόρευση εκλεξιμότητας την περασμένη άνοιξη για υπεξαίρεση κονδυλίων της ΕΕ — αν και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ διέψευσε αυτές τις αναφορές.
Οι καθημερινές επιπτώσεις και η ευρωπαϊκή εξάρτηση
Από το περασμένο καλοκαίρι, η καθημερινότητα του Γάλλου δικαστή έχει μεταβληθεί ριζικά. Η αδυναμία χρήσης τραπεζικών καρτών και η έλλειψη πρόσβασης σε μετρητά έχουν δημιουργήσει μια ασφυκτική κατάσταση, που υπογραμμίζει την έντονη εξάρτηση των ευρωπαϊκών τραπεζικών συστημάτων από τις αμερικανικές υποδομές πληρωμών.
Η «παράλυση» αυτή ώθησε τον Γκιγιού να εξετάσει προσεκτικά τις εναλλακτικές λύσεις που συζητούνται στις Βρυξέλλες, με επίκεντρο το εγχείρημα του ψηφιακού ευρώ. Πρόκειται για μια μορφή ηλεκτρονικού χρήματος που θα εκδίδεται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), προσφέροντας μια δημόσια υποδομή πληρωμών η οποία δεν θα εξαρτάται από εξωτερικούς γεωπολιτικούς παράγοντες.
Το στοίχημα του ψηφιακού ευρώ και οι αντιδράσεις
Σύμφωνα με τον Γκιγιού, η Ευρωζώνη στερείται μιας ενιαίας και γενικευμένης λύσης πληρωμών, κενό το οποίο καλείται να καλύψει το ψηφιακό ευρώ. Η δημιουργία αυτής της υποδομής θα επέτρεπε στις ιδιωτικές τράπεζες να αναπτύξουν περαιτέρω υπηρεσίες πάνω σε ένα σταθερό, ευρωπαϊκό θεμέλιο, διασφαλίζοντας τη νομισματική κυριαρχία της ΕΕ.
Ωστόσο, το εγχείρημα αντιμετωπίζει σημαντικές αντιδράσεις από τον ιδιωτικό τραπεζικό τομέα. Παρά τις προβλέψεις για όρια στις κατοχές ψηφιακών ευρώ, οι τράπεζες εκφράζουν φόβους για μαζική διαφυγή των καταθέσεων των πελατών τους προς το νέο δημόσιο νόμισμα. Επιπλέον, τίθεται το ερώτημα της αποδοχής από το κοινό, δεδομένου ότι ένας στους δέκα Ευρωπαίους στρέφεται ήδη προς κρυπτονομίσματα που λειτουργούν ανεξάρτητα από κρατικούς ελέγχους, όπως το Bitcoin.
Το ξέρουμε…
Το να βλέπετε αυτά τα μηνύματα μπορεί να είναι κουραστικό. Και να είστε σίγουροί ότι ούτε κι εμείς βρίσκουμε κάποια ευχαρίστηση από το να τα γράφουμε... Όμως αυτό το μήνυμα δεν αφορά εμάς. Αφορά κάτι πολύ πιο σημαντικό: την επιβίωση της ανεξάρτητης, μαχητικής δημοσιογραφίας στην Kρήτη.
Η στήριξη σας είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να:
- - Κάνουμε ρεπορτάζ χωρίς φόβο και εξαρτήσεις. Κανείς δεν μας υπαγορεύει τι να πούμε ή τι να αποσιωπήσουμε.
- - Κρατάμε τη δημοσιογραφία μας προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να πληρώσουν. Χωρίς paywall, χωρίς προνόμια μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Η απλή αλήθεια είναι ότι τα έσοδα διαρκώς συρρικνώνονται. Αν πιστεύετε ότι μια πραγματικά ελεύθερη ενημέρωση είναι ζωτικής σημασίας για τη δημοκρατία και τον έλεγχο της εξουσίας, τότε δώστε μας τη δύναμη να συνεχίσουμε.
Σας ευχαριστούμε θερμά.
